Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ iqtisadiy, içtimaiy ve medeniy aqlar komiteti (CESCR) Rusiye Federatsiyasınıñ devriy esabatını baqıp çıqıp, neticelerini açıqladı. Vesiqada qayd etilgenine köre, İqtisadiy, içtimaiy ve medeniy aqlar aqqında Halqara paktınıñ mecburiyetleri işğal etken devletniñ semereli nezareti altında olğan bütün topraqlarğa tarqala. Böyleliknen, Komitet Ukrayinanıñ işğal etilgen topraqlarındaki vaziyetni, şu cümleden işğal etilgen Qırımnı da, doğrudan-doğru Rusiye mesüliyetine qoştı.
CESCR Rusiyeniñ silâlı istilâsı bu topraqlarda içtimaiy-iqtisadiy ve medeniy aqlarnıñ bozuluvına yol bergenini qayd ete: grajdanlıq infrastrukturasınıñ yoq etilüvi, esas hızmetlerniñ bozuluvı, medeniy mirasnıñ bozuluvı. Komitet, işğal etken devletniñ, şu cümleden silâlı zıddiyet vaqtında, Paktnıñ tolusınen yerine ketirilmesi mecburiyetini qayd etti.
Rusiye vatandaşlığını mecburiy aluv ameliyatına ayrıca diqqat ayırıla. Komitet işke kirmek içün sistemalı manialarnı vesiqalaştırdı, mında devlet sektorında işnen teminlev ya da Ukrayinanıñ işğal etilgen topraqlarında iş ruhseti aluv qanunsız “naturalizatsiyağa“ bağlı yapıla. CESCR, Rusiyeniñ nezareti altında bulunğan topraqlarda işğalci devletniñ böyle diskriminatsion şartlarnı deral lâğu etmesini talap ete.
Mülk aqları saasında Komitet hususiy mülkniñ qanunsız musadere etilmesi ve etnik ukrayinlerniñ zornen evden çıqarılmasına dair haberlerge diqqat çekti. Komitet işğal rejimi tez ve semereli araştırmalar keçirilmesini, qanunsız elge keçirilgen mülkniñ kerçek saiplerine qaytarılmasını, mesken yıqılğanda ise yeterli kompensatsiya tölenmesini talap ete.
Komitet, aynı vaqıtta, işğal etilgen territoriyalarda tedaviylev ve diger sağlıq hızmetleri Rusiye pasportınıñ olmasınen semereli bağlı olğanda, “pasport filtri“ dep adlandırılğan yolnen sağlıq hızmetine irişüvniñ sıñırlanuvını qayd etti. CESCR tibbiyetke şartsız ve diskriminatsiyasız irişmekni talap ete.
Eñ qattı baalar medeniy aqlar ve tasilge aittir. Komitet Rusiye işğalci rejiminiñ zornen assimilâtsiya yapmağa areketlerini, şu cümleden ukrayin tilini tasil ceryanından çıqarmaqnı, tarih programmalarını yañıdan yazmaqnı, milliy timsallerniñ qullanuvını sıñırlamaqnı ve medeniy ömürde iştirak etmege keder etecek ameliyatlarnı vesiqalaştırdı. Rusiyeden tuvğan tillerde tasil almaqnı kefalet etmek, tiller ve medeniyetten serbest faydalanuvnı temin etmek, insanlarnı öz medeniy menliginden marum etmege yönelgen er bir tedbirden vazgeçilmesi talap etile.
CESCRniñ neticeleri Rusiye işğalci rejimi Ukrayinanıñ işğal etilgen topraqlarında, şu cümleden Qırımda da insan aqlarını ve halqara uquqlarnı sistematik sürette bozğanını kene de tasdıqlay. Ukrayina Rusiyeni mesüliyetke çekmek, qurbanlarnıñ aqlarını tiklemek ve milliy medeniy menlikni qorçalamaq içün halqara uquqiy mehanizmlerni qullanmağa devam etecek.