Bugün Qırımda işğalcilerniñ yapqan cinayetlerini aydınlatqan, bu sebepten de qanunsız olaraq 12 yılğa mahküm etilgen qırımtatar faali Tofiq Abdulğaziyev aqqında ikâye etemiz. Rus apishanesinde tutuluv şartlarınıñ yaramay olğanı içün siyasiy mabüsniñ sağlıq vaziyeti pek ağır alğa keldi. Ukraina uquqqorçalayıcıları siyasiy mabüsni azat etmege çağıralar.
Apisten evel yaşayışı:
Tofik Abdulgaziyev 1982 senesi iyün 19-da Özbekistannıñ Samarqand şeerinde sürgünlükte dünyağa keldi. 7 yaşında Samarqand orta mektebiniñ birinci sınıfına oqumağa kire. 8-nci sınıfnı bitirgen soñ, zenaat-tehnika oquv yurtına avtomehanik bölümine kire, anda 1999 senesi “avtomehanik-gazcı müendisi” zenaatını ala. Tofik 18 yaşında Qırımğa qaytıp kele.
Qırımda ilk tevqiflerden soñ Tofik qırımtatar siyasiy mabüslerniñ balaları içün tedbirler teşkil etmege başlay.
İşğalciler neler uydurıp çıqardı:
2017 senesi mayısnıñ 4-nde Tofikniñ evinde ilk kere tintüv keçirildi, ondan soñ o serbest qaldı.
2019 senesi martnıñ 27-nde işğal etilgen Qırımda qırımtatarlarnıñ evlerinde eñ kütleviy tintüvler olıp keçti, bir qaç saat içinde 23 insan tutuldı, olarnıñ arasında Tofik Abdulğaziyev de bar edi.
2022 senesi mayıs ayında uzun mahkeme ketişatından soñ, Rusiye mahkemesi Tofik Abdulğaziyevni 12 yılğa mahküm etti.
Tofik Abdulgaziyevniñ mahküm etilmesiniñ kerçek sebebi ne?
Qırımdaki bir çoq qırımtatarlar kibi, o da işğal idaresiniñ taqip obyekti oldı.
Qırımda birinci tevqiflerden soñ Tofik Qırım siyasiy mabüsleriniñ balaları içün tedbirler teşkil etip başladı. O, “Qırım birdemligi” cemaat teşkilatınıñ faali, ses rejissörı, “Qırım balalığı” leyhasınıñ iştirakçisi edi. Tofik SİZO-da tutulğan mabüslerge aşayt yollay edi, siyasiy sebeplerden başlatılğan mahkeme oturışuvlarına qoşuldı, evlerinde tintüvler keçken vatandaşlarğa qol tuttı.
Tofik Abdulgaziyev şimdi qayda?
Bir yıldan soñ, 2023 senesi mayıs ayında rus mahkemesi Tofikniñ advokatları bergen temyiz arizasını baqıp çıqtı, amma birinci instantsiya qararını deñiştirmedi.
İyül ayında ise işğalciler Abdulgaziyevni, rusiyeniñ çelâbinsk vilâyetiniñ verhniy ural apishanesine etap ettiler.
Martnıñ 22-nde apishanede 38 kiloğa azğan Tofikni çelâbinsk vilâyetiniñ verhneuralsk türmesinden ağır alda çıqardılar. Onı çelâbinsk şeerindeki 3-nci apishaneniñ hastahanesine yerleştirdiler, anda eki aftadan soñ mabüs reanimatsiyağa tüşti.
Ekimler siyasiy mabüste verem hastalığı ve bir sıra başqa hastalıqlar taptı, şu cumleden yürek yetersizligi, gastrit ve başqaları.
“Onıñ sağlıq vaziyetinde hususiy deñişmeler yoq. Normal aşayt mahsulatlarını yollasaq da, olar qabul etmeyler, bu mesele endi pek keskin derecege keldi… ,” – dedi ömür arqadaşı Aliye Qurtametova.
Bu sene 8-ncı iyül künü çelâbinsk mahkemesi Tofik Abdulgaziyevniñ sağlığı sebebinden apishaneden azat etilmesi ile bağlı advokatnıñ daa bir müracaatını baqacaq edi, amma mahkeme oturışuvı avgust ayına avuştırıldı.
Tofiq Abdulğaziyev işğal etilgen Qırımdaki vaziyet aqqında
2014 senesi Qırımnıñ rusiye tarafından işğal etilmesinden soñ, yarımadadaki Ukraina vatandaşlarınıñ, hususan tamır halq temsilcileri taqip ve zülümge oğratıla. Öz baqışlarını bildirmege ya da sadece öz aqlarını qorçalamağa cesaret etkenler içün qanunsız tevqifler ve repressiyalar pek sıq rastkelmege başlağan bir adise oldı.
“Rusiye kelgeninen biz endi tınç yuqlamaymız (…) Artıq bugün Qırımda bütün musulmanlar çetverg ve perşenbe künleri kiyinip yuqlaylar, saba namazından soñ ise yatmaylar. Daima telüke duyğusı o qadar küçlüdir tanışlarınen sağlıqlaşqanda, olar bunı bir daa körmegen kibi yapqanlarını”
“Rusiye kelgeninen biz endi tınç yuqlamaymız (…) Artıq Qırımda bütün musulmanlar çarşenbe ve cumaaqşamı künleri kiyinip yatalar, saba namazından soñ ise yatmaylar. Telüke duyğusı daima o qadar küçlüdir ki, tanışlarıñnen sağlıqlaşqanda, bir daa körüşmeycekmiz kibi sağlıqlaşamız”
Tofik Abdulğaziyev ağır hastalıqqa ve işğalcilerniñ basqılarına baqmadan, qaviy ve imanına, ğayelerine sadıq qala. Apayı aytqanına köre, apishanede olğanda bile o, ruhtan tüşmey ve hayırlı şeylerge inanıp, apayına tayanç olmağa devam ete.