Afta içinde olıp keçken esas vaqialar:

▶ Ukrayina Silâlı Quvetleriniñ Baş Ştabı duşman logistik ihtiyacları içün qullanğan “Gvardiyske” cermay anbarınıñ yüklev merkezindeki yaqıtıcı ve yağlav maddeleri (YAM) dögülgen mahsulatına (poyezdge) yanğın zarar ketirgeni aqqında haber etti.

▶ Pilotsız sistemalar küçleri Qırımnıñ Mijgirya qasabasında top silâları anbarına ücüm ettiler.

▶ Milliy qarşılıq kösterüv merkezi haber etkenine köre, vaqtınca işğal etilgen Qırım territoriyasında pestitsidler ve agrohimiya maddelerni qullanuvında sistemalı bozuvlar qayd etildi, bu ise halqnıñ sağlığına ve yarımadanıñ ekologiyasına doğrudan-doğru telüke doğura. Merkezde işğalci idare bu mesele aqqında evelden bilgenini ve bunı bilip aselet yapqanlarını qoştılar.

İşğal cinayetleri

▶ Yanvarniñ 12-ne qadar işğalciler qanunsız şekilde 224 insannı tutıp aldı, olardan 133 – qırımtatarı.

▶ 2025 senesi dekabrniñ 31-ne qadar vaqtınca işğal etilgen Qırımda “rusiye federatsiyasınıñ silâlı quvetlerini itibardan tüşürüv” aqqında rf memuriy cinayetler kodeksiniñ 20.3.3 maddesine köre açılğan 1657 dava qayd etildi. 1542 davada para cezalarınıñ berilmesi ya da davalarnıñ birleştirilmesi aqqında qarar alındı. 2 davanıñ baqılması devam ete. Qararlarnıñ 53% (816) qadınlarğa qarşı, 47% (724) erkeklerge qarşı çıqarıldı.

▶ Rusiye işğalcileri tarafından qanunsız sürette vaqtınca işğal etilgen Qırımnıñ 2-nci SİZOsında lâyıq tibbiy yardım alamadan tutulğan siyasiy mabus Mamut Belâlovnıñ alı ağır. Hususan, onıñ cinisiy-sidik sistemasınıñ ağır hastalıqları peyda olğan. Buña baqmadan, oña kerekli ilâclar, şu cümleden soy-soplarından kelgen ilâclar berilmey. Mamut Belâlov 2022 senesi tutuldı ve Qırımnıñ işğalci kurort ve turizm naziri Vadim Volçenkonı öldürmege tırışqanında qabaatlandı. Belâlov 12 yılğa mahküm etildi, soñra ise müddet 11,5 yılğa deñiştirildi.

▶ Qırımtatar siyasiy mabus Tofiq Abdulğaziyevniñ apayı rusiyedeki çelâbinsk apishane hastahanesinde bulunğan aqayınıñ sağlıq vaziyeti pek fenalaşqanı aqqında haber etmekte. O, aqayınıñ evelde miyinde yaramay şişik tapılğanını, şimdi ise o, sıq-sıq esini coyıp başlağanını, nefes almamaqta zorlanğanını qayd etti. Qadınnıñ aytqanına köre, yaqında olıp keçken telefon körüşüvi vaqtında Abdulğaziyev hastahaneniñ bir kişilik odasında esini coymaqtan qorqqanından daima töşek yanında qalmağa mecbur olğanını, nefes almaqta qıyınlıq çekkenini aytıp berdi.

▶ 13 yılğa mahküm etilgen qırımlı siyasiy mabus Servet Ğaziyevniñ qız qardaşı Rusiye Federatsiyası Kamçatka territoriyasınıñ 5-nci sanlı tüzetiş koloniyasında sağlığınıñ emiyetli derecede fenalaşqanı aqqında haber etti, anda o, 2025 senesi yazdan berli tutulmaqta.

Zorlavnen seferberlik

▶ Rusiye ordusınıñ Qırımda bulunğan bölüklerinden eñ az 2563 asker öldi. Olar arasında 1388 kişiniñ Ukraina vatandaşı olğanı tahmin etile.  

▶ İşğal etilgen Qırımdan eñ az 125  rf arbiy hadiminiñ esirge alınğanı tasdıqlandı, olarnıñ çoqusı ihtimal Ukraina vatandaşı. 

Qırım yarımadasınıñ askeriyleştirüvi:

▶ «ATEŞ» areketiniñ faalleri Qırımdaki sözde «prokuratura» yanında teşkerüv keçirdiler, bu qurulış, faallerniñ aytqanına köre, qırımtatarlarğa, ukrain tarafdarı faallerge, Qırım işğalini tanımağan şahıslarğa qarşı cinaiy işler uyduruvnen oğraşa.

▶ Rusiye askerleri ve işğalci idare Qırımda oquv meydanını askerleştirüvni intensivleştire. Milliy qarşılıq kösterüv merkezi qayd ettigi kibi, yarımada Rusiye ordusına çağıruvnı intensivleştirmege, em de talebelerni ve studentlerni «vatanperverlik terbiyesi» nişanına, hususan, dron operatorlarını azırlap, oquvğa celp etmege azırlana. Bundan da ğayrı, 2026 senesinden başlap Qırım mekteplerinde dronlarnen idare etmek boyunca oqutuv içün ihtisaslaştırılğan bölükler yaratmaq planlaştırıla, trenajerlardan faydalanuv ameliy dersleri ve FPV dronlarnen idare etmek boyunca oqutuv endi keçirile.

İşğalci memuriyetleriniñ propagandası ve duşmanlıqnı qızıştırma

▶ “Aleksandr Nevskiy soborınıñ” sözde ruhanisi Aleksandr Harin vaqtınca işğal etilgen Qırımda gece ve keç ibadetlerde iştirak etmek içün yaşlarnıñ faal celp etilmesini ilân etti. Onıñ aytqanına köre, Aqmescit, Aqyar ve başqa şeerlerde faaliyet köstergen “Toçka oporı” yaşlar areketiniñ azalaı ve göñülliler ibadetlerde daima qoşulalar. Onıñ aytqanına köre, yaşlarnıñ kilse tedbirlerinde iştiragi sözde ayrıca emiyetke maliktir, çünki, onıñ fikrince, “diniy ananelerni” kelecek nesillerge aynı olar yetkizmek kerekler.

Temsilciligimizge, işğalge ve total propagandağa dayanalmayıp Qırımdan ketmege istegen Ukraina vatandaşlarından mektüpler  kelmege devam etmekte. İşğal etilgen Qırımdan çıqış hususında talimatnamemiz aqqında hatırlatamız: https://cutt.ly/FwtiajlS

İşğal etilgen Qırımda yaşağan ve yarımadadaki vaziyet, içtimaiy-iqtisadiy vaqialar, rus ordusınıñ yerini deñiştirüvi, qarşılıq areketleri ve başqa adiseler aqqında haber etken añlayışlı Ukraina vatandaşlarına teşekkürlerimizni bildiremiz. Tafsilâtlı malümatnı Temsilcilikniñ matbuat hızmetiniñ e-mail adresine yollañız:  [email protected].     

Ukrainağa şan-şüret!