KEÇKEN AFTA OLIP KEÇKEN ESAS VAQİALAR:
▶️ 27 aprel künü Milliy Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâlnıñ doğğan künü. O, Qırım Platformasınıñ açılış sammitinde iştirak etkeni içün rusiye tarafından qanunsız şekilde 17 yılğa mahküm etildi.
▶️ Rusiyeniñ vladimir şeeri apishanesinde tutulğan siyasiy mabüs Amet Suleymanovnıñ sağlığı yaramay. Bu aqta onıñ apayı haber etti. Qırımtatar faali ve “Qırım birdemligi”-niñ jurnalisti 2020 senesi mart ayında tutulğan edi, onı sözde “terrorizmde” qabaatlap 12 yılğa apis cezasına mahküm ettiler. Mabüsniñ yürek yetersiligi bar.
İşğal cinayetleri
▶️ Aprelniñ 29-na qadar Qırımda 218 insan işğalciler tarafından qanunsız şekilde mahküm etildi, olar arasında 133 qırımtatarı. Umumiy miqdardan mahküm etilgenler arasında 40 kişi tevqif (29 – qırımtatarı), 150 ise apis etildi (olardan 98 qırımtatarı), 28 kişiniñ (6 – qırımtatarı) statusı daa belgilenmedi.
▶️ Aprelniñ 29-na qadar işğal etilgen Qırımda işğalci “makemelerde” ve başqa “kompetentli organlarda” rusiye federatsiyası Memuriy uquq bozuvları kodeksiniñ 20.3.3 maddesine köre protokol tizilgen 780 vaqia qayd etildi. Olar arasında 680 adisede para cezası şeklinde memuriy ceza berilmesi ya da başqa davağa qoşulıp, umumiy tedbir çıqarılması aqqında qarar berildi. 24 adise alâ daa baqıla.
▶️ İşğalci “mahkeme” advokat Emil Kurbedinovnıñ sözde davası dair nevbetteki oturışuv keçirdi. Onı “kütleviy haber vastalarınıñ serbestligini süistimalde” qabaatlaylar. Vaqtınca işğal etilgen Aqmescitte aprelniñ 22-nde, sözde “e merkezinde” avdokatqa qarşı ariza bergen şaatnıñ sorğusı keçti. Kurbedinovnıñ sözlerine köre, şaat beeli bir delil berip olamadı. “Mahkeme” mayısnıñ 7-ne qadar teneffüs aldı.
▶️ İşğalciler tarafından qanunsız olaraq 14 yılğa mahküm etilgen faal ve vatandaş jurnalist Ruslan Suleymanov rusiyeniñ novoçerkassk apishanesinden çelâbinsk vilâyetiniñ verneuralsk şeerine avuştırıldı. Suleymanovnıñ sözlerine köre, qanunsız avuştıruv 26 kün devam etti, o sırada mabüs yüksek ateşnen keskin nefes hastalığı keçirdi.
▶️ İşğalci “mahkeme” 31 yaşındaki Kefe sakini, “Yegova şaatı” Maksım Zinçenkoğa ibadet etüv içün qanusız şekilde eki yıl mecburiy işler berdi. Onı keçken sene mayısnıñ soñunda tutıp alğan ediler. İşğalciler aqaynı sebesiz olaraq sözde “ekstremist ğayeli vaaz toplaşuvlarını teşkil etüvde” qabaatlay.
▶️ İşğalciler qanunsız olaraq tutulğan Leniye Umerovanıñ tevqif etilmesini mayısnıñ 4-ne qadar uzatılma qararına berilgen temyiz şikâyetini qabul etmedi.
▶️ İşğalci “mahkeme” Canköyde yaşağan qırımtatarları – Enver Halilayev, Nariman Ametov, Ali Mamutov, faal Arsen Kaşka ve imam Vahid Mustafayevniñ qanunsız tevqif müddetini uzattı. Avgustnıñ 3-na qadar olarnıñ episi işğal etilgen Aqmescitniñ 2-nci SİZO-sında tutulacaq. “Oturışuv” qapalı şekilde keçti.
Zorlavnen seferberlik
▶️ Rusiye ordusınıñ eñ az 784 askeri defin etildi. Olar arasında 593 kişi ihtimal Ukraina vatandaşı. Defin etilgenlerniñ sayısı daa çoq ola bile, çünki definlerniñ çoqusı gizli şekilde yapıla.
