Bu afta olıp keçken esas vaqialar:
▶ Poloniya Cumhuriyetiniñ Seymi “Qırımtatar halqınıñ genotsidi qurbanlarını añma aqqında” Qararnı tasdıqladı. Bu qararda 1944 qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi ve onıñ aqibetleri qırımtatar halqınıñ genotsidi olaraq tanıla.
İşğal cinayetleri:
▶ İyülniñ 15-ne qadar Qırımda 217 insan işğalciler tarafından qanunsız şekilde mahküm etildi, olar arasında 132 qırımtatarı. Umumiy miqdardan mahküm etilgenler arasında 39 kişi tevqif (28 – qırımtatarı), 149 ise apis etildi (olardan 97 qırımtatarı), 28 kişiniñ (6 – qırımtatarı) statusı daa belgilenmedi.
▶ İyülniñ ortasına qadar işğal etilgen Qırımda işğalci “makemelerde” ve başqa “kompetentli organlarda” rusiye federatsiyası Memuriy uquq bozuvları kodeksiniñ 20.3.3 maddesine köre protokol tizilgen 847 vaqia qayd etildi. İyün ayı içinde işğalciler eñ az 22 kişini Ukraina tarafdarlığı ve faaliyetleri içün qanunsız şekilde mesüliyetke çektiler.
▶ Qanunsız şekilde 19 yılğa mahküm etilgen vatandaş jurnalist ve faal Remzi Bekirov krasnoyarsk şeerindeki tranzit köçürilme noqtasında avuştırıldı, anda o, belli bir vaqır tutulıp, büyük ihtimalnen, belli olmağan yerge yiberilecek.
▶ Qanunsız şekilde 17 yılğa mahküm etilgen qırımtatar siyasiy mabüs Ayder Capparov rusiyedeki çelâbinsk vilâyetiniñ verhnöralsk apishanesinden rusiyeniñ arhangelsk vilâyetindeki korâjma 5-nci cezahanesine avuştırıldı. Bundan da ğayrı, qanunsız şekilde 12 yılğa mahküm etilgen qırımtatar siyasiy mabüs Eskender Abdulganiyevni kemerovo vilâyetiniñ yugra 41-nci cezahanesinden, kemerovo şeerindeki 29-ncı cezahanesine avuştırdılar.
▶ Qırımtatar siyasiy mabüs Tofik Abdulgaziyevniñ apayı Aliye Kurtametova aqayınıñ yaşayışını telükege atqan aqciger vereminiñ dörtünci basamaqta olğanı aqqında haber etti. Rus “qanunlarına” köre, böyle hastalığı olğan mabüsler apisten azat etmek kerek. Lâkin mabüsniñ apayı ruslar tarafından böyle bir muracaat red etilgenini aqqında haber ete.
▶ Advokat Emil Kurbedinov “birinci Canköy gruppası” olaraq adlandırılğan dava çerçivesinde qanunsız şekilde 4 yılğa mahküm etilgen Murat Mustafayevniñ qabaatlavında iştirak etken şaatnıñ sorğusı devam etkenini bildirdi.
▶ İşğalciler Yalta sakini Tetâna Bibıkke qarşı cinaiy iş başladılar, o, içtimaiy ağlarda işğalci memuriyetni tenqid etip, Ukraina ve Ukrainanıñ Silâlı Quvetlerine yardım etken paylaşuvlar yaptı. Bundan evel qadın kamera ögünde afu soramağa mecbur etilgen edi, onı 5 yılğa qadar mahküm ete bilirler.
▶ Qırım sakini Kotelkov V.V. sözde devlet hainligi maddesine köre 19 yılğa mahküm etildi (cinaiy kodeksniñ 275-nci maddesi). İşğalciler “dava”nıñ tafsilâtlarını açıqlamadılar.
Zorlavnen seferberlik:
▶ Rusiye ordusınıñ eñ az 844 askeri defin etildi. Olar arasında 652 kişi ihtimal Ukraina vatandaşı. Defin etilgenlerniñ sayısı daa çoq ola bile, çünki definlerniñ çoqusı gizli şekilde yapıla.
▶ İşğal etilgen Qırımdan eñ az 46 rf arbiy hadiminiñ esirge alınğanı tasdıqlandı, olarnıñ çoqusı ihtimal Ukraina vatandaşı.
