İyülniñ 15-nde Ukraina devletçiligi künü ve Kıyivska Rusni hristianlıqqa döndürüv künü qayd etile.

Bu kün bizlerge Ukraina devletinıñ biñyıllıq tarihı olğanını köstere.

Bu kün devletçilik qolay qazanılğan şey olmağanını, Ukrainanıñ turğunlığı, ğalebesi ve inkişafı içün er kün yapılğan çalışmalarnıñ neticesi olğanını köstere.

2021 senesi avgustnıñ 24-nde Ukraina Prezidentiniñ Qaranınen kirsetilgen bu bayramnıñ temelinde – Rusten bugünge qadar Ukrainanıñ devlet qurucılıq ananeleriniñ qaviyligi ve devamlılığıdır. Ukrainanıñ devlet quruv tecribesi küçlü devlet qurmağa tırışqan bir çoq nesillerniñ ğayretiniñ neticesidir.

Ukraina devletçiliginiñ tamırları Kıyiv kinazı Volodımır Velıkıy devirine qadar uzana. O devirde devletimiz Avropa medeniyetine yaqınlaşmaq içün hristianlıqnı qabul ete, onıñ küçlü paytahtı – Kıyiv, öz para birimi– grivna ve kinazlıq timsali olaraq Volodımırnıñ perunı ola.

Devlet bayrağınıñ mavı-sarı tüslerni miras olaraq Galıçına-Volın kinazlığından alındı.

Büyük Litvaniya Kinazlığınıñ bir qısmı olaraq, ukrainler Magdeburg qanunı olaraq belli olğan öz-özüni idare etüv sistemasını öğrendiler ve şimdi mustaqil Ukrainanıñ Prezidentleri o devirlerde yazılğan Peresopnitsk İnciline ant eteler.

Ukraina devleti, Geraylar tarafından qurulğan Qırım hanlığınıñ da büyük ananelerine riayet ete – bu devir, ukrain siyasiy cemiyetiniñ ayrılmaz parçası olğan tamır qırımtatar halqı içün “Altın devir” oldı.

Ukraina devletçiliginiñ müim devri – Zaporojye ordusı ya da Getmanlıq oldı. Kazaklarnıñ arbiy ananeleri Ukraina Halq Cumhuriyetniniñ silalı quvetleriniñ, azatlıq areketiniñ, zemaneviy telükesizlik ve mudafaa quvetleriniñ temelini şekillendirdi. Kazaklarnen qırımtatarlarnıñ ortaq arbiy seferleri ise bizim boysunmamazlığımıznı ve zemaneviy Ukraina ordusınıñ qudretini inkişaf ettirdi.

Ukraina Halq Cumhuriyeti, Ğarbiy Ukraina Milliy Halq Cumhuriyeti ve Ukraina Devleti ukrainlerniñ yaşayışına devlet qurucılığınıñ demokratik printsiplerini, birinci meclis ve ükümetni, tuğranı, milliy marşnı ve bayraqnı ketirdiler. Bir qaç asırda birinci kere ukrain halqı mustaqil bir devlet oldı, getman Pavlo Skoropadskıy ise 1918 senesi noyabr ayında Ukraina İlimler Akademiyasını qurdı.

Karpat Ukraina zemaneviy milliy marşnıñ sözlerinin yarattı, Ekinci Cian cenkinde milliy areketimiz sarı-mavı bayraqnı ve tuğranı milliy timsaller olaraq saqlap qaldı, Ukraina Halq Cumhuriyeti ükümeti ise 1992 senesi bu sıranı yaş nesilge teslim etti.

Bu devirlerniñ er biri bizge mustaqil Ukrainada yaşamaq, onıñ topraqları içün küreşmek ve kelecek nesiller içün qudretli devletni yañıdan qurmaq içün qaviy temel qoydı. Damarlarımızda Yaroslav İkmetli, Qıral Danılo, Sagaydaçnıy, Hmelnıtskıy ve Hacı Geraynıñ qanı aqa, Skoropadskıy ve Petruşevıçnıñ nasiatları ise ep aqlımızda. Ve bugün-de-bugün yeñilmez ruhumız, serbestlik ve mustaqillik istegi sayesinde qoruyıcılarımız öz devletiniñ ve halqınıñ kelecegi içün elinden kelgenini yapalar.

Ukraina Devletçiligi künü hayırlı olsun!

Ukrainağa şan-şüret!