Ukrainanıñ büyük dostu Donald Tusk!

Ürmetli Yuqarı Şurasınıñ Reisi!

Ürmetli Baş Nazir!

Ürmetli Ukraina Nazirler Şurasınıñ azaları!

Ürmetli halq deputatları!

Ukrainağa beş yıl devamında qol tutıp, cian havfsızlığı ile beraber Ukrainanıñ egemenligini, topraq bütünligini ve mustaqilligini qorçalağan ecnebiy dostlarımız!

Bu salonda bulunğan milletimizniñ tüsü – ürmetli arbiyler!

Aziz vatandaşlar!

Yanmaqta olğan Maydan. Birinci elâk olğanlar. Yañı ücümniñ beklenüvi. Aman-aman 5 yıl evelsi, Esas qanun meydanında fevral 18-de olıp keçken faciadan ve Mariyinsk parkında ateş açılğan soñ, kiçik ay (fevral) 19 künü bizni daa neler beklegenini kimse bilmey edi. Amma şunı da qayd etmege isteyim ki, Maydanda bulunğanlarnıñ cümlesi soñunace turmağa azır edi. ”Yarın”, kiçik ay 20 künü ise, Kök yüzlügi kütleviy şekilde qurşunğa tizilecektir. Yarın, yani fevral 20 künü Rusiye istilâsı başlanacaqtır.

İşbu künni Kreml Qırımnı zapt etken Rusiye işğalcilerine ve satqınlarğa bağışlağan medalleriniñ üstünde sızğan edi.

Kök Yüzlügi Qaramanlarınıñ öldürülüvi ile Rusiye Ukrainağa qarşı qanlı cenkini başlağan edi. Bunı ne içün yaptı? Bugün ek kes bunı pek yahşı añlay: imperiyasını ğayrıdan tiklemege, sıñırlarını deñiştirmege ve ahır-soñu Avropanıñ ve bütün dünyanıñ transatlantik havsızlıq tertibini bozmağa niyetlengen edi. Ekinci Cian cenkinden soñ Birleşken Milletler Teşkilâtı Havfsızlıq Şurasına ve işbu Havfsızlıq Şurasınıñ beş daimiy azasınıñ birligine esaslanğan havfsızlıq tertibini bozmağa arzulay edi. Azalarnıñ birisi istilâcı memleketke çevirilgen BMT Havfsızlıq Şurası eskisi kibi çalışamay. Umumiy havfsızlıq tertibi bozulğan edi. Qırımnı ilhaq etüv, Donbas toprağını qısmen işğal etüv ile Moskova tek Ukrainağa qarşı degil de, bütün dünyağa qarşı cenkini başlamağa azırlanğan edi. Prezident efendi (muarririyetten – Avropa Şurasınıñ Prezidenti Donald Tusk) bügün doğru ayttı – Moskova Avropa Birligine ve bu cümleden Lehistanğa qarşı, Amerika Qoşma Ştatlarına qarşı, NATO-ğa qarşı, Baltıq memleketlerine qarşı ve niayet bütün demokratik ve medeniy dünyağa qarşı gibrid cenkini açtı.

Maydan Qaramanları, ukrain arbiyleri, bütün vatanperverler Ukrainanı qorçalağan arada – bunı qayd etmege isteyim – Avropanıñ şarqiy sıñırlarını serbestlkni, demokratiyanı, qanuniyetni ve insan menligine ürmetni yoq ete bilecek istilâdan qorçalamaqtalar. Mında, Kıyivde, avropalı Mustaqillik Meydanında, Moskova Ukraina içün medeniy küreşinde mağlübiyetke oğrağanı içün, işbu cenkni başlağan edi. Buña baqmadan, Moskova aniy ğalebe qazanamadı. Devletimizni bölip parçalamaq ve niayet yoq etmek niyeti yerine kelmedi. Amma şunı da qayd etmege isteyim ki – bunıñ fiyatı pek yüksek edi.

