{"id":73453,"date":"2025-05-27T12:50:49","date_gmt":"2025-05-27T10:50:49","guid":{"rendered":"https:\/\/ppu.gov.ua\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/"},"modified":"2025-06-02T21:18:53","modified_gmt":"2025-06-02T19:18:53","slug":"27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru","status":"publish","type":"press-center","link":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/","title":{"rendered":"May\u0131sn\u0131\u00f1 27-nde\u00a0 belli t\u00fcrk\u015f\u0131nas, \u015fair ve Stalin terror\u0131n\u0131\u00f1 qurban\u0131 Bekir \u00c7oban-zadeni\u00f1 do\u011f\u011fan k\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1893 senesi may\u0131sn\u0131\u00f1 27-nde (eski \u00fcsl\u00fcpke k\u00f6re 15-nde) Qarasuvbazar (\u015fimdiki Bilog\u0131rsk, Q\u0131r\u0131m) \u015feerinde belli q\u0131r\u0131mtatar alimi, til\u015f\u0131nas, \u015fair ve cemaat erbab\u0131 Bekir Vaap o\u011flu \u00c7oban-zade do\u011fd\u0131. \u00c7oban ailesinde b\u00fcy\u00fcme tecribesi on\u0131\u00f1 icad\u0131nda teren \u015fekilde aks etildi ve kelecekte \u00f6z\u00fcne \u201c\u00c7oban-zade\u201d la\u011fab\u0131n\u0131, so\u00f1ra ise resmiy soyad\u0131n\u0131 almas\u0131na sebep oldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Q\u0131r\u0131m \u00e7ay\u0131rlar\u0131nda ve qoy s\u00fcr\u00fcleri aras\u0131nda ke\u00e7ken balal\u0131\u011f\u0131, o\u011flan\u00e7\u0131qn\u0131\u00f1 hat\u0131ralar\u0131na si\u00f1e, kelecekte on\u0131\u00f1 \u015fiirleri Q\u0131r\u0131m tabiat\u0131n\u0131\u00f1 tasvirleri ile tolu olacaq. 1904-1908 seneleri Qarasuvbazarda ru\u015fdiye mektebinde ba\u015flan\u011f\u0131\u00e7 tasilini ala, on\u0131 muvafaqiyetnen bitire. Gen\u00e7ni\u00f1 qabiliyetini k\u00f6rip, musulman hayriye cemiyeti on\u0131\u00f1 Osmanl\u0131 Devletinde tasilini devam ettirmesine para bere. 1909-1914 seneleri \u0130stanbulda Galatasaray litseyinde oquy, anda edebiyatn\u0131 \u00f6grene; ayn\u0131 zamanda \u0130stanbul universitetinde \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131q arap ve frans\u0131z tillerini\u00f1 kurslar\u0131n\u0131 ke\u00e7e ve bu tillerni orta tasil m\u00fcessiselerinde \u00f6gretme aqq\u0131n\u0131 qazana. \u0130stanbulda o, \u201c\u00c7oban-zade\u201d la\u011fab\u0131 ile ilk \u015fiirlerini ne\u015fir ete.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1915 senesi Bekir Avstriya-Macaristanda tasilini devam etme izini ala ve 1916 senesini\u00f1 ba\u015f\u0131nda Budape\u015ftke kete. O, Peter Pazman Universitetini\u00f1 tarih-filologiya fakultetine kire ve 1920 senesi doktorl\u0131q dissertatsiyas\u0131n\u0131 qor\u00e7alap, 26 ya\u015f\u0131nda filologiya doktor\u0131 ola. Bundan evel \u0130svi\u00e7reni\u00f1 Lozanna universitetinde de stajlama yapa. \u00c7etelde tasil almas\u0131 ve ilmiy ve siyasiy ya\u015fay\u0131\u015fta, hususan Macaristan Sovet Cumhuriyetinde, faal i\u015ftirak etmesi on\u0131\u00f1 d\u00fcnyabaq\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u015fekillendire.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vatan\u0131na qaytqan so\u00f1 \u00c7oban-zade muallimlik ve te\u015fkil\u00e2t faaliyetinen o\u011fra\u015fma\u011fa ba\u015flay. Aqmescitte Q\u0131r\u0131mtatar pedagogika institut\u0131nda q\u0131r\u0131mtatar tili ve edebiyat\u0131 derslerini bere, 1922 senesi ise ya\u00f1\u0131 qurul\u011fan Q\u0131r\u0131m (Tavriya) universitetinde t\u00fcrkologiya kafedras\u0131n\u0131\u00f1 ba\u015f\u0131na ke\u00e7e. Tezden ya\u00f1\u0131 akademik m\u00fcessiseni\u00f1 rektor\u0131 vazifesine ke\u00e7e. Ayn\u0131 zamanda Bekir muhtar cumhuriyetni\u00f1 quruc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda faal i\u015ftirak ete: Q\u0131r\u0131mn\u0131\u00f1 halq tasili b\u00f6l\u00fcgini\u00f1 yolba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 ola, guberniyan\u0131\u00f1 tatar halq tasili b\u00f6l\u00fcginde yolba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q ete ve Q\u0131r\u0131m MC Merkeziy \u0130cra komitetini\u00f1 azas\u0131 olaraq saylana. 