2018 senesi qural ay (mayıs) 21 künü Ukraina Prezidentiniñ Qırım MC Daimiy Temsilcisiniñ Birinci muavini İzet Gdanov ve Temsilcilikte halqara alâqalar hızmetiniñ hadimi Valeriya Pahomova tışqı borcnı belgilev ve iqtisadiy, içtimaiy ve medeniy ceetten tolu derecede insan aqlarına riayet etüvnen bağlı devletniñ başqa halqara mecburiyetleri boyunca BMT Mustaqil eksperti Huan Pablo Bogoslavskiy ile iş körüşüvni keçirdiler.
Körüşüv esnasında Qırımnıñ vaqtınca işğali ile bağlı vaziyetniñ işğal etilgen Qırımda insan aq-uquqlarına riayet etüvge tesiri, bu cümleden, regionı arbileştirgen, IV Jeneva Konventsiyası ile kefil etilgen ealiniñ ameliy ihtiyaclarını körmemezlikke urıp, Qırımda sıcaq ve elektrik strantsiyalar, Tavrida yolu ve Keriç köpüri kibi arbiy ve ekili maqsadlarnen mütenasip infrastruktura leyhalarnı amelge keçirgen işğalci devletniñ kerçek yatırım siyaseti muzakere etildi.
Ayrıca rusiye istilâsınıñ, Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ, RF tararından qanunsız amma semereli şekilde Ukrainanıñ Azaq ve Qara deñiz suvlarınıñ nezaret etilüvi, devletimizniñ yatırım imkânlarına ve tışqı borc ödemelerine büyük menfiy tesir etkeni de muzakere etildi. 2014 senesinden başlap, RF Qırımda Qaradeñiz flotı içün kiranı qanunsız olaraq tölemegeniniñ, işğalci devlet basqa mecburiyetlerini yerine ketirmegeniniñ, işğalciler tarafından Qırımda Ukraina devletiniñ ve Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ mülkü qanunsız şekilde hırsızlanğanınıñ menfiy tesirleri aydınlatıldı.
Halqara mahkeme qararları boyunca tölenecek maaliy mecburiyetleriniñ yerine ketirilüvinden qaçınmaq maqsadınen Rusiye vatandaşlarınıñ içtimaiy aqlarına riayet etüvge ‘‘menfiy tesir eter’’ kibi manaçıq tapıp eñ yüksek seviyedeki RF akimiyeti tarafından alınğan ve milletlerniñ beraberlikte keçinişniñ esas printsiplerine büyük zarar ketirgen qararı ayrıca qayd etildi. İşğalci devletniñ ealisi tolu derecede rusiye devlet strukturaları ve olarnıñ reberiyeti ile beraber Ukrainağa ve başqa devletlerge qarşı yapılğan tecavüz, onınen bağlı başqa halqara cinayetler içün, tecavüz ve Ukraina topraqlarınıñ vaqtınca işğali sebebinden devletniñ, uquqiy şahıslarnıñ ve ayrı vatandaşlarnıñ mülkiyetine ve menfaatlarına ketirilgen başqa maddiy zarar içün maddiy mesüliyetke çekilmeli ve şübesiz ki, kelecekte çekilecektir.
İzet Gdanov, medeniy milletlerniñ bu meselelerge qattı noqtaiy-nazarı RF işğalci akimiyeti tarafından temel qırımtatar halqı aq-uquqlarınıñ muntazam şekilde bozuluvı, devamlı tüntüvler, misli olmağan cezalavlar, gibrid sürgünlikler, faalcilerniñ yaqalanuvı, Qırım topraqlarında Qırımtatar halqı Meclisiniñ qanunsız şekilde yasaq etilüvi şaraitlerinde daa aktual olğanını qayd etti ve bu bozuluvlarnıñ çoqtan çoq muayyen misallerini ketirdi.
Birinci muavin adaletli sanktiyalarnı ve RF-na halqara seviyede mütenasip iqtisadiy basqını quvetleştirmege, ameldeki sanktsiyalarnı bozğan şirketlerge ve Qırımdaki cezalavlarda ve zorbalıqlarda qabaatlı olğan şahıslarğa qarşı yañı sanktsiyalarnı qabul etmege çağırdı. İzet Gdanov işğalci devlet akimiyetiniñ zarar ketirici areketleri sebebinden mustaqil halqara nezaret etici missiyalar Qırımnı ale daa ziyaret etip olamağanını hatırlattı.
Körüşüvniñ neticelerini BMT Mustaqil eksperti matbuat vastaları içün beyanatında Kıyiv şeerinde 2018 senesi qural ay 23 künü bildirecek. Başqa meselelernen beraber o, Ukrainanıñ arbiy maqsadlarına ayırılğan sermiyanı daa semereli şekilde masraf etmek kerek degen fikirni bildirdi. Mustaqil ekspert öz beyanatında etnik gruppalarnı qorçlamağa kerek olğanını qayd etti, Qırım işğaliniñ Ukraina iqtisadiyatına ve, bunınen bağlı olaraq, tışqı borc ve insan aqlarına riayet etüv meselelerine menfiy tesirni qayd etti. BMT Mustaqil eksperti bildirgenine köre, vaqtınca işğal sebebinden Ukraina körgen zararnı esap etmek pek qıyın, çünki bu zararnıñ içine vatınca işğal etilgen topraqlar ve mülkiyet, ğayıp olğan hocalıq faaliyetinden bergiler, içtimaiy infrastrukturanıñ ve mülkiyetniñ bozulması, ev-mesken, şahsiy ve umumiy mülkiyet kirmekte. Ukraina bu şaraitlerde mütenasip mudafaa masraflarını temin etmek ve arbiy imkânlarını quvetleştirmek içün öz bücetini başqa türlü paylaştırmaq mecbur olğanı da qayd etildi. Mustaqil ekspertniñ esaplarına köre, işğalci tarafından ketirilgen zarar, eñ azından, 100 milliard dollarnı teşkil ete.