Qırım Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilmezden evel, 2013/2014 oquv yılında Qırım Muhtar Cumhuriyetinde 13 589 bala ukrain tilinde tasil almaqta edi.
İşğalci devletniñ nezaret etilgen açıq malümatlar menbalarına köre, 2018/2019 oquv yılında sözde ”Qırım Cumhuriyetiniñ” 544 çeşit türlü umumtasil müessisesinde 200700 talebe oquğan eken. Olardan rus tilinde 194400 talebe (talebelerniñ 96,7%), qırımtatar tilinde – 6100 (3,1%), ukrain tilinde – 249 (0, 2%) bala tasil alğan. Amma işğalci devletniñ işbu malümatlarına, elbette, inanmağa mümkün degil.
İşğalci devletniñ malümatlarına köre, 525 mektepten evel müessisede 75 biñden ziyade bala oqumaqta. 2018/2019 oquv yılında 383 bala qırımtatar tilinde, 883 bala eki tilli (qırımtatar ve rus) gruppalarda tasil alıp, terbiyelengenler. İşğalci organlarnıñ sözde ”resmiy” malümatlarına köre, mektepten evel müessiselerde balalar ukrain tilinde asla oqumaylar.
Qırım aq qorçalayıcı gruppasınıñ malümatlarına köre, Kefe şeerinde ukrain tilinde tasil bergen 20 sanlı mektepte iç bir dane ukrain sınıfı yoq, bu aqta mektepniñ talebeleri ve olarnıñ ana-babaları haber etken ediler. Sözde ”Qırım Cumhuriyetiniñ tasil, ilim ve gençler Nazirligi” ise İnternet saifesindeki ”Qırım Cumhuriyetiniñ tasil müessiselerinde (qırımtatar, ukrain) devlet tillerinde ve ana tillerinde tasil aluv imkânları aqqında” bölügünde işbu mektepni de qayd ete.
Sözde ”Qırım Cumhuriyetiniñ tasil, ilim ve gençler Nazirligi” İnternet saifesinde derc etken malümatlar başqa allarda da ana tiilerde tasil saasındaki kerçek vaziyetke ters kele.
Qırım aq qorçalayıcı gruppasınıñ malümatlarına köre, Aqmescit şeerindeki K.A. Trenöv adına 11 sanlı gimnaziyanıñ yekâne ukrain sınıfı taa 2016 senesi qapatılğan edi. Al-azırda işbu tasil müessisesinde ukrain tili yalıñız fakultativ şekilinde ögrenilmekte. Amma gimnaziya ale daa Qırımda 2018/2019 oquv yılında ukrain tilinde tasil bergen sınıfları olğan 5 mektep arasında yer almaqta. Qarasuvbazar rayonınıñ Zuya qasabasındaki 2 sanlı mektep qırımtatar tilli olaraq qayd etilse de, balalar anda rus tilinde tasil almaqtalar.
Böyleliknen, yuqarıda berilgen malümatlarğa köre, işğalci devlet vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyetinde ve Aqyar şeerinde tasil ceryanını ealini assimilâtsiyağa oğratmaq niyetinen qullana ve tasil müessiselerinde ekseriy allarda rus tilinde tasil aluv imkânlarını yarata. Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki işğalci akimiyet organları ana tillerinde tasil vaziyeti aqqında uydurılğan malümatlar darqatalar.
“Böyle areketlerniñ neticesi olaraq Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarında ”orta tasil müessiselerinde” oquğan Ukraina vatandaşlarınıñ diger topraqlarnen bağları üzüle, çünki ukrain tilini bilmegen işbu vatandaşlar Rusiye Federatsiyasında tasillerini almağa mecbur olacaq, ya da büyük miqdarda paralarını, vaqıtlarını ve küçlerini sarf etip, ukrain tilini mustaqil şekilde ögrenecekler ve ukrain tasiline irişmek içün çeşit türlü sınavlardan keçecekler. Onıñ içün Ukraina Prezidenti teklif etken Ukraina universitetleri yanında vaqtınca işğal etilgen topraqlarda yaşağan balalar ve gençler içün azırlav kurslarınıñ açılmasına qol tutamız, böyle kurslar yardımınen işbu farqlılıqlar azlaşır, oquv ceryanında ise olar tamamen yoq olur”, – dep izaatlay Ukraina Prezidentiniñ Qırım MC-deki Daimiy Temsilcisiniñ muavini Tamila Taşeva.