2026 senesi fevralniñ 18-de, küneş batqanda, bütün dünyada millionlarnen musulmanlar, şu cümleden Ukrayinanıñ tamır halqlarından qırımtatarlar içün muqaddes Ramazan ayını başladı. