Bu afta olıp keçken esas vaqialar:

▶ Qanunsız şekilde mahküm etilgen ve rusiyeniñ hakasiya cumhuriyetindeki abakan şeeriniñ №33 cehahanesinde tutulğan qırımtatar vatandaş jurnalist Remzi Bekirov, uydurılğan qabaatlavlarnen altı kere ceza izolâtorına qapatılğan. Bekirov cezahanege avgustnıñ 12-nde ketirildi ve birden karantinge yerleştirildi. Lâkin yarım kün içinde mabüsni ceza izolâtorına avuştırdılar. O vaqıttan berli o, andan aman-aman çıqarılmay ve beş, altı, on kün devamında o şartlarda tutula.

▶ İşğal etilgen Aqyarda işğalci “mahkeme” bir adamnı Ukraina Silâlı Quvetlerinen işbirlik yapqanı ve rusiye silâlı quvetleriniñ qaradeñiz flotu komandanlığına qarşı terakt azırlağanı aqqında uydurılğan qabaatlavlarnen 16 yılğa mahküm etti.

İşğal cinayetleri:

▶ Sentâbrniñ 23-ne qadar Qırımda 218 insan işğalciler tarafından qanunsız şekilde mahküm etildi, olar arasında 132 qırımtatarı. Umumiy miqdardan mahküm etilgenler arasında 43 kişi tevqif (28 – qırımtatarı), 151 ise apis etildi (olardan 97 qırımtatarı), 26 kişi – statussız (olardan 6 qırımtatarı). 

▶ Qırımda işğalci “makemelerde” rusiye federatsiyası Memuriy uquq bozuvları kodeksiniñ sözde “rus ordusını itibardan tüşürüv” maddesine köre protokol tizilgen 979 vaqia qayd etildi. 875 vaqiada cöreme belgilendi ya da işni başqa maddege köre davağa qoşıp, umumiy qarar çıqarıldı. 17 vaqia baqılmağa devam ete.

▶ 17 yılğa mahküm etilgen ve közü körmegen faal Oleksandr Sizikov, 2024 senesi sentabrniñ 14-nde belli olmağan yerge çıqarılğan edi, soñra ise onıñ Bağçasarayğa avuştırılğanı ortağa çıqtı.

▶ Qanunsız şekilde 13 yılğa mahküm etilgen qırımtatar faali Aziz Ahtemov krasnoyarsk bölgesindeki yeniseysk şeerinden belli olmağan yerge çıqarıldı.

▶ Qırımnıñ sözde “prokuraturası” Ukraina vatandaşına qarşı dava açıp, onı Ukraina Silâlı Quvetlerine malümat yetkizgeninde ve rus arbiyleriniñ yerlerini bildirgeninde uydurma qabaatlavlarnen üküm çıqardı. Dava “mahkemege” yollanıldı.

▶ İşğal etilgen Qırım sakini Artur Agasaryan, işğalciler tarafından Kerişçte FSB hadimine qarşı sözde süiqast azırlağanında qabaatlanıp 20 yılğa mahküm etildi.

Zorlavnen seferberlik:

▶ Rusiye ordusınıñ eñ az 1223 askeri defin etildi. Olar arasında 769 kişi ihtimal Ukraina vatandaşı. Defin etilgenlerniñ sayısı daa çoq ola bile, çünki definlerniñ çoqusı gizli şekilde yapıla. 

▶ İşğal etilgen Qırımdan eñ az 40 rf arbiy hadiminiñ esirge alınğanı tasdıqlandı, olarnıñ çoqusı ihtimal Ukraina vatandaşı. 

Qırım yarımadasınıñ askeriyleştirüvi:

▶ “ATEŞ” areketiniñ faalleri Aqyarda deñiz yalısı qorumasınıñ arbiy katerlernen quvetleştirilgenini bildiler. Faaller işğal etilgen Aqyarnıñ Gagarin rayonında “Buk-M3” orta manevrli zenit raketalar kompleksini de taptılar. Ava mudafaası sistemasından ğayrı, nişanlarnı erte tapabilmek içün qullanılğan R-18 radar stantsiyası da anda bulunmaqta.

▶ İşğalci memuriyet böyle sözde “qırım köprüsiniñ” mudafaasını arttırmaq içün tedbirler keçirmege devam ete. Havfsızlıqnı arttırmaq içün köpür boyu tirevlerni qorçalav maqsadınen mahsus maden qoraları qurula. Bundan da ğayrı, köpürniñ yanında maden yapıları ve tanklarğa qarşı manialar yerleştirile. Bunıñnen beraber, Keriç boğazında köpürge parallel olaraq deñiz tübüne qoşma pekitüvlerni yerleştirüv boyunca çalışmalar qayd etile.

İşğalci memuriyetleriniñ propagandası ve duşmanlıqnı qızıştırma:

▶ İşğalci memuriyet internet hızmetleriniñ normal çalışmasına manialar yaratmağa devam ete, navigatsiya hızmetleriniñ, hususan Google Maps çalışmasında qıyınlıqlar ola. Qullanıcılar, haritalar yañlıq çalışıp, çoqusı vaqıt yañlış yerge alıp barğanına, yoldan çıqqanına ve yañlış marşrutlar qurğanına şikâyet eteler.

