Apisten evelki yaşayışı
Ayder Enver oğlu Cepparov 1980 senesi iyülniñ 20-nde Özbekistannıñ Taşkent şeerinde doğdı. Onıñ qorantası, biñlernen qırımtatarı kibi, Ukraina mustaqilligi ğayrıdan tiklengen soñ sürgünlikten Qırımğa qaytıp keldi.
1997 senesi o, Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonınıñ Zuya köyü yanındaki orta mektepni bitirdi, kelecek sene ise ihtisasiy-tehnik oquv yurtunda tasil alıp 4-nci sınıf aşçı zenaatını qazandı. 1998 senesinden 2000 senesine qadar diniy seminariyada oqudı, 2001-2003 seneleri ise tasilini Lübnandaki Al-Cinan Universitetinde arap tili ve edebiyatı fakultetinde devam etti.
Ayder müendislik ve qurucılıq saasında faaliyet köstere edi: 2003 senesinden 2012 senesine qadar suv teminlevi, avalandıruv, qızdıruv ve energetika yönelişlerinde çeşit hususiy ve devlet obyektlerinde çalıştı. Daa soñra servis müendisi ve donatma montajcısı olıp çalıştı, 2013 senesinden 2019 senesine qadar ise energetika saasında sistema qurğulanuvnen oğraştı, bundan da ğayrı o, donatma qurulması boyunca sertifikatlı mütehassıs edi.
2003 senesi evlendi, 8 balası bar.
Taqip etilmesi
Ayder Cepparov cemaat ve diniy faaliyetnen oğraşa edi. O, balalar ve büyükler içün Quran dersleri teşkil etti, camilerniñ qurulışına ve abadanlaştırılmasına yardım etti, diniy bayramlarnı video yazılarını azırladı. Bundan da ğayrı, o, musulman siyasiy mabüslerniñ mahkemelerine daima qatnap, olarnıñ qorantalarına qol tuta edi.
Qırım rusiye tarafından işğal etilgen soñ, Ayder işğalci quvetleriniñ daimiy nezareti altına alındı. Er yıl onıñ evine maalle milisi kelip, bulunuv yerini teşkere edi. 2015 senesi evine politsiya sürüp kirdi, o vaqıt evde Ayderniñ apayı ve küçük balaları bar edi. Soñra onıñ maşinasını, hususan aqşam ve gece saatlarında, taqip etmege ve közetmege başladılar.
2019 senesi iyünniñ 10-nda Qarasuvbazarda üç qırımtatarınıñ evinde kütleviy tintüvler keçirildi, bundan soñ Ayder Cepparovnı Riza ve Enver Ömerovnen beraber qanunsız sürette tutıp aldılar.
2021 senesi yanvarniñ 11-nde rusiyedeki rostov-na-donu mahkemesi üküm çıqardı: Enver Ömerov 18 yılğa qadar apis cezasına mahküm etildi, Riza Ömerov 13 yılğa qadar, Ayder Cepparov ise “terror teşkilâtında” iştirak etkeninde qabaatlanıp, 17 yılğa qadar apis cezasına mahküm etildi. Mahkeme qararı Ayderniñ üç yılını apishanede, qalğanını sert rejimli koloniyada keçirilmesini közde tuta.
2022 senesi martnıñ 10-nda moskva vilâyetiniñ istinaf mahkemesi davanı kene baqıp çıqtı, amma mahkeme qararını deñiştirmedi. 2023 senesi noyabr ayında keçken mahkeme oturışuvı da aynı şekilde yekünlendi.
Apis yılları
2024 senesi iyülniñ 10-nda Ayder Cepparovnı rusiyeniñ arhangelsk vilâyetiniñ korâjma şeeri yaqınlarındaki 5-nci sanlı koloniyağa etap ettiler. Bundan evel o, çelâbinsk vilâyetiniñ verhneuralsk apishanesinde tutula edi.
Bütün qıyınlıqlarğa baqmadan, Ayder Cepparov qırımtatar halqınıñ sabır ve sadıqlığınıñ örnegi olmağa qala, qırımtatar halqı eñ ağır şaraitlerde bile öz serbestligi ve menligi içün küreşmege devam ete.