Bu afta olıp keçken esas vaqialar:
▶ İyünniñ 6-nda gece Ukraina Mudafaa nazirliginiñ İstihbarat İdaresi Kezlev rayonunıñ Aqmeçit qasabasında rus gemisini yoq etti. Ücüm neticesinde Aqmeçit yaqınlarındaki Panske gölünde 498 “Saturn” ya da “Protey” gemisi batırıldı.
▶ İyünniñ 7-nde gece, vaqtınca işğal etilgen Qırımda eki radiolokatsiya stantsiyası işten çıqarıldı ve rus askerleri yaralandı. Eki radiolokatsiya stantsiyası Qırımnıñ Keriç rayonunda Qazan Tıp qasabasında düşman ordusınıñ arbiy qısmına gece saatlerinde yapılğan dron ücümı neticesinde zarar kördi.
▶ İşğalciler Aqyarda rf Qaradeñiz flotuna qarşı “diversiya” azırlavda 5 kişiden şubelenip, olarnı qanunsız şekilde tevqif etti. İşğalciler Aqyar sakinlerini “Ukraina mahsus hızmetlerinen verbovka etilgen” kibi belgiley. İşğalci memuriyet qanunsız şekilde tevqif etilgenlerge qarşı “devlet hainligi” maddelerine köre cinaiy davalar açtı.
İşğal cinayetleri:
▶ İyünniñ 10-na qadar Qırımda 218 insan işğalciler tarafından qanunsız şekilde mahküm etildi, olar arasında 133 qırımtatarı. Umumiy miqdardan mahküm etilgenler arasında 40 kişi tevqif (29 – qırımtatarı), 150 ise apis etildi (olardan 98 qırımtatarı), 28 kişiniñ (6 – qırımtatarı) statusı daa belgilenmedi.
▶ Qırımda işğalci “makemelerde” ve başqa “kompetentli organlarda” rusiye federatsiyası Memuriy uquq bozuvları kodeksiniñ 20.3.3 maddesine köre protokol tizilgen 847 vaqia qayd etildi. Olar arasında 755 adisede para cezası şeklinde memuriy ceza berilmesi ya da başqa davağa qoşulıp, umumiy tedbir çıqarılması aqqında qarar berildi. 10 adise alâ daa baqıla.
▶ İşğalci makeme, iyün 2023 senesi qanunsız şekilde tevqif etilgen Yalta sakinine üküm çıqardı. Aqaynı “çetel hızmetlernen gizli şekilde işbirlik” hususında qabaatlap, tanışlarınen beraber tevqif ettiler. Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı başlatqan tam miqyaslı tecavuzından soñ aqaylar sözde “SBU temsilcilerinen öz teşebbüsinen işbirlik qurğan”.
▶ İşğalci makeme istinaf arizasını red etip, qırımtatar uquqqorçalayıcı ve jurnalist Lutfiye Zudiyevağa üç yıl evelsi yazoılğan postlar içün berilgen cöreme aqqında qararını deñiştirmedi. Bundan evel işğalciler qanunsız şekilde Lutfiye Zudiyevağa sözde “kütleviy haber vastalarınıñ serbestliginen suistimal” içün 2 biñ rus rublesi cöreme belgilegen edi.
▶ İşğalci makeme mayısnıñ 30-nda keçken oturuşıvda qırımtatarı Appaz Kurtametke berilgen 7 yıl apis cezası aqqında çıqarılğan qararını deñiştirmedi. Qırımtatarını qanunsız şekilde “silâlı teşkilâtnı paranen temin etüvde” qabaatlaylar. Buña sebep ise Kurtametniñ ZSU arbiyine 500 grivna yibermesi oldı.
▶ İşğalci memuriyet iyün ayından başlap, yarımadada arheologik qazılma mevsimini başlamağa planlaştıra. İşğalciler er sene Qırımnıñ şarqiy tarafında qanunsız qazılmalar keçire. Bu sene ise qaılmalarnıñ Qız-Aul arheologik kompleksinde keçirilmesi planlaştırıla. Rusiyeden Qırımğa yiberilgen atiqiyatçılar Qırımda arheologik yadikârlıqlarnıñ qazılma hususiyetlerini bilmey ve köçüci işlerniñ keçirilme usullarına riayet etmey. Bundan da ğayrı, işğalciler qırımtatar medeniy mirasını muntazam tarzda yarımadadan rusiyege çıqara.
