Bu afta olıp keçken esas vaqialar:
▶ Avgustnıñ 22-de Ukraina Mudafaa Quvetleri Kerç yarımadasınıñ Azaq deñizi yalısında “Kavkaz” limanında yaqıcılı paromnı urıp batırdılar. Gemide eñ azından 30 yaqıcı tolu tsisterna bar edi.
İşğal cinayetleri:
▶ Avgustnıñ 19-na qadar işğalciler Qırımda 219 insan işğalciler tarafından qanunsız şekilde mahküm etildi, olar arasında 133 qırımtatarı. Umumiy miqdardan mahküm etilgenler arasında 43 kişi tevqif (28 – qırımtatarı), 151 ise apis etildi (olardan 97 qırımtatarı), 26 kişi – statussız (olardan 6 qırımtatarı).
▶ Avgustnıñ 26-na Qırımda işğalci “makemelerde” rusiye federatsiyası Memuriy uquq bozuvları kodeksiniñ sözde “rus ordusını itibardan tüşürüv” maddesine köre protokol tizilgen 943 vaqia qayd etildi. 836 vaqiada cöreme belgilendi ya da daa ağır uydurılğan “cinayetler” aqqında qarar çıqarıldı. 18 adise ala daa baqılmaqtadır.
▶ İşğalci “mahkeme” Qırımnıñ işğalci “başlığı” Sergey Aksönovqa “suiqast” azırlama aqqında uydurılğan qabaatlavlarnen bir aqaynı 18 yılğa mahküm etti.
▶ 2022 senesi ruslar tarafından qaçırılğan ve soñra 6 yıl 11 ayğa mahküm etilgen vatandaş jurnalist ve insan aqları qorçalayıcısı İrina Daniloviçte rus apshanesinde tedaviylenmegeninden nefes tutulması başladı. Rus koloniyasınıñ tibbiyet hadimleri qulaq hastalığı içün İrinağa yazılğan ilâclarnı özbaşına lâğu etti. Tibbiy yardım olmağanından qadınnıñ bir qulağı eşitmey. Onıñ sağlığı yaramamağa devam ete.
▶ Rusiye tarafından qanunsız şekilde 12 yılğa mahküm etilgen Qırımlı siyasiy mabüs, jurnalist Amet Suleymanovnıñ sağlıq vaziyeti cezası berilgen soñ ve rusiyeniñ “vladimirskiy tsentral” türmesine avuştırılğan soñ bayağı beterleşti. Yüksek qan basımı sebebinden daima burunından qan çıqa, sıq-sıq başı aylana, nefes alamay. Onıñ yürek klapanlarını tez vaqıtta deñiştirilmek kerek. Apis idaresi mabüske tibbiy yardımnı keçiktire.
▶ İşğalci “mahkeme” Yalta rayonınıñ Gurzuf qasabasınıñ sakinini “satqınlıq” qabaatlavınen 13 yılğa mahküm etti ve 200 biñ ruble cöreme töledi. İşğalciler onı Ukraina Mudafaa Quvetlerine rus işğalci ordusına zarar ketire bilecek malümatnı yetkizgeninde qabaatlaylar. “Davanıñ” baqıluvı qapalı şekilde olıp keçti.
▶ Herson sanat müzeyiniñ hadimleri ruslar tarafından hırsızlanğan ve işğalciler tarafından qanunsız yolnen Aqmescitke çıqarılğan daa üç resimni taptılar. Bular Vasil Kasiyan, İvan Gopkala ve Viktor Trubçaninovnıñ eserleridir. Ruslar Hersondan qaçqanda hırsızlağan 10 biñden ziyade eksponattan şimdiki vaqıtta 125-i belli.
▶ Rus “mahkemesi” sözde “birinci Canköy gruppası” iştirakçisilerinden birisiñ ağır hastalıq sebebinden mahkeme oturışuvına qoşulamağanından baqmadan, onıñ qanunsız ve başqa faalleriniñ tevqifini uzattı. Qırımtatar siyasiy mabüsleri 2024 senesi noyabrniñ 29-ne qadar apiste qalacaqtır.
