Bu, vaqtınca işğal etilgen Qırımnıñ işğalden azat etilüvini ve ğayrıdan integratsiya etilüvini maqsad etip qoyğan, diplomatik, arbiy, iqtisadiy, haber, insaniy ve başqa saalarda ananeviy ve beklenilmegen tedbirler kompleksiniñ yerine ketirilmesini belgilegen 2014 senesinden berli ilk temel vesiqadır.

Strategiya ile Fermannıñ tam metinleri Ukraina Prezidenti İnternet saifesinde derc etilgendir: https://cutt.ly/uxR7hfC.

Vaqtınca işğal etilgen Qırım Muntar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri topraqlarını işğalden azat etüv ve ğayrıdan integratsiya etüvge dair devlet strategiyasınıñ qabul etilüvi, şübesiz ki, tarihiy vaqiadır. Böyle strategik vesiqanıñ qabul etilmesi çoqtan berli beklenmekte edi. 

Vaqtınca işğal etilgen Qırım Muntar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri topraqlarını işğalden azat etüv ve ğayrıdan integratsiya etüvge dair devlet strategiyası, public policy statement, policy paper, yani cemaatqa açıq vesiqadır. O, Qırımnı işğalden azat etüv yönelişinde devlet faaliyeti içün keniş çerçive yarattı. 

Strategiyanıñ yerine ketirilmesi içün Ukraina Nazirler Şurası 3 aylıq müddet içinde işğalden azat etüv ve ğayrıdan integratsiya etüv oğrunda muayyen adımlar cedvelini belgilegen mütenasip tedbirler Planını yaratmalıdır.

Ukrainada vaqtınca işğal etilgen topraqlarnı işğalden azat etüv ve ğayrıdan integratsiya etüv siyasetiniñ barışıqlıqnı quruv, devletniñ mudafaa qabiliyetini arttıruv, Avropa ve Avropa-Atlantik integratsiyasına esaslanıp, Ukrainanı içtimaiy-siyasiy ve içtimaiy-iqtisadiy ceetlerden inkişaf etüv ile birleştirilmesi Strategiyanıñ temeline qoyuldı.

Strategiya aşağıdaki vazifelerni maqsad etip qoydı:

– Ukrainanıñ halqara cemiyet seviyesinde tanılğan sıñırları içindeki topraq bütünligini ğayrıdan tiklev;

– milliy birdemlikni, istiqrarlıqnı ve Ukraina devletiniñ cemiyeti ile birleştirilmesini temin etüv;

– vaqtınca işğal etilgen topraqlarnı Ukrainanıñ milliy havfsızlığı içün telüke yaratqan ve/ya da halqara hafsızlıq ile barışıqlıqnıñ bozuluvını maqsad etip qoyğan faaliyet içün işletilmesini toqtatuv;

– keçici devirdeki adaletniñ uquqiy esaslarını amelge keçirüv;

Ukraina topraqlarınıñ vaqtınca işğal etilüvi neticesinde zarar körgen Ukraina vatandaşlarınıñ aq-uquqlarını ve qanuniy menfaatlarını kefil etüv, siyasiy, içtimaiy, tasil, haber, insaniy ve başqa saalarında işançnı ğayrıdan tiklev oğrunda siyasetni şekillendirüv ve amelge keçirüv;

– Avropa integatsiyasına esaslanıp, Ukrainanıñ istiqrarlı içtimaiy-siyasiy, insaniy ve iqtisadiy saalarında inkişaf etmesini temin etüv.

Strategiyanıñ ayrı bölükleri insan aqları ile serbestliklerini qorçalav, Ukraina topraqlarınıñ vaqtınca işğal etilmesi neticesinde aq-uquqları ve qanuniy menfaatları zarar körgen Ukraina vatandaşlarını ve uquqiy şahıslarnı uquqiy ceetten qorçalav, iqtisadiy, içtimaiy, insaniy, ekologik, haber, mudafaa, ve havfsızlıq siyasetleri, milliy istiqrarlıqnı qaviyleştirüv ve halqara işbirlik kibi mevzularğa bağışlanğandır.

Qırım yarımadasını işğalden azat etmek maqsadınen Qırım platforması halqara ğayretlerini brileştirgen esas tışqı siyasiy alet olaraq qayd etilgendir.

İşğalden azat etüv siyasetiniñ esas qısımı, Qırım yarımadasınıñ milliy ve diniy çeşitligini saqlav, qırımtatar ve diger tamır halqlar, milliy azınlıqlar medeniyetleriniñ inkişaf etmesi içün hususan teşkiliy şaraitlerni yaratuvdır. Strategiyanıñ beklenilgen neticeleri arasında, qırımtatar ve başqa tamır halqlarınıñ, milliy azınlıqlarnıñ aq-uquqlarını ğayrıdan tiklev ve işbu aqlarğa riayet etüvdir.

Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Temsilciligi içün bu vesiqanıñ azırlanmasında doğrudan iştirak etüv pek müimdir, çünki esas vazifelerimizden biri, Qırımnı işğalden azat etüv ve ğayrıdan integratsiya etüv oğrunda devlet organlarınıñ faaliyeti içün uquqiy esaslarnıñ, uquqiy temelniñ azırlanmasıdır. Böyle uquqiy temelni ise yuqarıda qayd etilgen Ukraina Prezidentiniñ Fermanı ve Ukraina milliy mudafaa ve havfsızlıq Şurasınıñ qararı kibi normativ-uquqiy senetler teşkil ete.

Ukraina Prezidenti Volodımır Zelenskıy, Ukraina Prezidenti Ofisi, Ukraina milliy mudafaa ve havfsızlıq Şurası, Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarını ğayrıdan integratsiya etüv nazirligi, Ukraina çetel işler nazirligi, Qırım_SOS, İnsan aqları boyunca Ukraina-Helsinki birligi, İnsan aqları oğrunda media teşebbüsi, ZMİNA İnsan aqları merkezi, Qırımtatar Milliy Meclisi ve başqa ekspert teşkilâtlarını temsil etip, işbu ceryanda iştirak eken diger meslekdaşlarımızğa minnetdarlığımıznı bildiremiz.

Bunıñ yerine ketirilmesi içün saraitler yaratqan UHMŞ Apparatına ayrıca minnetdarlıq bildirile. 

Bu, kerçekten de müim resmiy qarardır. Vaqtınca işğal etilgen topraqlarda yaşağan vatandaşlarımız, Qırımdan memleket içinde avuşqan şahıslar ve Qırım platfroması başlatılmasınıñ arfesinde halqara ortaqlarımız içün bu qararnıñ emiyeti büyüktir.

Bu qararnıñ qabul etilmesi oğrunda çalışqan er keske minnetdarlığımıznı bildiremiz.