1920-nci senelerni\u00f1 ba\u015f\u0131nda \u00c7oban-zade &#8220;Milli F\u0131rqa&#8221; q\u0131r\u0131mtatar milliy firqas\u0131n\u0131\u00f1 yolba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 aras\u0131nda da yer ala (o vaq\u0131t f\u0131rqa, Q\u0131r\u0131mda daa qanuniy olaraq faaliyet k\u00f6stere edi). \u00d6z ilmiy i\u015fi ve cemaat faaliyeti sayesinde \u00c7oban-zade q\u0131sqa vaq\u0131tta tuv\u011fan yar\u0131madas\u0131nda y\u00fcksek itibar qazana.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1924 senesi Baqu\u011fa k\u00f6\u00e7ip, Baqu universitetinde professor vazifesini ala. Anda t\u00fcrkologiya saas\u0131nda yetek\u00e7i m\u00fctehass\u0131slardan biri ola: \u015earq\u015f\u0131nasl\u0131q fakultetini\u00f1 ba\u015f\u0131na ke\u00e7e, t\u00fcrkologiya\u011fa kiri\u015f, t\u00fcrk tillerini\u00f1 q\u0131yaslama gramatikas\u0131n\u0131, t\u00fcrk-tatar \u015fiveleri, fonetikas\u0131, Orhon yaz\u0131lar\u0131, Azerbaycan filologiyas\u0131 aqq\u0131nda lektsiyalar bere. Yaz\u0131 isl\u00e2at\u0131nda i\u015ftirak ete, t\u00fcrkiy tillerni\u00f1 latin elifbesine ke\u00e7mesine qol tuta, Azerbaycan terminologiya komitetini\u00f1 gumanitar b\u00f6l\u00fcgini\u00f1 yolba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 ve 1927 senesinden ba\u015flap Ya\u00f1\u0131 t\u00fcrkiy elifbesini\u00f1 Umumittifaq komitetini\u00f1 ilmiy \u015furas\u0131n\u0131\u00f1 yolba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 olaraq tayin etile.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7oban-zade \u00e7al\u0131\u015fqan\u0131 y\u0131llar\u0131 devam\u0131nda tahminen 150 ilmiy maqale derc etti \u2013\u00a0 \u00e7oqus\u0131 ya\u00f1\u0131 tetqiqatlar old\u0131. SSCB \u0130limler Akademiyas\u0131n\u0131\u00f1 Azerbaycan b\u00f6l\u00fcgini\u00f1 azas\u0131 edi, 1935 senesi ise Parij til\u015f\u0131nasl\u0131q cemiyetini\u00f1 azas\u0131 old\u0131. Teren bilgi saibi olmas\u0131 sayesinde SSCB-ni\u00f1 bir \u00e7oq \u015feerinde lektsiyalar oqud\u0131: Moskvadan ve Kazan&#8217;dan Ta\u015fkentke ve Buhara\u011fa qadar. O, t\u00fcrk, arap, fars, macar, frans\u0131z, alman, ermeni, g\u00fcrci, rus ve ingliz tillerini bile edi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1930-\u0131nc\u0131 y\u0131llarn\u0131\u00f1 ba\u015f\u0131nda \u00c7oban-zadege qar\u015f\u0131 iftira kampaniyas\u0131 ba\u015fland\u0131: on\u0131 &#8220;burjua millet\u00e7iligi&#8221; ve t\u00fcrk medeniyetlerini\u00f1 menfaatlar\u0131n\u0131 qor\u00e7ala\u011fan\u0131 i\u00e7\u00fcn pant\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fckte qabaatlad\u0131lar. Matbuatta aqq\u0131nda \u00e7e\u015fit yaramay \u015feyler yaz\u0131l\u011fan\u0131na baqmadan, o, itibar\u0131n\u0131 saqlap qald\u0131 ve zenaatda\u015flar\u0131 aras\u0131nda \u00fcrmet etilip, ilmiy faaliyetini devam ettirdi. 1930-1935 seneleri Fer\u011fana Pedagogika institut\u0131nda \u00f6zbek tili b\u00f6l\u00fcgini\u00f1 ba\u015f\u0131 ol\u0131p, ayn\u0131 vaq\u0131tta Ta\u015fkent ve Buhara universitetlerinde ders bere edi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1937 senesi yanvarni\u00f1 28-nde \u00c7oban-zade K\u0131slovodskta tedaviylev k\u00f6rgen vaq\u0131tta, NKVD hadimleri taraf\u0131ndan apiske al\u0131nd\u0131. O, gizli millet\u00e7i te\u015fkil\u00e2tlarda i\u015ftirak et\u00fcv, pant\u00fcrkist fitneleri quruv, &#8220;Milli F\u0131rqa&#8221; ile al\u00e2qadarl\u0131q, T\u00fcrkiye ve Poloniya i\u00e7\u00fcn casusl\u0131q yapuvda qabaatland\u0131. \u0130\u015fkencege o\u011frat\u0131l\u011fan so\u00f1, o, qabaat\u0131n\u0131 itiraf etmege mecbur etildi. 1937 senesi sent\u00e2br ay\u0131nda Baquda ke\u00e7irilgen mahkeme 20 daqqa devam etti ve on\u0131 timyaz aqq\u0131 olma\u011fan \u00f6l\u00fcm cezas\u0131na mahk\u00fcm ettiler. 1937 senesi okt\u00e2brni\u00f1 13-nde \u00fck\u00fcm yerine ketirildi. Tek 1957 senesi iy\u00fcnni\u00f1 25-nde SSCB Yuqar\u0131 mahkemesi Bekir \u00c7oban-zadeni b\u00fct\u00fcnley aqlap, cinayetni\u00f1 terkibi olma\u011fan\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131. L\u00e2kin bundan evel alimni\u00f1 ayat\u0131 devam\u0131nda on\u0131\u00f1 aqq\u0131nda er angi mal\u00fcmat silingen edi, eserleri yasaqland\u0131, bu ise, ker\u00e7ekten de, on\u0131\u00f1 ad\u0131n\u0131 20 y\u0131l\u011fa tarihtan sildi. Sovet akimiyeti on\u0131\u00f1 miras\u0131n\u0131 yoq etmege t\u0131r\u0131\u015fqan\u0131na baqmadan, alimni\u00f1 ilmiy ve edebiy \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 saqlan\u0131p qald\u0131, em de tarihta q\u0131r\u0131mtatarn\u0131\u00f1 boysunmamazl\u0131\u011f\u0131 ve ilimnen medeniyetke ep sad\u0131q ol\u0131p qal\u011fanlar\u0131n\u0131\u00f1 timsali ol\u0131p qald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"featured_media":73268,"template":"","publication-type":[68],"class_list":["post-73453","press-center","type-press-center","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","publication-type-special-material"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>May\u0131sn\u0131\u00f1 27-nde\u00a0 belli t\u00fcrk\u015f\u0131nas, \u015fair ve Stalin terror\u0131n\u0131\u00f1 qurban\u0131 Bekir \u00c7oban-zadeni\u00f1 do\u011f\u011fan k\u00fcn\u00fc - Ukraina Prezidentini\u00f1 Q\u0131r\u0131m Muhtar Cumhuriyetindeki Temsil\u0441iligi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"May\u0131sn\u0131\u00f1 27-nde\u00a0 belli t\u00fcrk\u015f\u0131nas, \u015fair ve Stalin terror\u0131n\u0131\u00f1 qurban\u0131 Bekir \u00c7oban-zadeni\u00f1 do\u011f\u011fan k\u00fcn\u00fc - Ukraina Prezidentini\u00f1 Q\u0131r\u0131m Muhtar Cumhuriyetindeki Temsil\u0441iligi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"1893 senesi may\u0131sn\u0131\u00f1 27-nde (eski \u00fcsl\u00fcpke k\u00f6re 15-nde) Qarasuvbazar (\u015fimdiki Bilog\u0131rsk, Q\u0131r\u0131m) \u015feerinde belli q\u0131r\u0131mtatar alimi, til\u015f\u0131nas, \u015fair ve cemaat erbab\u0131 Bekir Vaap o\u011flu \u00c7oban-zade do\u011fd\u0131. \u00c7oban ailesinde b\u00fcy\u00fcme tecribesi on\u0131\u00f1 icad\u0131nda teren \u015fekilde aks etildi ve kelecekte \u00f6z\u00fcne \u201c\u00c7oban-zade\u201d la\u011fab\u0131n\u0131, so\u00f1ra ise resmiy soyad\u0131n\u0131 almas\u0131na sebep oldu. Q\u0131r\u0131m \u00e7ay\u0131rlar\u0131nda ve qoy s\u00fcr\u00fcleri aras\u0131nda ke\u00e7ken [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ukraina Prezidentini\u00f1 Q\u0131r\u0131m Muhtar Cumhuriyetindeki Temsil\u0441iligi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ppu.gov.ua\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-06-02T19:18:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ppu.gov.ua\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Zobrazhennia-WhatsApp-data_-2025-05-27-o-12.52.46_0bca9de0.