Bu afta olıp keçken esas vaqialar:

▶ İşğalci «mahkeme» 1990-ncı seneleri peyda olğan ve işğalcilerniñ nezareti altında olğan «Qırım musulmanlarınıñ diniy idaresine» (DUMK) bağlı olmayıp, mustaqil çalışqan «Aluşta» musulmanlar diniy cemiyetini yoq etti. Bundan evel din cemiyetiniñ liderleri: Lenur Halilov, Ruslan Mesutov ve Ruslan Emirvaliyevniñ taqipleri başlanğan edi.

▶ Rostov-na-Donu şeerindeki rus mahkemesi qırımtatarları Abdulmecit Seitumerov, Remzi Nimetullayev, Ruslan Asanov, Ametan Umerov, Seydamet Mustafayev ve Eldar Yakubovnıñ apis müddetini eki ayğa uzattı.

▶ Rusiye tarafından qanunsız şekilde 19 yılğa mahküm etilgen ve rusiye federatsiyasınıñ abakan şeerindeki 33 sanlı koloniyada tutulğan qırımtatar jurnalist Remzi Bekirov aman-aman üç aftadan berli qorantasınen bağğa çıqmay, müessise idaresi ise qorantanıñ müracaatlarını cevap bermey.

İşğal cinayetleri:

▶ Oktabrniñ 28-ne qadar Qırımda 218 insan işğalciler tarafından qanunsız şekilde mahküm etildi, olar arasında 132 qırımtatarı. Umumiy miqdardan mahküm etilgenler arasında 43 kişi tevqif (28 – qırımtatarı), 151 ise apis etildi (olardan 97 qırımtatarı), 26 kişi – statussız (olardan 6 qırımtatarı). 

▶ Aynıñ soñuna qadar Qırımda işğalci “makemelerde” rusiye federatsiyası Memuriy uquq bozuvları kodeksiniñ sözde “rus ordusını itibardan tüşürüv” maddesine köre protokol tizilgen 982 vaqia qayd etildi. 875 vaqiada cöreme belgilendi ya da daa ağır uydurılğan “cinayetler” aqqında qarar çıqarıldı.  17 vaqiada materiallarnıñ baqıluvı devam etmekte. 

▶ Qanunsız şekilde 14 yılğa mahküm etilgen Rustem Şeyhaliyevniñ sağlıq vaziyeti bayağı bozuldı — o, azdı, bu sebepten de onıñ körünişi belli derecede deñiştirdi. Bundan ğayrı, o, ağır qara qan varikoznen çekişe, bu sebepten mabüsniñ ayaqlarında pek çoq morluqlar ve qara lekeler bar. Al-azırda o, Qırımdan 6 biñ kilometr uzaqlıqta olğan krasnoyarsk bölgesniñ yenisey apishanesinde buluna. 

▶ İşğalci memuriyet eki aftadan ziyade 19 yaşındaki Qazahistan vatandaşı Turan Üstügovnı Ukraina Mudafaa Quvetlerine qoşulmaq istegenini idda etip, uydurılğan qabaatlavlarnen qanunsız şekilde tevqif etmekte.

▶ Keriçniñ işğalci memuriyet vekilleri sözde «mahkeme» tarafından qanunsız şekilde 5 yılğa mahküm etilgen jurnalist Vladislav Yesipenkoğa psihologik basqı yapıp, onıñ şartlı azat etilmesine yol bermeyler.

▶ Rusiye tarafından qanunsız şekilde mahküm etilgen qırımtatarı Rustem Seithalilovnı ulyanovsk vilâyetiniñ dimitrovgrad şeerindeki 1-nci sanlı apishaneden qaçırıp, kareliya cumhuriyetiniñ petrozavodsk şeerindeki 9-nci sanlı koloniyağa avuştırğanları belli oldı. Anda ketirilgen soñ, mabüsni 14 künge ceza izolâtorına yerleştirdiler.

Zorlavnen seferberlik:

▶ Rusiye ordusınıñ eñ az 1283 askeri defin etildi. Olar arasında 803 kişi ihtimal Ukraina vatandaşı. Defin etilgenlerniñ sayısı daa çoq ola bile, çünki definlerniñ çoqusı gizli şekilde yapıla. 

▶ İşğal etilgen Qırımdan eñ az 40 rf arbiy hadiminiñ esirge alınğanı tasdıqlandı, olarnıñ çoqusı ihtimal Ukraina vatandaşı. 

Qırım yarımadasınıñ askeriyleştirüvi:

«ATEŞ» areketiniñ faalleri işğalci küçler tarafından üç cenk kateri, «SB-36» buksiri ve «Şahtar» qurtaruv gemisiniñ faal şekilde qullanılğanını qayd ettiler. Faaller ayrıca gemilerniñ areketini, olarnıñ yerleşken yerini ve vazifelerini qayd ete, bu ise yalı boyu suvlarında işğalci küçlerniñ faal şekilde azırlıq köstergenlerini belgiley.

İşğalci memuriyetleriniñ propagandası ve duşmanlıqnı qızıştırma:

▶ Vaqtınca işğal etilgen Yaltağa sözde «yañı yipek yolu» adlı iqtisadiy forumda iştirak etmek içün Çin, Qazahistan ve Özbekistandan qanunsız şekilde delegatsiyalar keldiler. Böyleliknen, işğalciler halqara toplulıq qarşısında yarımadada bulunğanlarını qanunlaştırmağa tırışa. 