Zorlavnen seferberlik:
▶ Rusiye ordusınıñ eñ az 825 askeri defin etildi. Olar arasında 634 kişi ihtimal Ukraina vatandaşı. Defin etilgenlerniñ sayısı daa çoq ola bile, çünki definlerniñ çoqusı gizli şekilde yapıla.
▶ İşğal etilgen Qırımdan eñ az 44 rf arbiy hadiminiñ esirge alınğanı tasdıqlandı, olarnıñ çoqusı ihtimal Ukraina vatandaşı.
▶ İşğalci memuriyet Qırımda rus ordusında, hususan Ukrainağa qarşı cenkte orduda kontrakt hızmetiniñ reklamasını arttırdı. Bular arasında içtimaiy ağlarda vizual reklama ve soqaqlarda asılğan reklama plakatları. Yüksek para ödemelerinden ğayrı, işğalciler Ukrainağa qarşı cenkke bedava arazi aluv fırsatınen de celp eteler. Bundan da ğayrı, meşğullik merkezlerinde işsiz insanlarnı sıq-sıq arbiy kommisarlıq temsilcilerinen körüştireler.
Qırım yarımadasınıñ askeriyleştirüvi:
▶ “ATEŞ” qarşılıq areketiniñ faalleri duşman arbiyleriniñ ve tehnikasınıñ yerleşüv yerlerini bildirmege devam ete. Hususan, “ATEŞ” işğalcilerniñ Qırımğa yapılacaq dron ve raketa ücümlarına azırlanğanını qayd ete. Faaller er kün işğal etilgen Qırımda köçüci atıcılıq gruppalarnıñ yer deñiştirgenini belgiley. Bu sefer areket temsilcileri, böyle gruppalardan birini işğal etilgen Aqmescitte qayd etti. Duşmannıñ esas vazifelerinden biri ukrain dronlarını urıp tüşürüvdir. Bundan da ğayrı, “ATEŞ” kene de yarımadada duşman tehnikasınıñ yeri avuştırılğanını haber etmekte. Bu sefer faaller P-330 “Borisoglebsk” radioelektron kompleksiniñ Canköyden çıqarılğanını taqip etti.
▶ 3 ve 7 iyün künlerinde Aqyardaki Şimaliy ile Cenübiy Körfez bölgesinde, Streletska, Komışova ile Kozatska Buhtaları ve Hersones burnu bölgelerinde suvastı-diversiya qarşılığını teminlevden ve çeşit türlü atıcılıq silâlaından atışlardan arbiy oqutuvlar keçirdi.
▶ İşğalciler Qırımda Qırım köprüsi boyu 10 bon qora qurdı. Qoralar Aqyar körfezine kirişte başlana ve sözde köprüni ukrain deñiz dronlarından qorçalamaq kere. Faqat, qoralar ava ücümından köprüni qorçalap olamayacaq.
▶Місцеві жителі Севастополя скаржаться на те, що пускові установки ЗРК С-300 встановлені окупантами в безпосередній близькості до житлового масиву. Зокрема, вони розташовані між приватними будинками на 7-му кілометрі Балаклавського шосе. Раніше цей ЗРК було розміщено на висоті Гірська на 10-му км Балаклавського шосе. Але згодом комплекс перегнали на нову позицію. Ймовірно, це пов’язано з тим, що ЗСУ почали влучати в установки ППО в Криму, тож окупанти перемістили установки до житлових кварталів, аби використовувати місцеве населення як живий щит від влучань ЗСУ.
▶ За даними Центру національного спротиву, понад 950 земельних ділянок у тимчасово окупованому Криму планують вилучити на потреби армії рф. Примітно, що вилучення відбудеться без попереднього викупу земель у їх власників. Окупаційна адміністрація виправдовує свої протиправні дії воєнним станом. Крім того, введено в дію наказ про режимні об’єкти, до яких входить більша частина земель Севастополя. У такому випадку, жодне право власності на землю чи нерухомість не має юридичної сили.
Пропаганда окупаційних адміністрацій і розпалювання ворожнечі:
▶Пропагандистські ЗМІ поширили новину про те, що окупанти планують найближчим часом створити новий федеральний округ, до складу якого увійдуть чотири “нові регіони” та Крим. Цей федеральний округ може отримати назву “Новоросія”.
Публікації окупаційних медіа:
Пропагандистські наративи рф цього тижня, які розповсюджували “представники” окупаційної адміністрації в Криму:
▶Пропагандисти поширили допис про те, що нібито кримська економіка з кожним роком стає дедалі стійкішою. Насправді, внаслідок захоплення, економіка півострова зазнала значної затяжної кризи. Зокрема, відбувся занепад курортної сфери, зупинка промисловості, криза в торгівлі тощо. Зростання ж ВВП в окупованому Криму складає приблизно 2,9% на рік, що є вкрай скромним показником, враховуючи величезний приплив грошей з федерального бюджету РФ, які штучно живлять це “зростання”.