▶️ İşğal etilgen Qırımdan eñ az 42 rf arbiy hadiminiñ esirge alınğanı tasdıqlandı, olarnıñ çoqusı ihtimal Ukraina vatandaşı.
▶️ “ATEŞ” areketiniñ faalleri, yarımadanıñ hastahanelerinde çalışqan ekimler ve tıbbiyet hadimlerini rus ordusınen añlaşma imzalamağa zorlağanlarını haber etmekte. Olarda çoq para teklif etilse de, istegenler yoq. İnsanlar qatiyen qarşı. Ondan da ğayrı, faaller Qırımda tıbbiyet kadrlarınıñ, naqliyatnıñ ve donatmalarnıñ yetmegenini, bunıñ da yerli sakinlerniñ yaşayış seviyesine tesir etkeni bildirile.
Qırım yarımadasınıñ askeriyleştirüvi
▶️ “ATEŞ” areketiniñ faalleri Ukrainağa halqara yardım berilmesinen bağlı haberler çıqqan soñ işğalciler Qırımda istihkam qurucılığını arttırğanlarını qayd ete. Bundan da ğayrı, rus tehnikasınıñ işğal etilgen Ermeni Bazardan Aqmescit tarafına avuştırılğanı qayd etildi.
▶️ 23, 24, 26 ve 27 aprel künleri işğalciler Şimaliy ile Cenübiy Körfez bölgesinde, Streletskaya Buhta ve Hersones burnu bölgelerinde suvastı-diversiya qarşılığını teminlevden ve çeşit türlü atıcılıq silâlaından atışlardan arbiy oqutuvlar keçirdi. Bundan da ğayrı, aprelniñ 24-nde işğal etilgen Ermeni Bazarda oqutuv atışları ötkerildi.
İşğalci memuriyetleriniñ propagandası ve duşmanlıqnı qızıştırma
▶️ İşğal altındaki “Askaniya-Nova” qoruğında olğan ayvanlarnı kene Qırımğa çıqaracaqlar. İşğalciler eline keçken topraqlarda yağmacılıq siyasetini devam ettirip, qoruqlardan da qanunsız şekilde ayvanlarnı bile çıqaralar.
▶️ İşğalci memuriyet “temsilcileri” 9 mayısta “yarımadada işğalcilerniñ arbiy obeyeklerine ucum yapılacağınıñ ihtimali” sebebinden kütleviy tedbirleriniñ lâğu etilmesi aqqında bildirdi.
▶️ İşğal etilgen Qırım sakinleri yarımadada bağ ve navigatsiya mahsus qapatılğanına şikâyet etmekte. Yerli sakinler Aqmescit, Aqyar ve başqa yerlerde telefon bağı ve GPS-navigatsiya çoqusı zaman çalışmağanını bildirmekte. Olarnıñ sözlerine köre, Aqmescitte navigatsiya iç çalışmay, Aqyarda ise signal mahsus qapatıla.
▶️ İşğalciler Ukrainağa qarşı cenkte iştirak etkenlerge Qırımda topraq arazileri dağırmağa devam ete. Böyle etip, işğalci memuriyet, işğal etilgen Keriçte rus arbiyleri içün 50-ge yaqın arazi azırlanğanı aqqında bildirdi.
İşğalci matbuat vastalarınıñ yayınları
Bu afta Qırımda işğalci memuriyetlerniñ “temsilcileri” tarafından halq ögünde açıq şekilde tarqatılğan rusiyeniñ propaganda añlavtuvları:
▶️ Ukraina silâlı quvetleri tarafından Canköy uçaq alanına yapılğan muvafaqiyetli ucumdan soñ içtimaiy ağlarda yerli sakinlerniñ çıqarğan ve patlama yerini köstergen foto ve videolarğa cevap olaraq, işğalci memuriyetniñ sözde “temlilcisi” “Qırımğa iç bir şekilde qaradan ucum telüke köstermey” dep iddia etti.
▶️ İşğalci memuriyet rus mitropolitiniñ doğğan kününi: “Qırımda ğayrıdan tiklenüv, dinniñ quvetleşmesi ve halqnıñ maneviy inkişafında Vladılanıñ issesi pek büyük”, sözlerinen hayırladı. Buña baqmadan işğalciler, yarımadada Ukraina Ortodoks kiliselerini yoq etmege ve din adamlarına basqı köstermege devam ete.