▶ İşğalcilerniñ diqqatsızlığı sebebinden Aqyarda bir suv ağında qaza oldı, bu sebepten 20-den ziyade soqaq ve bir qaç köy suvsız qaldı. Suv meseleleri tek şeerniñ belli bir yerlerini degil de, şeer civarınıñ büyük bir qısmını, hususan, İnkermannı qapladı. Meselelerniñ artqanına baqmadan, işğalci idaresi ne vaqtında tamir işlerini, ne de bu vaziyetke bir çezim tapıp oldı.

▶ İşğalciler oktâbrniñ 18-de Aqmescitte qızdıruv başlanacağını bildirgenlerine baqmadan, çoq kvartiralı evlerde qızdıruv ala yoq. Suvuq ava sebebinden birçoq şeer sakini, hususan balalar, hasta olalar, bu ise mekteplerde sınıflarnı, bala bağçalarında gruppalarnı qapatmağa mecbur ete. Bu vaziyetniñ esas sebebi – qızdıruv ağlarında bir çoq qazağa yol açqan qızdıruv mevsimine diqqatsız azırlıq.

Cemaat qarşılığı:

▶ Keriç sakini Tetana Kasay, içtimaiy ağlarda Ukraina mufadafaa quvetlerine qol tutqanını bildirip, işğalci ordunı ve olarnıñ Ukrainağa qarşı tecavuzunı tenqit etken. İşğalci quvetçileri onı tevqif etip, protokol tizgenler, dava materiallarını ise “mahkemege” yollağanlar.

▶ Qurman rayonınıñ Çenove köyüniñ 48 yaşındaki sakini Aliye Cafarova rusiyeniñ Ukrainağa qarşı tecavuzını, Ukraina topraqlarını işğal etmesini ve işğalci küçlerniñ areketlerini yamanlağan. İşğalci memuriyetniñ havfsızlıq küçleri onı tutıp, afu soramağa mecbur etken, protokol tizgen ve işni işğalci «mahkemege» yollağanlar.

▶ Qırım sakini içtimaiy ağlarda ukrain muzıkasınen pleylist yaratqanı içün tevqif etilgen. Oña qarşı protokol tizgenler, davanı ise “mahkemege” yollağanlar.

▶ İşğalci memuriyet bir aqaynı sözde SBU-nen işbirlik iddasınen uydurılğan qabaatlavlardan sebep qanunsız şekilde tevqif etken.

▶ 44 yaşındaki Aqyar sakini Bogdan Şçetınin Ukraina mudafaa quvetlerine qol tutqanını bildirip, işğalci rus ordusını Ukrainağa qarşı tecavuzda qabaatlağan. Oña qarşı protokol tizigen, dava materialları ise işğalci “mahkemege” yollanılğan.

▶ Qırımnıñ işğalci memuriyeti qanunsız şekilde 26 yaşındaki Aqyar sakininin uydurılğan qabaatlavlarnen işğalci orduğa sözde “sayğısızlıq” iddasınen tevqif etti.

▶ “Jovta striçka” (“Sarı şerit”) areketiniñ faalleri işğalcilerge qarşılığını köstermege devam ​​etip, işğal altındaki Qırımda işğalcilerniñ propaganda materiallarını yoq ete ve Ukrainanı desteklegen materiallarnı tarqatalar. Materiallar binalarnıñ divarlarında propaganda materialları yanında yapılğan grafiti ve yazılar vastasınen de  tarqatıla.

▶ “Krımski boyovi çaykı” (“Qırımnıñ cenkâver çağalaları”) faalleri işğal etilgen Qırımda satqınlarnıñ ve işğalcilerniñ şahsiy malümatlarını bildirmege devam ete. Olar işğalcilerge ait adresler, telefonlar, para operatsiyaları, bank esapları ve işğalci memuriyetnen bağları aqqında bilgilerni yayınlay. Bundan da ğayrı, bu şahıslarnıñ Ukrainağa ve yarımada sakinlerine qarşı çeşit cinayetlerge alaqar olğanlarını köstergen dediller de taqdim etile.

▶ “Zla Mavka” (“Açuvlı Mavka”) qarşılıq areketiniñ faalleri kündeliklerini alıp barmağa ve işğalcilerniñ cinayetlerini köstergen aftalıq mecmuanı derc etmege devam ete. Olarnıñ areketleri propagandağa qarşı turmaq ve işğalci memuriyet tarafından tarqatılğan illüziyanı yoq etmekke yönelgen. Olar teşviqat materiallarını yoq etmek ya da işğalniñ qanunsızlığını qayd etecek malümat haberlerinen deñiştirmek içün daima aktsiyalar keçireler.

Temsilciligimizge, işğalge ve total propagandağa dayanalmayıp Qırımdan ketmege istegen Ukraina vatandaşlarından mektüpler  kelmege devam etmekte. İşğal etilgen Qırımdan çıqış hususında talimatnamemiz aqqında hatırlatamız: https://cutt.ly/FwtiajlS

İşğal etilgen Qırımda yaşağan ve yarımadadaki vaziyet, içtimaiy-iqtisadiy vaqialar, rus ordusınıñ yerini deñiştirüvi, qarşılıq areketleri ve başqa adiseler aqqında haber etken añlayışlı Ukraina vatandaşlarına teşekkürlerimizni bildiremiz. Tafsilâtlı malümatnı Temsilcilikniñ matbuat hızmetiniñ e-mail adresine yollañız: [email protected].    

Ukrainağa şan-şüret!