2018 senesi saban ayınıñ (mart) 6 künü Ukraina Medeniyet naziri Yevgen Nişçuk matbuat konferentsiyası devamında Qırım MC-niñ vaqtınca işğali başlanğanından berli medeniy asabalıq abideleriniñ bozulmasını ve yoq etilüvini muzakere etti. Bu cümleden, restavratsiya manaçığı ile 2013 senesi bütündünya asabalıq boyunca UNESCO-nıñ azırlıq cedveline kirsetilgen, Bahçasaray şeerinde Qırım hanlarınıñ paytahtınıñ tarihiy muitini aks etken, milliy emiyeti olğan ‘‘Han sarayı’’ abidesinde (qorçalav №285) kütleviy qanunsız işler alınıp barılmaqta. Medeniyet naziri nazirlik defalarca halqara teşkilâtlarğa, bu cümleden UNESCO ve ICOM müessiselerine RF vaqtınca işğal etilgen topraqlarda halqara uquqnı ve ukrain qanuniyetini bozğanı aqqında haber etkenini hatırlattı.

‘‘Elimizde bu abidede kütleviy qanunsız işler yapılğanınñ vesiqalı ve foto isbatları bulunmaqta. Kerçek körünişiniñ saqlanması yerine, Büyük Han Camisindeki benzersiz kiramet ve qadimiy emen razanları saqatlana ve bozula. Han sarayınıñ özü de havf altında bulunmaqta, bu areket yalıñız qırımtatar halqınıñ tarihine ve benzersiz medeniyetine degil, bütün dünyağa zarar ketire’’, – dep qayd ete Yevgen Nişçuk.

‘‘Al-azırda Qırımnıñ medeniy asabalıqnıñ qorçalavınen bağlı tek Ukraina devletiniñ qanuniy aqları degil, bir sıra halqara aktlarnıñ maddeleri bozulğanınıñ delilleri mevcüt, biz olarnı UNESCO merkezine taqdim ettik. Men şahsen UNESCO Baş müdiri ile körüştim, Davosta bir çoq devletlerniñ nazirleri ögünde çıqışta bulunğanda bunı qayd ettim. Bizge bu obyektlerniñ vaziyetini ögrenmek içün Qırımğa eñ qısqa vaqıtta UNESCO nezaret missiyası kelecegini vade ettiler. Medeniy asabalıqnıñ qorçalavınen bağlı halqara qanunlarğa riayet etüvde halqara teşkilâtlarğa ve bizim avropalı ortaqlarımızğa işanamız, çünki RF işğalci devlet olaraq vaqtınca işğal etilgen topraqlarda medeniy asabalıqnıñ ve obyekleriniñ qorçalavı içün tolu derecede mesuliyetlidir’’.