Afta içinde olıp keçken esas vaqialar

▶ Ukraina Telükesizlik Hızmeti, Qırımdan 5 biñ tonna hırsızlanğan ukrain boğdayını çıqarğan rusiye flotunıñ “kolge” gemisini tevqif etti. Telüksizlik hızmeti rusiye işğalcilerine memleketimizniñ vaqtınca işğal etilgen regionlarından ukrain köy hocalığı mahsulatlarını hırsızlamağa yardım etken çet memleketniñ gemisini tutıp, tevqif etti.

İşğal cinayetleri

▶ Aprelniñ 28-ne qadar işğalciler qanunsız şekilde 225 kişini tevqif etti, olar arasında 134 kişi – qırımtatarı.

▶ 28 aprel 2025 s. qadar Qırımda işğalci “makemelerde” rusiye federatsiyası Memuriy uquq bozuvları kodeksiniñ sözde “rus ordusını itibardan tüşürüv” maddesine köre protokol tizilgen 1325 vaqia qayd etildi. 1190 vaqiada cöreme belgilendi ya da daa ağır uydurılğan “cinayetler” aqqında qarar çıqarıldı. 34 vaqia baqılmağa devam ete. Olardan 582 protokol (49%) qadınlarğa qarşı, 607 (51%) ise erkeklerge qarşı çıqarıldı.

▶ Qanunsız olaraq 11 yılğa mahküm etilgen 54 yaşındaki qırımtatarı Yaşar Şihametovnı rusiyeniñ saratov vilâyeti balaşov şeerindeki apishaneniñ hastahanesine yerleştirdiler. Erkekniñ beli ve büyreginde ağrılar bar. 2023 senesi o, endi sağlığı yaramağanından şikâyet ete edi, amma rus işğalcileri oña kerekli tedaviy köstermediler.

▶ Rus “mahkemesi” sözde “beşinci Bağçasaray gruppası” davasında olğan altı qırımtatar faaliniñ qanunsız apis muddetini 2025 senesi avgustnıñ 23-ne qadaq uzattı. Advokat Emil Kurbedinov tintüvler vaqtında dava iştirakçilerine belki de gizliden kitaplar qoyulğanını bildirip, kerekli yerlerge uyğun arizalarnı bergenini ilân etti.

▶ Rusiye Keriç deñiz balıqçı limanını işğal etilgen topraqlardan gaz ve ukrain aşlığını qanunsız çıqarmaq içün qullanmağa devam ete. Limanda birinde gizli identifikatorlar olğan eki LPG tankeri ve boğday terminalı yanında boğday yük maşinalarınıñ kolonnası köründi. Evelde bu limandan Yaqın Şarq memleketlerine boğday çıqarıla edi.

▶ Ruslar siyasiy mabüs Andriy Kolomiyitsniñ Ecnebiyler içün vaqtınca tutuluv merkezinde qanunsız tutulmasını daa 90 künge — iyülniñ ortasına qadar uzattı. Andriy 2015 senesi Qabarda-Balqariyada tutulğan edi, anda o, nişanlısını ziyaret etmege ketken edi. Vahşiyce azaplardan soñ, o, Maydan vaqialarında iştirak etkenini itiraf etmege mecbur etildi, soñra işğal etilgen Qırımğa ketirilip, “Berkut” hadimlerine suiqast azırlavı ve narkotik saqlanuvı aqqında uydurılğan qabaatlavlarnen mahküm etildi. 2016 senesi iyün ayında işğalci “mahkeme” onı 10 yılğa mahküm etti. 2025 senesi yanvarniñ 15-nde, apis müddetini toldurğan soñ, Andriy kene apiske alındı ​​ve “Ecnebiy vatandaşlar içün vaqtınca tutuluv merkezine” yerleştirildi. Sürgün etilmesi aqqında qararğa baqmadan, oña rusiye federatsiyasından çıqmağa izin berilmey. Ondan da ğayrı, oña öz başına rusiye federatsiyası territoriyasından çıqmağa yol berilmey edi.

▶ Qırım siyasiy mabüsi Volodımır Yakımenko rusiye basqıncıları tarafından insaniyetsiz şaraitlerde kerekli tedaviylev olmadan tutulmaqta. Aşqazanında ciddiy hastalıqlar olğanına baqmadan, onı kerek olğanı kini aşatmaylar, tibbiy yardımğa da emiyet berilmey demege mümkün. 2025 senesi başından berli o, 42 kün ceza izolâtorında (ŞİZO) tutuldı, o, ŞİZO ve qattı tutuv şartları içinde bulundı. Onıñ sağlıq vaziyeti tez fenalaşa: hronik hastalıqları daa beterleşe, tişleri çürüy, başı ağrıları ve ruhiy bozuqlıqlar peyda ola. Koloniyada oña basqı yapıla, onı ep qavğalarğa qızıştıralar.

