Noyabr 14 künü BMT Baş Assambleyasınıñ Üçünci komiteti ”Ukrainanıñ Qırım Muhtar Cumhuriyetinde ve Aqyar şeerinde insan aq-uquqlarınıñ vaziyeti’’ adlı Baş Assambleyanıñ rezolütsiya leyhasını qabul etti.

Baş Assambleyanıñ rezolütsiya leyhasında BMT evelki vesiqalarnıñ devamı olaraq işğalci akimiyet tarafından isan aq-uquqlarınıñ sıñırlanmasını ve bozuluvını, vaqtınca işğal etilgen Qırımnıñ sakinlerine, bu cümleden qırımtatar ve ukrain ealisine ve başqa milliy ve diniy gruppalarğa mensüp olğan şahıslarğa qarşı yapılğan diskriminatsiya areketlerini takbih ete. Leyhada BMT Baş Assambleyası işğal etilgen Qırımda RF qanunsız şekilde öz qanunlarını ve adliyesini qullanğanını takbih etip, Rusiyeden işğalden evel yarımadada üküm sürgen Ukraina qanunlarına ürmet etmesini ve halqara uquqqa riayet etmesini talap ete.

Yuqarıda qayd etilgen leyhada BMT Baş Assambleyası RF-dan israrlıqnen işbu areketlerniñ yapılmasını talap ete:

– işğalci memleketniñ boyun-borcusı olğan halqara uquqnıñ kelişikli maddelerini yerine ketirmek;

– Ukrainanıñ Rusiyege qarşı açqan davasında BMT Halqara mahkemesi vaqtinca  tedbirler olaraq 2017 senesi aprel 19 künü alğan qararını tolusınen ve acele surette yerine ketirmek;

– Qırım sakinleriniñ aq-uquqlarınıñ bozuluvını ve sıñırlanmasını, bü cümleden halqara teşkilâtlarınıñ maruzalarında qayd etilgen diskriminatsiya areketlerini, qanunsız surette azatlıqtan marum etüvlerni, qıynavlarnı ve başqa sert, insaniyetsiz ve aşalayıcı münasebetlerini deral toqtatacaq bütün çarelerni körmek, diskriminatsiyağa yol bergen bütün qanunlarnı lâğu etmek;

– Ukrainada üküm sürgen qanunlarnı ürmet etmek, halqara uquqnıñ kelişikli maddelerini bozup Qırımdan insanlarnı zorbalıqnen sürgün etilüvine ve Qırımda şahsiy mal-mülkni musadere etilüvine yol bergen Rusiye qanunlarını lâğu etmek;

– qanunsız surette azatlıqtan marum etilgen ve adliye qaidelerini bozup maküm etilgen Ukraina vatandaşlarını deral azat etmek ve Qırımdan Rusiye Federatsiyasına zorbalıqnen alıp ketilgen ya da halqara sıñırlardan sürgün etilgen şahıslarnı qaytarmaq;

– insan aq-uquqlarınıñ сezasız bozuluvını toqtatmaq ve bu cinayetlerde qabaatlı olğan şahıslarnıñ mustaqil mahkemede mesuliyetke çekilmesini teminlemek;

– jurnalistler, uquq qorçalayıcılar ve imayeci advokatlar öz vazifelerini maniasız ve mustaqil şekilde becermeleri içün havfsız ve oñaytlı şaraitler yaratmaq;

– millet, din, inanç ceeten diskriminatsiyağa oğratmayıp insan aq-uquqlarına riayet etilmesini  ğayrıdan tiklemek, medeniy, diniy qurulışlarnı, cemaat ve uquq qorçalayıcı teşkilâtlarını, matbuat vastalarını yasaqlağan qanunlarnı lâğu etmek ve Qırımda etnik qruppa mensüplarınıñ, hususan ukrainalılarnıñ ve qırımtatarlarnıñ aqlarını ğayrıdan tiklemek ve medeniy tedbirlerde iştirak etüvlerini temin etmek;

– qırımtatar ve ukrain tillerinde tasil almağa imkânlar yaratmaq;

– Qırımtatar Milliy Meclisini aşırıcı teşkilât olaraq tanığan ve onıñ faaliyetini yasaqlağan qararnı deral lâğu etmek, Meclis liderlerine Qırım yarımadasına kelmege yasaqlağan qararnı lâğu etmek ve qırımtatar cemiyetini temsil etken qurulışlarınıñ yasaq etilüvinden vazgeçmek;

– Qırım sakinlerini propaganda ya da basqı yardımı ile Rusiye Federatsiyasınıñ ordusında ve yardımcı quvetlerinde hızmet etmege zorlamamaq;

– Qırımda insan aq-uquqları saasında BMT-nıñ İnsan aqları boyunca yuqarı komissar idaresinen, AHIT ve Avropa Şurası ile deral ve tolu derecede işbirlikni başlamaq;

Rezolütsiya leyhasında BMT Baş Assambleyası Baş kâtipke Qırımda insan aq-uquqlarını közetken regional ve halqara mehanizmlerini havfsız ve maniasız şekilde çalıştıracaq yollarnı ve vastalarnı qıdırmağa rica ete, hususan Ukrainada insan aqları boyunca BMT Nezaret missiyası öz vazifesini  becermesi maqsadınen BMT-nıñ İnsan aqları boyunca yuqarı komissar idaresinen ve regional teşkilâtlarınen aqıl tanışmağa teklif etile. Halqara cemiyetniñ yarımadada bulunması vaziyetniñ kerginleşmesine yol bermeycegini qabul etip, leyhada Baş Assambleya halqara nezaret missiyaları ve cemaat uquq qorçalayıcı teşkilâtları tarafından Qırımda insan aq-uquqlarınıñ mustaqil ve maniasız közetüvlerine imkân yaratmağa, bu cümleden azatlıqtan marum etilgen adamlar bulunğan bütün yerlerge irişimlerini temin etmege Rusiyeni israrlıqnen çağıra.

Rezolütsiya leyhasında BMT Baş Assambleyası, Qırım sakinlerniñ demokratik ceryanlarğa, iqtisadiy imkânlarğa ve obyektiv malümatqa irişimlerini qolaylaştırmaq maqsadınen Ukrainanıñ vaqtinca işğal olunğan topraqlarda yaşağan vatandaşlarınen iqtisadiy, maaliy, siyasiy, içtimaiy, medeniy ve haberleşme baq tutmasına qol tuta. Leyha BMT-nıñ İnsan aqları boyunca yuqarı komissar idaresi tarafından Baş Assambleyasınıñ nevbetteki oturışınıñ soñuna qadar vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyetinde ve Aqyarda insan aq-uquqlarınıñ vazieyeti  boyunca ekinci maruza azırlaycağını ve BMT insan uquqları boyunca Şurasına onıñ nevbetteki toplaşuvında Ukrainada insan aqları boyunca BMT Nezaret missiyasınıñ faaliyetine munasip yañılanğan malümat berecegini köz ögüne ala. Leyhanıñ amelge keçirilmesi Baş kâtipten bütün BMT organlarınıñ areketlerini ertaraflama ve semereli şekilde idare etüvini talap etmekte.