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1220\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@ppu_gov_ua\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/press-center\\\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/press-center\\\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\\\/\",\"name\":\"May\u0131sn\u0131\u00f1 27-nde\u00a0 belli t\u00fcrk\u015f\u0131nas, \u015fair ve Stalin terror\u0131n\u0131\u00f1 qurban\u0131 Bekir \u00c7oban-zadeni\u00f1 do\u011f\u011fan k\u00fcn\u00fc - Ukraina Prezidentini\u00f1 Q\u0131r\u0131m Muhtar Cumhuriyetindeki Temsil\u0441iligi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/press-center\\\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/press-center\\\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/Zobrazhennia-WhatsApp-data_-2025-05-27-o-12.52.46_0bca9de0.jpg\",\"datePublished\":\"2025-05-27T10:50:49+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-02T19:18:53+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/press-center\\\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"qt\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/press-center\\\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"qt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/press-center\\\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/Zobrazhennia-WhatsApp-data_-2025-05-27-o-12.52.46_0bca9de0.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/Zobrazhennia-WhatsApp-data_-2025-05-27-o-12.52.46_0bca9de0.jpg\",\"width\":1220,\"height\":920},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/press-center\\\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u0413\u043e\u043b\u043e\u0432\u043d\u0430\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u041f\u0440\u0435\u0441\u0441\u043b\u0443\u0436\u0431\u0430\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/press-center\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"May\u0131sn\u0131\u00f1 27-nde\u00a0 belli t\u00fcrk\u015f\u0131nas, \u015fair ve Stalin terror\u0131n\u0131\u00f1 qurban\u0131 Bekir \u00c7oban-zadeni\u00f1 do\u011f\u011fan k\u00fcn\u00fc\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/\",\"name\":\"\u041f\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0430\u0432\u043d\u0438\u0446\u0442\u0432\u043e \u041f\u0440\u0435\u0437\u0438\u0434\u0435\u043d\u0442\u0430 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0438 \u0432 \u0410\u0420 \u041a\u0440\u0438\u043c\",\"description\":\"\u0412\u0435\u0431\u0441\u0430\u0439\u0442 \u041f\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0430\u0432\u043d\u0438\u0446\u0442\u0432\u0430 \u041f\u0440\u0435\u0437\u0438\u0434\u0435\u043d\u0442\u0430 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0438 \u0432 \u0410\u0420 \u041a\u0440\u0438\u043c \u2014 \u0434\u0435\u0440\u0436\u0430\u0432\u043d\u043e\u0433\u043e \u043e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0443, \u043c\u0435\u0442\u043e\u044e \u044f\u043a\u043e\u0433\u043e \u0454 \u0441\u043f\u0440\u0438\u044f\u043d\u043d\u044f \u0432\u0438\u043a\u043e\u043d\u0430\u043d\u043d\u044e \u0432 \u0410\u0432\u0442\u043e\u043d\u043e\u043c\u043d\u0456\u0439 \u0420\u0435\u0441\u043f\u0443\u0431\u043b\u0456\u0446\u0456 \u041a\u0440\u0438\u043c \u043f\u043e\u0432\u043d\u043e\u0432\u0430\u0436\u0435\u043d\u044c, \u043f\u043e\u043a\u043b\u0430\u0434\u0435\u043d\u0438\u0445 \u043d\u0430 \u041f\u0440\u0435\u0437\u0438\u0434\u0435\u043d\u0442\u0430 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0438. \u041d\u043e\u0432\u0438\u043d\u0438. \u0412\u0456\u0434\u0435\u043e.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"qt\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/#organization\",\"name\":\"\u041f\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0430\u0432\u043d\u0438\u0446\u0442\u0432\u043e \u041f\u0440\u0435\u0437\u0438\u0434\u0435\u043d\u0442\u0430 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0438 \u0432 \u0410\u0420 \u041a\u0440\u0438\u043c\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"qt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/848kh457.