Vaqtınca işğal etilgen Qırımda insan aqları saasında vaziyet ve onıñ toprağına halqara uquq qorçalav ve nezaret etici taqımlarınıñ irişimi boyunca umumiy beyanat BMT-nıñ azaları olğan 40 devlet ve nezaret eticiler tarafından 2018 senesi berim (sentâbr) ayı 27 künü imzalandı, Şuranıñ 39-nci oturışında onı BMT-da Ukrainanıñ Damiy temsilcisi Yuriy Klımenko beyan etildi.

Avstraliya, Avstriya, Arnavutlıq, Belçika, Bulğaristan, Büyük Britaniya, Gürcistan, Yunanistan, Danimarka, Estoniya, İrlandiya, İslandiya, İtaliya, Kanada, Qıbrız, Latviya, Litvaniya, Lihtenşteyn, Lüksemburg, Malta, Moldova, Felemenk, Almaniya, Norvegiya, Lehistan, Portugaliya, Romaniya, Slovakiya, Türkiye, Finlandiya, Frenkistan, Çehiya, Montenegro, İsviçre, İsveçiya, Hırvatistan, Yaponiya ve Ukraina vaqtınca işğal etilgen Qırım MC ve Aqyar şeerinde işğalci akimiyet devamlı şekilde insan aqlarını bozğanı ile ciddiy şekilde raatsızlanğanlarını bir kere daa bildirdiler. Bu cümleden,

– vaqtınca işğal etilgen topraqlardan şahıslarnı sürgün etüv ve zorbalıqnen köçürüv;

– öz rusiyeli ealisiniñ bir qısımını Qırımğa köçürüv;

– qıynavlar ve zalım davranış;

– zorbalıqnen ğayıp etüvler, qanunsız yaqalavlar;

– söz, tınç toplaşuvlar, cemaat teşkilâtlar, vicdan ve areket serbestliklerini bozuv;

– Qırım sakinlerini zorbalıqnen Rusiye ordusına çağıruv;

– şahsiy mülkiyet olğan meskenlerde qanunsız tintüvlerni keçirüv ve bu cümleden qırımatarlarnıñ aq-uquqlarını bozuv qayd etile.

Yuqarıda qayd etilgen BMT medeniyetli milletleriniñ gruppası RF-nı gumanitar uquq boyunca işğalci devletniñ mecburiyetlerini yerine ketirmege, Ukrainanıñ topraq bütünligi boyunca ve Qırım MC insan aqları saasında vaziyet boyunca BMT Baş Assambleyasınıñ 68/262 ve 71/205 sanlı qararlarını, ‘‘Ukraina Rusiyege qarşı’’ dava boyunca Halqara mahkemeniñ qararını yerine ketirmege ve işğal etilgen yarımadağa halqara uquq qorçalav ve nezaret etici taqımlarğa irişim bermege çağırdı.