Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri Rusiye Federatsıyası tarafindan işğal etilgeninden berli beş yıl keçkenine baqmadan, Avropa Birligi Ukrainanıñ topraq bütünligine ve mustaqilligine deñişmegen alda qol tutmağa devam ete. AB halqara uquqnıñ bozulğanını qabul etmey ve bu areketlerni takbih etmege devam ete.
Bu vaziyet bütün devletlerniñ topraq bütünliklerini, birliklerini ve egemenliklerini qorçalağan halqara uquq ve halqara havfsızlıq içün doğrudan-doğru telükeler yaratmaqta.
Avropa Birligi ilhaqnı qabul etmeme siyasetine sıñırlayıcı tedbirler siyaseti vastasınen sadıq qalmağa devam ete. BMT Baş Assambleyasınıñ 68/161 qararına binaen, AB BMT aza-devletlerini (qanunsız ilhaqnı) tanımama boyunca mütenasip areketlerge keçmelerine bir kere daa çağıra.
Rusiye halqara uquqnı bozıp, Keriç boğazında ve Azaq deñizinde vaziyetni havflı derecegece kerginleştirdi. 2018 senesi boş ay (noyabr) 25 künü Rusiye Ukrainağa qarşı küç qullanğanı, Qırımnıñ qanunsız alda ilhaq etilüvi regional istiqrarlıqqa menfiy şekilde tesir etkenini hatırlata.
Avropa Birligi Rusiyeni bir kere daa iç bir türlü şart qoymadan ve vaqıt sozmadan qanunsız alda yaqalanğan ukrain gemilerini, taqım azalarını ve donatuvlarını azat etmege çağıra. Olarnıñ azat etilmesine qadar Rusiye olarnıñ mahkemede temsilcilikleri, konsullık vekilleriniñ irişimi ile bağlı aqlarına riayet etmeli ve yaralanğan deñizcilerge mütenasip tıbbiy yardımnı bermelidir.
Avropa Birligi Ukrainanıñ ruhseti olmadan Keriç köpüri qurulğanını takbih ete. Boyleliknen, Ukrainanıñ topraq bütünligi ve egemenligi bozulmağa devam ete. AB halqara uquqqa binaen Rusiyeden bütün gemilerniñ Keriç boğazından ve Azaq deñizinden maniasız ve serbest şekilde keçmelerini temin etmesini bekley. Keçitni qanunsız alda sıñırlav Azaq deñizindeki ukrain limanları ve bütün bölge içün menfiy iqtisadiy neticeler ketirmekte.
AB Rusiye Federatsıyası tarafından işğal etilgen Qırımda saylavlarnıñ keçirilmesini tanımay ve tanımaycaqtır.
Yarımadada arbiyleştirüvniñ artması Qara deñiz regionındaki havfsızlıq vaziyetine menfiy tesir etmege devam ete. Halqara uquqnı bozıp, Qırım sakinlerine zorbalıqnen Rusiye vatandaşlığı berile ve olar Rusiye Federatsiyasınıñ arbiy quvetlerinde hızmet etmege çağırıla.
Rusiye Federatsıyası ilhaqnı başlağanından berli yarımadada insan aqları saasındaki vaziyet beterleşti. Yarımada sakinleri esas serbestlikleriniñ, bu cümleden özüni beyan etüv, din, iman, birleşüvler ve tınç toplaşuvlar serbestlikleriniñ muntazam sürette sıñırlanuvı ile qarşılaşalar. BMT Baş Assambleyası 2018 senesi ilk qış (dekabr) ayı 22 künü qabul etken 73/263 qararğa binaen, insan aqlarını nezaret etken regional ve halqara mehanizmlerniñ ve halqara aqqorçalayıcı teşkilâtlarnıñ Qırımğa ve Aqyar şeerine maniasız şekilde irişe bilmeleri pek muimdir.
Qırımtatarlarnıñ aq-uquqları da ciddiy şekilde bozula. Olarnıñ matbuat vastaları qapatıldı, qırımtatarlarnıñ öz-özüni idare etüv organı olğan Meclisniñ faaliyeti yasaq etildi, olarnıñ liderleri ve cemiyet azaları taqip etilmekte. Avropa Birligi bu qararlardan tamamınen vazgeçmesini ve qırımtatar cemiyetine basqı yapmağa toqtatmasını Rusiyeden bekley. Qırımtatarlar, ukrainlar ve yarımadada yaşağan bütün başqa etnik ve diniy cemiyetler öz medeniyetlerini, ananelerini, maariflerini ve özgürliklerini inkişaf etmeleri içün imkânlar yaratılmalı.
Bundan da ğayrı, Rusiye qanunsız ilhaqtan soñ beterleşken ekologik vaziyetni eyileştirmek içün kerekli tedbirler keçirmeli.
AB Rusiyeni bir kere daa Oleg Sentsovnı, Edem Bekirovnı, Oleksandr Kolçenkonı, Mıkola Semenanı, Volodımır Baluhnı, Emir-Üseyin Kukunı ve Qırım yarımadasında halqara uquqnı bozıp yaqalağan bütün şahıslarnı deral azat etmege çağıra. Jurnalistler, aqqorçalayıcılar ve imayeci tarafınıñ abulqatları mustaqil, qorqutılmadan ve faaliyetlerine qanunsız alda kirişüvlerge oğramadan çalışa bilmeliler.
AB yarımadada insan aqları saasında halqara standartlarğa tolu şekilde riayet etilmesini talap ete. İnsan aq-uqularınıñ bozuluvı ile bağlı bütün çezilmegen cinayetlerni, hususan zorbalıqnen ğayıp oluvlarnı, qıynavlarnı, öldürüvlerni, siyasiy sebepten taqip etilüvlerni, ayrımcılıq ve tecavüz adiselerni ertaraflama şekilde taqiq etmege kerektir. İnsan aq-uquqlarını halqara seviyede qorçalağan şahıslarnıñ Ukrainanıñ bütün topraqlarına, bu cümleden Qırım ile Aqyarğa serbset, tolu ve maniyasız şekilde kele bilmeleri pek muimdir.
Mütenasip halqara gumanitar uquqı çerçivesinde Rusiye Federatsıyasınıñ mecburiyetlerini köz ögüne alaraq, AB BMT Baş Assambleyası 2018 senesi ilk qış (dekabr) ayı 22 künü qabul etken 73/263 rezölütsiya aqqında hatırlatıp, Rusiyeden onı tolu derecede yerine ketirmege çağıra.