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/848kh457.jpg\",\"width\":848,\"height\":457,\"caption\":\"\u041f\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0430\u0432\u043d\u0438\u0446\u0442\u0432\u043e \u041f\u0440\u0435\u0437\u0438\u0434\u0435\u043d\u0442\u0430 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0438 \u0432 \u0410\u0420 \u041a\u0440\u0438\u043c\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppu.gov.ua\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/ppu.gov.ua\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/ppu_gov_ua\",\"https:\\\/\\\/instagram.com\\\/ppu.gov.ua\",\"https:\\\/\\\/t.me\\\/ppuark\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCtaMteLxyWhsu8nZI-wBKvw\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"May\u0131sn\u0131\u00f1 27-nde\u00a0 belli t\u00fcrk\u015f\u0131nas, \u015fair ve Stalin terror\u0131n\u0131\u00f1 qurban\u0131 Bekir \u00c7oban-zadeni\u00f1 do\u011f\u011fan k\u00fcn\u00fc - Ukraina Prezidentini\u00f1 Q\u0131r\u0131m Muhtar Cumhuriyetindeki Temsil\u0441iligi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"May\u0131sn\u0131\u00f1 27-nde\u00a0 belli t\u00fcrk\u015f\u0131nas, \u015fair ve Stalin terror\u0131n\u0131\u00f1 qurban\u0131 Bekir \u00c7oban-zadeni\u00f1 do\u011f\u011fan k\u00fcn\u00fc - Ukraina Prezidentini\u00f1 Q\u0131r\u0131m Muhtar Cumhuriyetindeki Temsil\u0441iligi","og_description":"1893 senesi may\u0131sn\u0131\u00f1 27-nde (eski \u00fcsl\u00fcpke k\u00f6re 15-nde) Qarasuvbazar (\u015fimdiki Bilog\u0131rsk, Q\u0131r\u0131m) \u015feerinde belli q\u0131r\u0131mtatar alimi, til\u015f\u0131nas, \u015fair ve cemaat erbab\u0131 Bekir Vaap o\u011flu \u00c7oban-zade do\u011fd\u0131. \u00c7oban ailesinde b\u00fcy\u00fcme tecribesi on\u0131\u00f1 icad\u0131nda teren \u015fekilde aks etildi ve kelecekte \u00f6z\u00fcne \u201c\u00c7oban-zade\u201d la\u011fab\u0131n\u0131, so\u00f1ra ise resmiy soyad\u0131n\u0131 almas\u0131na sebep oldu. Q\u0131r\u0131m \u00e7ay\u0131rlar\u0131nda ve qoy s\u00fcr\u00fcleri aras\u0131nda ke\u00e7ken [&hellip;]","og_url":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/","og_site_name":"Ukraina Prezidentini\u00f1 Q\u0131r\u0131m Muhtar Cumhuriyetindeki Temsil\u0441iligi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ppu.gov.ua\/","article_modified_time":"2025-06-02T19:18:53+00:00","og_image":[{"width":1220,"height":920,"url":"https:\/\/ppu.gov.ua\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Zobrazhennia-WhatsApp-data_-2025-05-27-o-12.52.46_0bca9de0.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@ppu_gov_ua","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/","url":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/","name":"May\u0131sn\u0131\u00f1 27-nde\u00a0 belli t\u00fcrk\u015f\u0131nas, \u015fair ve Stalin terror\u0131n\u0131\u00f1 qurban\u0131 Bekir \u00c7oban-zadeni\u00f1 do\u011f\u011fan k\u00fcn\u00fc - Ukraina Prezidentini\u00f1 Q\u0131r\u0131m Muhtar Cumhuriyetindeki Temsil\u0441iligi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ppu.gov.ua\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Zobrazhennia-WhatsApp-data_-2025-05-27-o-12.52.46_0bca9de0.jpg","datePublished":"2025-05-27T10:50:49+00:00","dateModified":"2025-06-02T19:18:53+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/#breadcrumb"},"inLanguage":"qt","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"qt","@id":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/#primaryimage","url":"https:\/\/ppu.gov.ua\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Zobrazhennia-WhatsApp-data_-2025-05-27-o-12.52.46_0bca9de0.jpg","contentUrl":"https:\/\/ppu.gov.ua\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Zobrazhennia-WhatsApp-data_-2025-05-27-o-12.52.46_0bca9de0.jpg","width":1220,"height":920},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/27-travnia-narodyvsia-bekir-choban-zade-vyznachnyy-tiurkoloh-poet-i-zhertva-stalinskoho-teroru\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u0413\u043e\u043b\u043e\u0432\u043d\u0430","item":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u041f\u0440\u0435\u0441\u0441\u043b\u0443\u0436\u0431\u0430","item":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/press-center\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"May\u0131sn\u0131\u00f1 