Bugün Ukrayinada siyasiy mabüs künü qayd etilmekte. Bu kün, daa 1975 senesi sovet rejiminiñ repressiyalarına ve zulmına qarşı turmağa çağırğan ukrayin siyasiy erbabı ve dissidenti Vâçeslav Çornovolnıñ teşebbüsinen kirsetilgen edi.
Yanvarniñ 12-si tesadüfen seçilmedi, çünki 1972 senesi yanvarniñ 12-den 14-ke qadar sovet akimiyeti «ukrain intelligentsiyasınıñ qatliamınıñ ekinci dalğası» dep adlandırılğan basqılarnı keçirdi, bu ise altmışıncı seneler areketiniñ inkişafını semereli sürette toqtattı. Soñra, Lviv ve Kıyivde İvan Svitliçnıy, Vasil Stus, Vâçeslav Çornovol ve digerleri tutıp alındılar.
Episi olıp 1972-1974 seneleri sovet akimiyeti daa yüzlernen tintüvler keçirdi ve «sovetlerge qarşı teşviqat» ve diniy sebeplerden aman-aman 200 adamnı yaqaladı. Esirlerniñ çoqusı yüksek havfsızlıq lagerlerinde 7 yıl, 5 yıl sürgünlik cezasını aldılar. Olar ceza müddetini Mordoviyağa ve Rusiyeniñ Perm vilâyetine, em de Sibir ve Qazaqstanğa keçirmege yollanıldılar. Bazılarını da psihiatriya hastahanelerine yerleştirdiler.
Bugün rusiye sovet rejiminiñ siyasetini izley, hususan, Qırımda qanunsız tintüvler ve tutuvlar keçire. 2026 senesi yanvar başına işğalciler 224 adamnı qanunsız zindanğa taşladılar, olardan 133-u qırımtatarlar.
Meselâ, eñ qart siyasiy mabuslerden biri Ğalina Dovgopola ruslar tarafından «satqınlıq» iddası içün 12 yılğa umumiy rejim koloniyasına mahküm etildi. Hususan, onı Ukrayina istihbaratınen işbirlik yapqanında qabaatladılar. Şimdi o, 70 yaşında, soñki altı yıl devamında qadın apis şartlarında buluna.
Qırım yarımadasınıñ daa bir sakini Tofik Abdulğaziyev de «terrorizm» iddasınen, hususan «Hizb-ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeni içün 12 yılğa mahküm etildi. Apiste oñda metastazlı yaramay miy şişigi tapıldı, tutuv şaraitleri uyğun olmağanından, o, aman-aman bütünley soqur oldu. Bundan da ğayrı o, aqciger ve miy verem hastalığını keçirdi.
Bundan da ğayrı, cenkke qarşı narazılıq aktsiyaları içün 15 yılğa mahküm etilgen Qırımlı ressam ve faal Bogdan Ziza da rusiyeniñ apshanesinde tutulmaqta. Qız qardaşınıñ aytqanına köre, onı apshanede eziyetleyler, sağlıq meseli de bar.
Bu, rus FSB-si tarafından qanunsız taqip etilmeleri sebebinden parmaqlıqlar artında qalğan Qırım yarımadası sakinleriniñ tek üç ikâyesidir. Bu arada yarımadada işğalciler tarafından yerli sakinlerge, hususan qırımtatarlarğa qarşı er künki terrorni devam etmekte.