▶Пропагандисти пишуть про “низький рівень безробіття в Криму” та “постійний інтерес інвесторів до півострова”. Насправді більшість робочих місць на окупованому півострові створюються ситуативно та діють на тимчасовій основі (наприклад, до закінчення будівельного проєкту, після якого робочі місця ліквідуються). Сукупний обсяг інвестицій за 10 років в Криму менший, аніж видатки російського бюджету на утримання окупованого півострова за один рік.
Суспільні настрої:
▶Мешканець Криму на своїй сторінці у соціальній мережі “Однокласники” підтримував Україну та чекав на ЗСУ. Окупанти незаконно затримали чоловіка та направили матеріали справи до суду. Окупанти незаконно призначають штрафи та відкрито погрожують мешканцям Криму ув’язненнями за їхню активність у соціальних мережах. Окупаційна адміністрація намагається усіляко висвітлювати випадки, коли карає за дописи у соціальних мережах. У такий спосіб, окупанти прагнуть залякати місцеве населення.
▶Мешканка Севастополя негативно висловлювалася про армію окупантів в коментарях одного з телеграм-каналів. Окупанти протиправно затримали жінку: для її затримання було залучено спеціальний загін швидкого реагування росгвардії. Наразі стосовно неї складено адміністративний протокол за статтею про “дискредитацію армії рф”. За ним жінці загрожує штраф до 50 тисяч рублів.
▶Мешканець Криму в соціальній мережі “Однокласники” ставив вподобайки та поширював пости, що нібито “дискредитують армію рф”. Окупанти незаконно затримали громадянина України та направили матеріали справи до “суду”.
▶Мешканець села Омелянівка Нижньогірського району розміщував у соціальній мережі “Однокласники” образливі картинки про президента рф та використовував українську символіку. Окупанти незаконно затримали чоловіка та склали на нього адміністративні протоколи.
▶Мешканець м. Керч висловлював проукраїнські погляди на сторінках в соціальній мережі “Однокласники”. Зокрема, чоловік підтримував Україну, заперечував територіальну цілісність рф та чекав на ЗСУ. Окупанти незаконно затримали чоловіка та направили матеріали справи до “суду”.
▶ Активісти руху “Жовта Стрічка” продовжують чинити спротив окупантам в Криму, знищуючи примірники пропагандистських матеріалів та повідомляючи про місця дислокації ворога. Цього тижня, представники руху опублікували фотографії з набережної Незалежності в окупованій Євпаторії. На фото можна побачити, як російські загарбники облаштували вогневі точки (ділянки місцевості, спеціально підготовлені для ведення вогню) та укріплення. Ці укріплення складаються з простих мішків з піску, які невдовзі виявились розкиданими по пішохідній частині набережної.
▶ “Krımski boyovi çaykı” (“Qırımnıñ cenkâver çağalaları”) faalleri işğal etilgen Qırımda satqınlarnıñ ve işğalcilerniñ şahsiy malümatlarını bildirmege devam ete. Qarşılıq areketi mayısnıñ 31-nde Ukraina mudafaa quvetleri Qırımda parom keçitine darbe kerçekleştirgenini bildire.
▶ “Zla Mavka” (“Açuvlı Mavka”) qarşılıq areketiniñ faalleri kündeliklerini alıp barmağa ve işğalcilerniñ cinayetlerini köstergen aftalıq mecmuanı derc etmege devam ete.
Temsilciligimizge, işğalge ve total propagandağa dayanalmayıp Qırımdan ketmege istegen Ukraina vatandaşlarından mektüpler kelmege devam etmekte. İşğal etilgen Qırımdan çıqış hususında talimatnamemiz aqqında hatırlatamız: https://cutt.ly/FwtiajlS
İşğal etilgen Qırımda yaşağan ve yarımadadaki vaziyet, içtimaiy-iqtisadiy vaqialar, rus ordusınıñ yerini deñiştirüvi, qarşılıq areketleri ve başqa adiseler aqqında haber etken añlayışlı Ukraina vatandaşlarına teşekkürlerimizni bildiremiz. Tafsilâtlı malümatnı Temsilcilikniñ matbuat hızmetiniñ e-mail adresine yollañız: [email protected].
Ukrainağa şan-şüret!