27-nde\u00a0 belli t\u00fcrk\u015f\u0131nas, \u015fair ve Stalin terror\u0131n\u0131\u00f1 qurban\u0131 Bekir \u00c7oban-zadeni\u00f1 do\u011f\u011fan k\u00fcn\u00fc"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/#website","url":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/","name":"\u041f\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0430\u0432\u043d\u0438\u0446\u0442\u0432\u043e \u041f\u0440\u0435\u0437\u0438\u0434\u0435\u043d\u0442\u0430 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0438 \u0432 \u0410\u0420 \u041a\u0440\u0438\u043c","description":"\u0412\u0435\u0431\u0441\u0430\u0439\u0442 \u041f\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0430\u0432\u043d\u0438\u0446\u0442\u0432\u0430 \u041f\u0440\u0435\u0437\u0438\u0434\u0435\u043d\u0442\u0430 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0438 \u0432 \u0410\u0420 \u041a\u0440\u0438\u043c \u2014 \u0434\u0435\u0440\u0436\u0430\u0432\u043d\u043e\u0433\u043e \u043e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0443, \u043c\u0435\u0442\u043e\u044e \u044f\u043a\u043e\u0433\u043e \u0454 \u0441\u043f\u0440\u0438\u044f\u043d\u043d\u044f \u0432\u0438\u043a\u043e\u043d\u0430\u043d\u043d\u044e \u0432 \u0410\u0432\u0442\u043e\u043d\u043e\u043c\u043d\u0456\u0439 \u0420\u0435\u0441\u043f\u0443\u0431\u043b\u0456\u0446\u0456 \u041a\u0440\u0438\u043c \u043f\u043e\u0432\u043d\u043e\u0432\u0430\u0436\u0435\u043d\u044c, \u043f\u043e\u043a\u043b\u0430\u0434\u0435\u043d\u0438\u0445 \u043d\u0430 \u041f\u0440\u0435\u0437\u0438\u0434\u0435\u043d\u0442\u0430 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0438. \u041d\u043e\u0432\u0438\u043d\u0438. \u0412\u0456\u0434\u0435\u043e.","publisher":{"@id":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"qt"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/#organization","name":"\u041f\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0430\u0432\u043d\u0438\u0446\u0442\u0432\u043e \u041f\u0440\u0435\u0437\u0438\u0434\u0435\u043d\u0442\u0430 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0438 \u0432 \u0410\u0420 \u041a\u0440\u0438\u043c","url":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"qt","@id":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ppu.gov.ua\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/848kh457.jpg","contentUrl":"https:\/\/ppu.gov.ua\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/848kh457.jpg","width":848,"height":457,"caption":"\u041f\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0430\u0432\u043d\u0438\u0446\u0442\u0432\u043e \u041f\u0440\u0435\u0437\u0438\u0434\u0435\u043d\u0442\u0430 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0438 \u0432 \u0410\u0420 \u041a\u0440\u0438\u043c"},"image":{"@id":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ppu.gov.ua\/","https:\/\/x.com\/ppu_gov_ua","https:\/\/instagram.com\/ppu.gov.ua","https:\/\/t.me\/ppuark","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCtaMteLxyWhsu8nZI-wBKvw"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/press-center\/73453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/press-center"}],"about":[{"href":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/press-center"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"publication-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ppu.gov.ua\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/publication-type?post=73453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}