Al-azırda Putin Ukrainanı ğayıp etse, imperiyasını ğayrıdan tiklemek ve Rusiyege ulu devlet statusını qaytarmaq niyetlerine irişemeycegini añlay. İqtisadiy yolnen bunı yapamaylar, çünki olarnıñ iqtisadiyatı ileri devletlerniñ iqtisadiyatlarından artta qaldı.

Onıñ içün bu cenkke işançları pek büyük. Em de – bunı qayd etmege isteyim – bu yalıñız Ukrainanıñ meselesi degil. Putinniñ arzusı – bölüngen Ukraina degil de, bölüngen Avropadır. Putinniñ arzusı – öz qıymetlerinden vazgeçken Avropadır. Putinniñ arzusı – zayıflağan ve onıñ şartlarını yerine ketirgen Avropadır. Putinniñ arzusı – çevre-çetinde egemenlikleri tek sözde olğan devletlerniñ bulunmasıdır. Böyle devletlerniñ misalleri epimizge bellidir.

Şübesiz ki, bunı eminliknen bildirmege isteyim – Kreml bu cenkte mağlübiyetke oğraycaq. Bunı qayd etmege isteyim: o, bu beş yıl devamında Ukrainada qoyğan iç bir maqsadına yetmedi, dostlarım, taktik ceetten biz endi ğalebe qazandıq! Strategik ceetten ise tolu derecede ğalebege ne vaqıt irişirmiz – bu mesele bizim birligimizge bağlıdır.

Yüz yıl evelsi 1918-1921 seneleri olıp keçken vaqialaradan doğru hulâsa çıqarmalımız.

Bu cenkteki ğalebe bizim azimkârlığımızğa, em de bizim dostlarımıznıñ yardımı ile Ukrainağa qol tutmaq maqsadı ile teşkil etilgen halqara koalitsiyanıñ birligine ve azimkârlığına bağlıdır. Şunı da qayd etmege isteyim, bu işte Avropa Şurasınıñ Prezidenti Donald Tusk esas rol oynadı. Onıñ yançıq bu minberden yanğırağan sözlerini hatırlañız – telükesiz ve demokratik Avropanıñ Ukrainasız olması imkânsızdır. Avropa Birligi reisiniñ bu sözlerini bu salonda oturğan, ya da televizion çıqışlarda Ukraina iç bir vaqıt Avropa Birligine ve NATO-ğa qabul etilmeycegini aytıp yürgen şübecilerge hatılatam. Dostlarım, emin oluñız, qabul etilecek, böyle olacaq.

Yazıqlar olsun ki, ve bu kerçektir – iç bir kimse Ukraina kibi Avropa ve Avropa-atlantik ıntılıvları içün böyle yüksek fiyat ödemegen edi. Bu maqsat içün iç bir kimse böyle büyük qurbanlar ketirmedi. Qaramanlarımızğa boyun-borcumız ödenmez olğanını daima hatırlamalımız. Bu borç bizge olarnıñ küreşleri nafile olmaması içün, iç bir şey ve iç kimse bizni keri, Moskovanıñ buğavına qaytarmaması içün qolumızdan kelgenini yapmaq mecbüriyetinde olğanımıznı hatırlata. Keri qaytması olmağan noqtadan keçkenimizni şimdi sıq-sıq aytalar – şunı qayd etmege isteyim, biz bu noqtadan iç bir vaqıt keçmemiz. Biz er daim öz medeniy seçimimiz, Ukrainanıñ Avropa halqlarınıñ horantasına qaytuvı içün küreşmelimiz. Ukrainalılar üç asır devamında ukrain kilisesinden Moskova buğavını çıqarmaq içün küreşkenlerini esapqa alaraq, biz de daa üç asır devamında Ukrainanı kolonial vaziyetke – Rusiye imperiyasınıñ ya da Sovet Birliginiñ koloniyası statusına qaytarmamaq içün küreşmege azır olmalımız. Biz buña iç bir vaqıt yol bermemiz.

Maydanda ateş açıluvınıñ yıldönümi, şübesiz ki, epimiz içün psihologik ceetten pek ağır künlerdir. Şahsen menim içün bu ağır hatırlavlar ve acı yanıqlar ile tolu künlerdir. Bu künlerde öz-özümni teren teñkit etem, yapılğan ve ayrıca yapılmağan işlerimni ise talilge oğratam. Bu künlerde hatalar üstünde iş alınıp barılmalı, nevbetteki adımlar diqqatnen tüşünilmelidir.

