Apisten evel yaşayışı
Yanikov Asan Aliyeviç 1986 senesi sentâbr 11-de Özbekistannıñ Bekabad şeerinde doğdı.
2000 senesi o, qorantasınen beraber Qırımğa köçip keldi ve 31-ncı mektepte oquşını devam etti. Mektepni bitirgen soñ, qıyın maddiy vaziyetinden sebep, qurucılıqta çeşit işlerde çalışmağa başladı.
2017 senesi Asan milliy ve diniy sebeplerden taqiplerge qarşı tek kişilik piketke çıqtı, bala tedbirlerini teşkil etmege yardım etti, siyasiy mabusler içün SİZO-larğa yiberüvler yetkizilmesini teşkil etti.
Taqipler
2019 senesi martnıñ 27-nde işğalci küçleri Aqmescitte qırımtatarlarnıñ evlerinde eñ büyük tintüvlerinden birini ötkerdiler. Aynı şu künü 25-ge yaqın Qırım musulmanından ibaret bir gruppanı, şu cümleden Asan Yanikov tutıp alındı. Olarnı sözde “Qırım musulmanları davası” boyunca qabaatladılar.
2022 senesi martnıñ 18-nde rus “mahkemesi“ Asan Yanikovnı maksimal havfsızlıq koloniyasında 15 yılğa mahküm etti.
Apis müddeti
2023 senesi iyülniñ 7-nde apellâtsiya mahkemesi diñlevinde Yanikov soñki beyanatını berdi. Hususan, tarihte qırımtatar halqına qarşı repressiyalar — 1944 senesi sürgünligi ve 2014 senesi yarımadanıñ işğal etilmesinden soñ taqipler aqqında söz yürsetti.
“Tarihiy keçmiş vaqiaları kene qaytıp, zemaneviy Qırımnıñ kerçek vaziyeti oldılar. Bütün repressiyalar, taqipler, zulumlar halqnıñ ruhunı qırmağa ve, evelki kibi, Qırım musulmanlarını tuvğan toprağından quvmağa maqsat etmekte.”
Aynı şu senesi, 2023 senesi Yanikovnı rusiye federatsiyasınıñ rostov-na-donun şeerinden vladimir vilâyetine avuştırdılar. Apiste tutulğan vaqıt qorantasınen körüşmesini sıñırladılar ve oña qarşı küç qullanıldı.
Bundan da ğayrı, Yanikov eñ başından sağlıq meseleleri aqqında haber ete edi. Daa eñ başında Aqmescit SİZO-sında tutulğanda, Yanikov eki ay antisanitar şaraitlerde sözde “karantinde” bulundı. Tutuluv şaraitleri uyğun olmağanından onıñ sağlıq vaziyeti ep fenalaştı, hususan, aşqazan-içek problemaları daa beterleşti. Mabüske kerekli ilâçlar berilmedi ve tibbiy yardım kösterilmedi.
2024 senesi rusiye federatsiyasınıñ vladimir vilâyetindeki apiste tutulğan vaqıt Yanikovnı eki apishane qaravulı kötekledi. Soñra oña qorantasınen qonuşmağa yasaq etildi.
Bu endi birinci kere degil. 2014 senesinden başlap rusiye sistemalı şekilde Qırım sakinlerini taqip ete, olarnı qanunsız tutıp, uydurma qabaatlavlar boyunca mahküm ete. 2025 senesi dekabr ayına qadar işğalciler 224 adamnı qanunsız zindanğa taşladılar, olardan 133-u qırımtatarıdır.