Zorlavnen seferberlik:
▶ Rusiye ordusınıñ eñ az 904 askeri defin etildi. Olar arasında 719 kişi ihtimal Ukraina vatandaşı. Defin etilgenlerniñ sayısı daa çoq ola bile, çünki definlerniñ çoqusı gizli şekilde yapıla.
▶ İşğal etilgen Qırımdan eñ az 47 rf arbiy hadiminiñ esirge alınğanı tasdıqlandı, olarnıñ çoqusı ihtimal Ukraina vatandaşı.
Qırım yarımadasınıñ askeriyleştirüvi:
▶ ATEŞ qarşılıq areketiniñ faalleri bir afta içinde Rusiye işğalci küçlerine qarşı bir sıra muvafaqiyetli operatsiyalar keçirdiler. Üsküt köyünde faaller rus ordusınıñ yañı mudafaa yerleşüvin, taptılar, onıñ terkibinde közetüv noqtaları ve okoplar bar.
▶ İşğalciler qanunsız qurulğan “Keriç köprüsi” yanında, parallel köpürge beñzegen, qoşma qurulışlar inşa ete. Böyleliknen işğalci devlet sözde “Keriç köprüsi”ni ukrain ücümlerinden qorçalamağa tırışa.
İşğalci memuriyetleriniñ propagandası ve duşmanlıqnı qızıştırma:
▶ İşğalcilerniñ emallığı sebebinden Qırımda energetik inqiraz devam ete, Aqmescit, Saq, Canköy şeerlerinde ve Vışneve, Aq Qaya, Yabluçne, Kün Tiymez, Eski Kerlevüt ve diger qasabalarda biñlerce sakinlerde elektrik zorluqlar bar, lâkin işğalciler vaziyetniñ nezaret altında olğanını bildirmege devam ete.
▶ Avgustnıñ 22-nde “rusiye devlet bayrağı künü” munasebetinen rus fırqaları çeşit aktsiyalar teşkil etti, hususan, rus bayraqları ve kürreçikler tarqatıldı, böyle aktsiyalar qanunsız saylavlardan evel de yapılğan edi, bu ise işğalci devletniñ halqara uquqnı bozuvınıñ daa bir köstergiçidir.
Cemaat qarşılığı:
▶ Kefe sakini rusiyeniñ havfsızlıq küçleri, işğalci küçler ve işğalci devletniñ areketleri aqqında menfiy tefsirler yapqan. İşğalci memuriyet onı tevqif etip, iş materialları “mahkemege” yollağan.
▶ 54 yaşındaki Aqyar sakini İnternette işğalci küçlerniñ areketleri aqqında menfiy fikirler bildirdi. Rusiye havfsızlıq küçleri onı tevqif etip, memuriy protokol tizdiler, işniñ materialları ise “mahkemege” yollanıldı. Bu adamğa beş yılğa qadar apis cezası berile bilir.
▶ İşğalci memuriyet yarımadanıñ üç sakinini nasos stantsiyasını patlatmağa azırlanğanlarında qabaatlap, tevqif etti.
▶ “Jovta striçka” (“Sarı şerit”) areketiniñ faalleri işğalcilerge qarşılığını köstermege devam etip, işğal altındaki Qırımda işğalcilerniñ propaganda materiallarını yoq ete ve Ukrainanı desteklegen materiallarnı tarqatalar, hususan, Milliy bayraq künü munasebetinen aktsiya teşkil eteler. Ukrainanıñ mustaqillik kününde işğal etilgen Qırımnıñ şeerlerinde faal tarafından Ukraina devlet bayraqları köterildi ve binalarda resim yapıldı.
▶ “Krımski boyovi çaykı” (“Qırımnıñ cenkâver çağalaları”) faalleri işğal etilgen Qırımda satqınlarnıñ ve işğalcilerniñ şahsiy malümatlarını bildirmege devam ete.
▶ “Zla Mavka” (“Açuvlı Mavka”) qarşılıq areketiniñ faalleri kündeliklerini alıp barmağa ve işğalcilerniñ cinayetlerini köstergen aftalıq mecmuanı derc etmege devam ete. Faaller ayrıca rus bayraqlarını ve diger işğal timsallerini yoq etmek içün aktsiyalar keçirdiler, Milliy bayraq künü ve Ukraina mustaqilligi künü munasebetinen.
Ukrainağa şan-şüret!