Elbette, bir çoq tenbiler bar, men olarnı qabul etem. Yapılğan hatalar da coq, men olarnı tanıyım. Amma bu ağır beş yıl devamında akimiyetimiz Avropa ve Avropa-atlantik yönelişlerinden bir adımğa bile keri çekilmegeni de bir kerçektir. Biz mantıqqa uyğun areketler yaptıq ve bizni seçilgen yoldan kimse saptıramadı.

Yolumuznıñ, strategiyamıznıñ bir neticesi – Avropa Birligi ile assotsiatsiya aqqında ve bu cümleden serbest ticaret zonası aqqqında añlaşmamızdır. Bu strategiyamıznıñ daa bir neticesi – vizasız seyahatlar tertibi. Strategiyanıñ ğayeleri – bizge qapılarını açıp ve yardım qolunı uzatıp, Rusiye iqtisadiy ablukanıñ neticelerini ve bu sebepten yüz bergen buhrannı yeñmege yardım etken Avropa Birligini esas ticariy ortağımızğa çevirmektir. Bu strategiyanıñ ğayeleri – bütün mudafaa-havfsızlıq bloknı ket-kete NATO standartlarına keçirmektir. 2014 senesi mudafaa ve havfsızlıq sektorında çalışuv atta başlanmağan alda edi. NATO vekillerine qanuniy şekilde Baş komandanlığına ya da mudafaa Nazirligine kirmege, olarnıñ qapılarını açmağa bile yasaq etilgen edi. Sizler, bu salonda bulunğan halq deputatları, 2014 senesi ilk yaz – saban aylarında qabul etken birinci qararlar arasında bu mantıqsız qanun lâğu etilgen edi.

Avropa Birligine ve Şimaliy-atlantik alyansına qabul etilmemizge qadar – bunı epimiz pek yahşı añlaymız – uzun yol yapıp, fuqarelikni yeñmeli, azalıq şartlarını yerine ketirmeli, mürekkep ev işimizni yapmalımız. Amma, sunı qayd etmege isteyim, Avropa ile tarihımızda bundan evel körülmegen yaqınlıqqa iriştik. Avropa Şurasınıñ Reisi iç bir vaqıt ukrain tilinde çıqış yapmağan edi. Donald ukrain tilinde ve bazı halq deputatlarımızğa yetişmegen avropalı müsbetlik ile çıqışta bulundı. Bu yalıñız siyasiy ya da iqtisadiy degil de, aynı vaqıtta medeniy-gumanitar birliktir. Ava ve demiryol vastasınen yapılğan seferler, bu cümleden biletleri alçaq fiyatqa satılğan uçaqlar, turist aqımları, yaşlar bilgi almaq içün ketken aliy oquv yurtlarınıñ joğrafiyası – bularnıñ episi deñişmelerniñ miqyasını, memleketimiz Rusiyeden Avropa Birligine taba çevirilgenini köstermekte.

Böyle vaziyette akimiyetten Ukrainanıñ Avropa Birliginde ve NATO-da azalığı içün qolundan kelgenini yapmağa mecbur etken Esas qanundaki deñişmeler – 5 yıl içinde bütün yapqan şeylerimizniñ mantıqlı orta neticesidir. Amma, bunı kene de qayd etmege isteyim, aynı vaqıtta bu em kefalet, em de kelecek içün bir sigorta. Onıñ kerekliginde bundan evel de bir türlü şübelerim yoq edi, saylav kampaniyası başğanğan soñ, aqlılığımdan daa ziyade emin oldım.

Namzetlerniñ leyhalarını erinmeyip oqudım. Ve, şaşılacaq şey, olarnıñ ekseriyetinde NATO-da azalıq aqqında maddeni, Avropa Birliginde azalıq aqqında maddeni tapmadım. Yoq, sañki birisi silip taşlağan.

