Bugün, 2025 senesi sentâbrniñ 3-nde qırımtatar faalleri Asan ve Aziz Ahtemov qardaşlarnıñ tutulması üzerinden dört yıl keçti. Olarnıñ ikâyesi işğal etilgen Qırımda qırımtatar halqınıñ taqip etilmesiniñ ve vatandaşlarnıñ serbestliginiñ bozuluvlarını köstergen bir çoq örnekten biri oldı.
2021 senesi sentâbrniñ 3-nde işğalci quvetçiler ağa-qardaş Ahtemovlarnıñ evlerinde tintüvler keçirip, olarnı “Anğara” köyü yanındaki gaz borusında “diversiya” azırlağanlarında qabaatladılar. Bir qaç kün içinde FSB, olarnıñ Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi ve Qırımtatar Milliy Meclisi tarafından berilgen vazifelerge köre areket etkenlerini bildirdi. Ağa-qardaşnı evlerinden qaçırılıp, ruhiy basqı ve işkencelerge oğratıldı, bunı uquq qoruyıcılar ve advokatlar da tasdıqladı. İnandırıcı deliller olmağanına baqmadan, 2022 senesi işğalci mahkeme Azizni 15 yılğa, Asannı ise 13 yılğa qadar apis cezasına mahküm etti.
Al-azırda Aziz Ahtemov krasnoyarsk bölgesindeki yeniseysk şeeriniñ 2-nci koloniyasında tutulmaqta, onı anda 2023 senesi avuştırğan ediler. Asan Ahtemov rusiyeniñ eñ sert koloniyalarından birisi olğan ”vladimirskiy tsentralda” tutula. Azizniñ apayı Adile jurnalistlernen qonuşuvı vaqtında aqayına mektüp ve evden haberler yollamaq bile qıyın olğanını bildirdi: sistema siyasiy mabüslerni qorantalarından ve destekten uzaqlaştırmağa tırışa.
Ahtem ağa-qardaşlarnıñ taqip etilüvi Milliy Meclis reisiniñ muavini Nariman Celâlnıñ davası ile beraber qırımtatar haqına qarşı yapılğan basqınıñ eñ sarsıntılı örneklerinden biri oldı.
Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Temsilciligi qardaşlarğa çıqarılğan ükümler siyasiy sebepli olğanını, olarnıñ mahküm etilmesi ise – halqara uquq ve esas insan aqlarınıñ bozuluvı olğanını bir çoq kere bildirgen edi.
Dört yıllıq esirlik Ahtemov qardaşlarını ruhtan tüşürmedi. Olarnıñ ikâyesi qırımtatar halqınıñ azatlıq ve aqiqat içün küreşiniñ timsalidir. Bugün uquq qoruyıcılar ukrainlerni ve dünya toplulığını rusiye apishanelerinde qanunsız tutulğanlarnı unutmamağa ve olarnı azat etmek içün rusiyege basqını quvetleştirmege çağıralar.