Qırım yarımadasınıñ askeriyleştirüvi:
▶ Sputnikten alınğa resimlerge köre, Kerç şeerindeki “Zaliv” terminalında 23900 leyhasınıñ “İvan Rogov” adlı yañı geminiñ korpusı qurula.
▶ Mudafaa nazirliginiñ istihbaratı Qırımda işğalciler “Feodosiya-13” adlı sovet atom silâları deposını qısmen tiklemege başlağanını bildire. Lâkin qayd etilgen obyekt şimdiki vaqıtta tek rus ordusınıñ silalarını saqlamaq içün anbar olaraq qullanıla.
▶ “ATEŞ” qarşılıq areketiniñ faalleri Qırım yalılarında işğalcilerniñ mudafaa noqtalarınıñ sayısı artqanını qayd etip, işğalciler tarafından dron bazası olaraq qullanılğan “Hersones” uçaq alanında istihbarat keçirdiler. Faaller eski ukrain arbiy bölüginiñ territoriyasında işğalcilerniñ çoq miqdarda arbiy tehnika saqlağanını da tespit etip oldılar.
İşğalci memuriyetleriniñ propagandası ve duşmanlıqnı qızıştırma:
▶ İşğalci memuriyet “temsilcisi”: “Qırımda ukrain ya da çet memleketlerniñ vatandaşlarına ait olğan eñ büyük işhaneler endi rus investorlarına ait”, dep bildirdi. İşğalciler Qırımda Ukraina vatandaşlarınıñ mülküni qanunsız şekilde devletleştirmege devam eteler.
▶ Kezlev şeeriniñ işğalci memuriyeti Kezlev şeerinde ukrain ortodoks kilsesini yıqmağa ruhset almaq içün “mahkemege” muracaat etti.
Cemaat qarşılığı:
▶ Qurucılıqta çalışqan 42 yaşındaki erkek adamnıñ, Qırım ve Sevastopol topraqlarında işğalci küçlerniñ yerleşüv yerleri aqqında malümatnı Ukraina istihbaratına bildirgeni idda etile. Bu adamğa qarşı cinaiy iş açıldı, onı 20 yılğa qadar mahküm ete bilirler.
▶ Kezlev rayonınıñ sakini rus askerlerini yamanlap, Ukraina Silâlı Quvetlerine yardım etmek isteginini bildirgen. İşğalciler adamnı tevqif etip, onı kamera ögünde afu soramağa mecbur ettiler, qanunsız “mahkeme” ise, sözde “rus ordusını itibardan tüşürüv” içün oña 50 biñ ruble cöreme belgiledi.
▶ 30 yaşındaki Aqyar sakini içtimaiy ağlarda işğalcilerge qarşı zorbalıq areketlerine çağırdı. Adamnı tevqif ettiler, işğalci “mahkemesi” oña internet saifeleri ve kanallarnıñ idaresinen bağlı faaliyetnen oğraşmaqnı yasaq etip, onı qanunsız şekilde 1,5 yılğa mahküm etti.
▶ Qarasuvbazar sakini içtimaiy ağlarda Ukrainağa qol tutqanını bildirdi. İşğalci telükesizlik küçleri bu adamğa qarşı “protokol” tizdiler, davanıñ materialları işğalci “mahkemege” yollanıldı.
▶ “Jovta striçka” (“Sarı şerit”) areketiniñ faalleri işğalcilerge qarşılığını köstermege devam etip, işğal altındaki Qırımda işğalcilerniñ propaganda materiallarını yoq ete ve Ukrainanı desteklegen materiallarnı tarqatalar. Böyle etip, Ukrainağa qol tutuv plakatları ve sarı şeritler kene Aqmescit, Aqyar, Bağçasarat, Yalta ve Kezlev şeerlerinde peyda oldı. Ukraina Devletçiligi kününe faaller, Ukrainağa qol tutqan yazılar tarqattı.
▶ “Krımski boyovi çaykı” (“Qırımnıñ cenkâver çağalaları”) faalleri işğal etilgen Qırımda satqınlarnıñ ve işğalcilerniñ şahsiy malümatlarını bildirmege devam ete.
▶ “Zla Mavka” (“Açuvlı Mavka”) qarşılıq areketiniñ faalleri kündeliklerini alıp barmağa ve işğalcilerniñ cinayetlerini köstergen aftalıq mecmuanı derc etmege devam ete. Bunıñnen beaber, areketniñ timsalleri ve Ukrainanı desteklegen yazılar Yalta şeerinde peyda oldı.
Ukrainağa şan-şüret!