Daa bir leyha NATO ya da başqa havfsızlıq birleşmelerinde azalıq meselesini referendumda çezmege teklif ete. Onıñ müellifleri, sıñırlarımıznıñ etrafında başqa ”havfsızlıq birleşmesi” olmağanını añlap olamaylar. O tek bir dane, ve onıñ adı, bilmegenlerge hatırlatam, NATO-dır. Taşkent paktı, Rusiye Baş komandanlığı tarafından nezaret etilgen Umumiy havfsızlıq aqqında añlaşma Birleşmesi… Belki olar bunı közde tutalar? Nasıl ”başqa havfsızlıq birleşmeler”? Mümkün degil. Buña ruhset bermemiz.

Elbette, Kremlniñ avalesine binaen qayerdendir çıqarıp bizni endi Qırımnı ve qısmen Donbasnı ğayıp etüvge ketirgen bu hucur bloktan tış statusını öz leyhasına yazğan beşinci kolonnamız bar. Bunı hatırlatmağa isteyim – istilâ Ukraina bloktan tış statusında bulunğanda başlanğan edi. Ve bu bizni qorqunç netilerge – biñlerce insan qurbanlarına ketirdi. 2949 asker öz canlarını feda etip, bizler içün devletimizni deñiştirmek imkânını yarattı. Ve biz bu fursatnı qaçırmamız.

Köremiz ki, Esas qanunğa kirsetilecek ve bizim Avropa ve Avropa-atlantik ıntıluvlarımızğa qanuniy küç berecek deñişmeler artqaç degiller.

Elbette, qanuniyetni bozıp, Esas qanunnı Yuqarı Şuranıñ ruhsetini almadan deñiştirmege istegen şahıslar bar. Olarnıñ leyhalarında NATO ve Avropa Birligi içün yer yoq. Amma eminim ki, Ukrainada bu ıntıluvlarnı toqtata bilecek qorçalayıcı vastalar endi şekillendi ve semereli şekilde çalışır.

Öz strategik vazifemni Avropa ve Avropa-atlantik integratsiyalarını deñişmez şekilge ketirilmesinde körem. 2023 senesine qadar Avropa Birliginde azalıq içün arizanı bermek ve NATO azalığı boyunca areket Planını almaq. Bu bizim umumiy vazifemizdir.

Bu vazifeni becerir eken, Ukraina Esas qanunına ve bu cümleden şimdi teklif etilgen yañı şartlarına riayet etmege ant etem.

Dostlar, bügün biz Rusiyege aylanıp baqmamız. Putinden qayerge areket etmek ruhsetini soramaycaqmız. Biz öz yolumıznen ketemiz. Öz havfsızlığımıznı, egemenligimizni ve topraq bütünligimizni temin etmek içün qararlarnı özümiz alamız.

On yıl evelsi Prezident, Parlament ve Nazirler Şurası beraberlikte areket etmegenleri içün Ukraina NATO azalığı içün areket Planını almaq imkâniyetinden marum qalğan edi. Bügün, bunı ayrıca qayd etmege isteyim, devlet Başlığı, Nazirler Şurası, Parlament reberiyeti ve Ukraina Yuqarı Şurası bir fikirdeler. Bunıñ içün epiñizge pek minnetdarım.

Bunı 334 rey, atta 335, ya da 335 rey olğanını aytalar, çünki er vaqıt olğanı kibi, kimdir yetiştirmedi ve ariza yazdı. Aydı, 334 olsa-olsun – bu Esas qanunğa yapılacaq deñişmelerge qol tutqan ekseriyet. Fursattan faydalanıp, halq deputatlarğa samimiy teşekkür sözlerimni bir kere daa aytmağa isteyim.

Avropa Şurasınıñ Prezidenti, Avropa Birliginiñ liderlerinden biri, Ukrainanıñ dostu Donald Tusknıñ yanında Ukraina Yuqarı Şurasınıñ Reisi Andriy Parubiyge ve Ukraina Baş naziri Volodımır Groysmanğa, Avropa ve Avropa-atlantik integratsiya meselelerinde bütün akimiyet dallarınıñ birligini tasdıqlamağa muracaat etem.

Sağ oluñız!

Ukrainağa şan-şüretler olsun!