Bugün Mustafa Cemilev 83 yaşını toldura. Onıñ ömrü qırımtatar halqınıñ vatanğa qaytmaq, öz şahsiyetini saqlamaq ve serbest Qırımda yaşamaq aqqı içün küreşiniñ tarihınıñ bir qısmı oldı.

Qırımtatar halqınıñ kelecek lideri 1943 senesi boş aynıñ 13-nde Sudaq yanındaki Ay Serez köyünde doğdı. Onıñ qorantası Stalin rejimi vaqtında da taqipke oğrağan edi. 1930 seneleri Cemilevlerni kulaksızlaştırıp, Uralğa sürgün ettiler. Soñra olar Qırımğa qayttılar, amma 1944 senesi mayıs ayında, Mustafa tek altı ay olğanda, onı qorantası ve bütün qırımtatar halqı ile beraber Özbekistanğa sürgün ettiler.

16 yaşındaki Mustafa Cemilev «Qırımtatar yaşlar birligi» gizli teşkilâtına qoşuldı. O, öz halqınıñ tarihı ve vaziyeti aqqında maruzalarnen çıqışta buluna edi, soñra qırımtatar milliy areketiniñ faal iştirakçisi oldı. Uquq qorçalayıcı faaliyeti, sovet siyasetine qarşı çıqışları ve qırımtatarlarğa vatanına qaytmağa izin berilmesi talapları sebebinden onı taqip ettiler, instituttan çıqardılar ve bir qaç kere yaqaladılar.

Umumen Mustafa Cemilev sovet apishanelerinde, lagerlerinde ve sürgünlikte 15 yıldan ziyade keçirdi. Küreşiniñ eñ meşur epizodlarından biri 303 kün devam etken açlıq areketi oldı.

Apiske ve daimiy basqığa baqmadan o, uquq qorçalayıcı faaliyetini devam ettirdi, muhalifler ile bağ saqladı ve halqara cemaatnı qırımtatarlarnıñ vaziyeti aqqında haberdar etti.

1989 senesi Mustafa Cemilev qorantası ile beraber Qırımğa qaytıp oldı. 1991 senesi Qırımtatar halqınıñ Qurultayında onı Meclis reisi olaraq sayladılar. Soñra o, Ukrayinanıñ halq mebusı oldı ve qırımtatar halqınıñ menfaatlarını ukrayin parlamentinde ve halqara seviyede temsil etmege devam etti.

Qırım işğal etilgen soñ Rusiye Mustafa Cemilevge yarımadağa kirmege yasaq etti. O vaqıttan berli o, Qırımnıñ azat etilmesi ve qırımtatar halqınıñ aqları içün küreşni devam ete.

2023 senesi Mustafa Cemilevge Ukrayina Qaramanı unvanı berildi: mustaqil Ukrayina devletiniñ teşkil etilmesine ve inkişafına müim şahsiy isse qoşqanı, qırımtatar halqınıñ aqlarını qorçalağanda cesaretligi ve fedakârlığı, em de uzun yıllar devamındaki semereli siyasiy ve içtimaiy faaliyeti içün.

Temsilcilik Mustafa Cemilevni doğğan künü ile samimiy hayırlay! Sağlıq, küç ve ilham tileymiz. Qırımtatar halqına ve Ukrayinağa uzun yıllıq sadaqatı içün teşekkür bildiremiz. Ömür boyu küreşken er şeyiñiz olsun — Qırım serbest olacaq.