2021 senesi avgust 23 künü Ukrayina Prezidenti Volodımır Zelenskıyniñ teşebbüsinen Kıyivde Halqara Qırım platformasınıñ inauguratsiya sammiti olıp keçti.

Qırım platforması – bu Ukrayina teşebbüsinen başlatılğan yañı halqara mesleatlaşuv ve koordinatsiya formatıdır. Platforma Qırımnıñ işğaline halqara qarşılıqnıñ semereliligini arttıruv, artayatqan telükesizlik meselelerini çezüv, Rusiyege halqara basqını arttıruv, insan aqları bozuvlarınıñ ilerideki bozulmalarınıñ ögüne keçüv ve işğalci rejiminiñ qurbanlarını qorçalav ile esas maqsat – Qırımnıñ işğalden qurtaruvğa irişüvge baqtırılğan.

2021 senesi fevral 26-nda Volodımır Zelenskıy ‘Vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyeti topraqları ve Aqyar şeeriniñ işğalden qurtarılmasına ve reintegratsiyasına baqtırılğan ayrı tedbirler aqqında’ fermannı imzalap, Ukrayinada Qırım platformasınıñ tesis sammiti azırlanması ve keçirilmesi boyunca teşkiliy komitetniñ qurulması aqqında qarar çıqarıldı.

Birinci tesis sammitinde 47 memleket ve halqara teşkilâtlarnıñ vekilleri iştirak ettiler; olar, Qırım Ukrayinanıñ ayrılmaz parçası olğanı aqqında öz nazar noqtalarını kene tasdıqladılar. Bundan da ğayrı, Ukrayinanıñ suverenitetine, topraq bütünligine ve halqara tanılğan sıñırlarına sadıqlıqnı tasdıqlağan Ortaq Beyanname qabul etildi. Beyanname Rusiye tarafından Qırımnıñ qanunsız işğalini ve yarımadada devam eteyatqan insan aqları bozuvlarnı, şu cümleden toplaşuv serbestligini, insaniy ve nutuq serbestligini sıñırlavnı takbih etmekte.

Platforma iştirakçileri Rusiyeni işğalci devlet olaraq öz mecburiyetlerini becermege, etnik ve diniy cemiyetlerniñ aqlarını temin etmege, vatandaşlarnıñ köçürilmesini ve yarımadanıñ askeriyleştirilüvini toqtatmağa, halqara nezaret missiyalarına kirişni temin etmege çağırdılar.

Memleketler işğalni tanımama siyasetini, Ukrainanıñ Qırım üzerindeki nezaretini tiklemek içün halqara areketlerni koordinatsiya etmekni, Rusiyege basqı yapmaq içün diplomatik, iqtisadiy ve uquqiy mehanizmlerni qullanmaqnı desteklemek qararını tasdıqladılar.

Memleketlerniñ ve halqara teşkilâtlarnıñ iştirak coğrafiyası yıl sayın kenişley. Meselâ, keçken sene Argentina, Qara deñiz iqtisadiy işbirligi teşkilâtı, Din ve inanç serbestligi meselelerinden halqara ittifaq Qırım platformasınıñ ükümet formatına birinci kere qoşuldılar.

Umumen 2024 senesi sammitiniñ neticelerine köre 60-tan ziyade ecnebiy devlet ve halqara teşkilât Ukrainanıñ suverenitetini ve topraq bütünligini destekledi, Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ Barışıq formulasına qol tutqanını bildirdi, devletimizniñ rusiye istilâsına qarşı qorçalavına ileride de qol tutacaqlarına işandırdı.

Qırım platforması daimiy sürette çalışa, hususan, Kıyivde Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Temsilciligi esasında Qırım Platformasınıñ ofisi çalışa.

Halqara Qırım platforması halqara uquq printsipleriniñ qorçalanmasında birdemlik ve qararlılıqnıñ meydançığı ola. Onıñ küçü birlik ve beraberlikte olğan areketlerde. Biz ortaqlarımıznı Platformamıznıñ faaliyetine qoşulmağa, işğalci devletke halqara basqını quvetleştirmege ve Qırımnıñ işğalden azat etilmesi içün Ukrainanı desteklemege çağıramız. Tek birlikte biz adaletni tiklep, yarımadanıñ azat etilmesini temin ete bilecekmiz.