Zorbalıqnen seferberlik

▶ Rusiye ordusınıñ Qırımda bulunğan bölüklerinden eñ az 1913 asker öldi. Olar arasında 1279 kişiniñ Ukraina vatandaşı olğanı tahmin etile.  

▶ İşğal etilgen Qırımdan eñ az 118 rf arbiy hadiminiñ esirge alınğanı tasdıqlandı, olarnıñ çoqusı ihtimal Ukraina vatandaşı. 

Qırım yarımadasınıñ askeriyleştirüvi:

▶  “ATEŞ” areketiniñ faalleri bildirgenine köre, işğalciler aprelniñ 29-na planlaştırılğan terrorğa qarşı oqutuvlar manaçığınen Qırımda ealiniñ kütleviy teşkerüvlerine azırlanğana. Bu tedbirler çerçivesinde yañı blokpostlarnıñ qoyulması ve vesiqalarnen telefonlarnı teşkermek içün nezaretniñ arttırılması planlaştırıla. Faallerniñ közetüvlerine köre, oqutuvlar mazeretinen tehnika ve ava mudafaa vastalarınıñ yerleri de deñiştirilecek. Reydlerniñ maqsadı – Ukraina mudafaa küçlerinen işbirlik yapıp olacaq ukrain tarafdarı sakinlerni ve şahıslarnı belgilemektir.

İşğalci memuriyetleriniñ propagandası ve duşmanlıqnı qızıştırma

▶ Bağçasaray rayonınıñ işğalci idaresi landşaft ve raatlıq parkı terkibindeki qorçalanğan ardıç terekligi üzerinden “Çufut-Qaleniñ şarqiy qapusı” adlı turistik yol marşrutını töşedi, bu ise unikal tabiiy meydanlıqqa havf doğura.

Cemaat qarşılığı

▶ İşğal etilgen Qırımda Aqmescit sakinine ukrain forumında kommentariy yazğanı içün “ekstremizm” boyunca cinaiy iş açıldı. İçtimaiy ağdaki yazıdan soñ qadınnıñ evine rf federal havfsızlıq hızmetiniñ hadimleri kelip, tintüv keçirdiler ve dava açtılar. İnsan aqları faalileri böyle areketlerni rusiyeni desteklemegen halqnı taqip etmekniñ bir çeşiti olaraq köreler.

▶ “Jovta striçka” (“Sarı şerit”) areketiniñ faalleri  faaliyetleriniñ üçünci yıllığına bağışlap, nevbetteki aktsiya keçirdiler. Onıñ neticesinde Aqyar, Aqmescit, Kezlev, Keriç, Bağçasaray ve Yalta soqaqlarında Qırım tanılğan Ukraina sıñırları çerçivesinde azat etilmegence, yarımadadaki qarşılıq devam etecegini hatırlatqan patriotik timsaller peyda oldı.

▶ “Krımski boyovi çaykı” (“Qırımnıñ cenkâver çağalaları”) faalleri işğal etilgen Qırımda satqınlarnıñ ve işğalcilerniñ şahsiy malümatlarını bildirmege devam ete.

▶ “Zla Mavka” (“Açuvlı Mavka”) qarşılıq areketiniñ faalleri kündeliklerini alıp barmağa ve işğalcilerniñ cinayetlerini köstergen aftalıq mecmuanı derc etmege devam ete.  Faaler, Aqyarda nevbetteki aktsiya keçirdi, telüke ve nezaretke baqmadan ukrain yazıcılarınıñ şiirlerinden satırlar peyda olda. Yaşlar ve lâqayt olmağanlar soqaqlarnı ukrain yazıcılarınıñ şiirlerinden satırlarnen yaraştıralar.

Temsilciligimizge, işğalge ve total propagandağa dayanalmayıp Qırımdan ketmege istegen Ukraina vatandaşlarından mektüpler  kelmege devam etmekte. İşğal etilgen Qırımdan çıqış hususında talimatnamemiz aqqında hatırlatamız: https://cutt.ly/FwtiajlS

İşğal etilgen Qırımda yaşağan ve yarımadadaki vaziyet, içtimaiy-iqtisadiy vaqialar, rus ordusınıñ yerini deñiştirüvi, qarşılıq areketleri ve başqa adiseler aqqında haber etken añlayışlı Ukraina vatandaşlarına teşekkürlerimizni bildiremiz. Tafsilâtlı malümatnı Temsilcilikniñ matbuat hızmetiniñ e-mail adresine yollañız: [email protected].    

Ukrainağa şan-şüret!