▶ İşğal etilgen Qırımda yerli ealiniñ seferberligi sebebinden naqliye hızmetinde kadrlarnıñ qıtlığı peyda oldı, bu ise yıl başından naqliye hızmeti fiyatınıñ ciddiy yükselmesine sebep oldı.

▶  İşğalcilerniñ emallığı sebebinden Qırımda energetik vaziyet beterleşmege devam ete. Afta içinde Saq ve Kezlevde vaziyet pek ağır edi. Umumen Aqmescit, Saq, Canköy şeerlerinde ve Vışneve, Aq Qaya, Yabluçne, Cavluş Qarabay ile Eski Kerlevüt köylerinde ve diger qasabalarda elektrik teminlevde qıyınlıqlar yaşana, 10 biñden ziyade sakin elektrik energiyasız qalmaqta, amma işğalciler, vaziyetniñ nezaret altında olğanına iddia etmege devam ete .

▶  İşğalciler Balıqlavada yarımadanıñ işğali vaqtında qanunsız olaraq zapt etilgen Ukraina sıñır bölüginiñ binalarını sata.

▶ İşğal etilgen Qırımda işğalci küçler “oqutuvlar” sıfatında “işançsız” tapıp olmaq maqsadınen filtratsiya tedbirlerini keçirile, bunıñ neticesinde yarımadanıñ bazı rayonları qapatıla ve yerli sakinlerniñ evlerinde tintüvler keçirile.

Cemaat qarşılığı:

▶ İşğal etilgen Qırımnıñ sakini içtimaiy ağlarda rusiyeniñ Ukrainağa qarşı başlatqan istilâsına qarşı çıqqanını bildirdi. Qadınnı işğal memuriyetiniñ havfsızlıq küçleri tevqif etip, kamera ögünde afu soramağa mecbur ettiler, davanı ise “mahkemege” yolladılar.

▶ 19 yaşındaki Kezlev sakini mukâfat qarşılığında sözde rus quvetçileriniñ arabalarını yaqqanı iddiasınen uydurılğan qabaatlavlarnen tevqif etildi. İşğalciler onı tevqif etip, kamera ögünde afu soramağa mecbur ettiler, bundan soñ oña rusiye mudafaa nazirligine hızmet etme añlaşması imzalattılar.

▶ “Jovta striçka” (“Sarı şerit”) areketiniñ faalleri işğalcilerge qarşılığını köstermege devam ​​eteler. Olar işğal altındaki Qırımda işğalcilerniñ propaganda materiallarını yoq ete ve yarımadanıñ çeşit şeerlerinde Ukrainanı desteklegen materiallarnı tarqatıp, ukrain halqınıñ boysunmamazlığı timsali olaraq binalarpa sarı şeritler taqalar. Faaller ayrıca, sözde “Qırım federal universitetinde” “yasaqlanğa timsalat”, şu cümleden Ukraina bayrağı ve timsalleri tapılması içün ayrı bir programma kirsetilgeni aqqında haber eteler.

▶ “Krımski boyovi çaykı” (“Qırımnıñ cenkâver çağalaları”) faalleri işğal etilgen Qırımda satqınlarnıñ ve işğalcilerniñ şahsiy malümatlarını bildirmege devam ete. Yayınlanğan malümatta işğalcilerniñ yaşağan yerleri, telefonları, seyaat yolları ve olarnıñ işğal organlarınen işbirligi aqqında tafsilâtlı malümat bar. Bu areketler işğalci memuriyetniñ faaliyetine zarar ketirmege, onıñ tesirini zayıflatmağa, işbirlikçiler ve rusiye arbiy qurulışlarnen işbirlik yapqanlar arasında işançsızlıq seviyesini arttırmağa maqsatlana.

▶ “Zla Mavka” (“Açuvlı Mavka”) qarşılıq areketiniñ faalleri Aqmescit, Yalta, Kezlev, Aqyar ve başqa şeerlerde Ukrainağa destek yazıları, stikerler ve işğalcilerge qarşı çağıruvlarnen yazılar tarqatmağa devam eteler. Faaller ayrıca binalarda ve cemaat yerlerinde sarı şeritler, Ukraina qarşılıq areketiniñ timsalleri qaldıralar. Hususan, Qırımnıñ birçoq şeerinde faaller Taras Şevçenko ve Lina Kostenkonıñ şiirlerinden satırlarnı paylaşuvdan aktsiya keçirdiler.

Temsilciligimizge, işğalge ve total propagandağa dayanalmayıp Qırımdan ketmege istegen Ukraina vatandaşlarından mektüpler  kelmege devam etmekte. İşğal etilgen Qırımdan çıqış hususında talimatnamemiz aqqında hatırlatamız: https://cutt.ly/FwtiajlS

İşğal etilgen Qırımda yaşağan ve yarımadadaki vaziyet, içtimaiy-iqtisadiy vaqialar, rus ordusınıñ yerini deñiştirüvi, qarşılıq areketleri ve başqa adiseler aqqında haber etken añlayışlı Ukraina vatandaşlarına teşekkürlerimizni bildiremiz. Tafsilâtlı malümatnı Temsilcilikniñ matbuat hızmetiniñ e-mail adresine yollañız: [email protected].    

Ukrainağa şan-şüret!