▶️ İşğalciler Koktebel ve Sudaqta “qalımtılarını Qara deñizge atmaycaq zemaneviy yapılar quracağını. Andaki qalımtılar da toplayıcı avutqa atılacağını” iddia etti. Aynı zamanda, işğal etilgen Koktebel sakinleri bu qalımtılar içün borularnıñ doğru Qara deñizge baqıp inşa etilgenini qayd ete. İşğalciler daa evel, bu işlerni kerçekleştirmek içün qasabada deñiz yanında olğan bir çoq binanı yıqtı.
İçtimaiy ruh
▶️ İşğal etilgen Qırım sakini içtimaiy ağlarda cenkni ayıplap, rus işğalci arbiylerini faşist dep adlandırğan ve Ukrainağa qol tutqan. Bu sebepten işğalciler onı tevqif etti, “iş” materiallarını ise işğalci mahkemege yolladılar. Ondan da ğayrı, aqaynı kamera ögünde afu soramağa zorlağanlar.
▶️ İşğal altındaki Kefe sakini içtimaiy ağlarında cenkke qarşı çıqqan, işğalci devletni ve putinni yamanlağan. Sözde “e merkezi” hadimleri onı tutıp alğan, “iş” materiallarını mahkemege yollağan ve aqaynı kamera ögünde afu soramağa zorlağan.
▶️ İşğal etilgen Aqyar sakini 2022 senesi avgust ayında işçtimaiy ağlarda “Qırımnı ruslarğa ait olaraq körmege istemeyim”, “Ukrainada yahşı yaşay edim”, “referendumğa barmadım ve anda iştirak etkenlerni iç añlamayım” dep yağanı ve Ukrainağa qaytmağa istegini bildirgeni içün işğalciler tarafından teqif etildi.
▶️ Vaqtınca işğal etilgen Qırım sakini ukrain telegram-kanallarında işğalcilerni yamanlağan ve Ukraina silâlı quvetlerini beklegeni aqqında tefsirler yazğan. Bu sebepten işğalciler onı tutıp aldı, “iş” materiallarını ise “mahkemege” yollağanlar. Qadınnı kamera ögünde afu soramağa mecbur etkenler.
▶️ İşğal altındaki Aqmescit sakini içtimaiy ağlarda işğalci ordunı mısqıldağan, rusiye ve putin aqqında yaramay şeyler yazğan. Bu sebepten işğalciler onı tevqif etti. “Dava” materiallarını işğalci mahkemege yolladılar. “Dava” cinaiy şekilde keçe bile.
▶️ İş yerinde rusiyeni yamanlağan, cenkni tenqit etken Yalta sakinini de tevqif ettiler. “Dava” materiallarını sözde “mahkemege” yolladılar, aqaynı ise kamera ögünde afu soramağa zorladılar.
▶️ “Jovta striçka” (“Sarı şerit”) areketiniñ faalleri işğalcilerge qarşılığını köstermege devam etip, işğal altındaki Qırımda işğalcilerniñ propaganda materiallarını yoq ete ve Ukrainanı desteklegen materiallarnı tarqatalar. Böyle etip, Ukrainağa qol tutuv plakatları ve sarı şeritler kene Aqmescit, Yalta, Aluşta, Aqyar, Kezlev ve başqa şeerlerde peyda oldı.
▶️ “Krımski boyovi çaykı” (“Qırımnıñ cenkâver çağalaları”) faalleri işğal etilgen Qırımda satqınlarnıñ ve işğalcilerniñ şahsiy malümatlarını bildirmege devam ete.
▶️ “Zla Mavka” (“Açuvlı Mavka”) qarşılıq areketiniñ faalleri kündeliklerini alıp barmağa ve işğalcilerniñ cinayetlerini köstergen aftalıq mecmuanı derc etmege devam ete.
▶️ “ATEŞ” areketiniñ faalleri neft çıqarıcılarını ve işğalcilerniñ Aqyar ve Keriçteki başqa arbiy obyektlerini tapuv faaliyetlerini keçire. Bundan da ğayrı, faaller içtimaiy ağlarda rus propagandasına qarşılıq kösterüv, duşmannıñ informatsiya astyapısına ücüm etüv, işğalciler ve satqınlar aqqında malümat toplav maqsadınen kiber bölük yarata. Bunıñnen beraber, faaller işğal etilgen Aqmescitte cenkke qarşı ve Ukrainağa qol tutuv bildirmeleri yerleştirdi.
Ukrainağa şan-şüret!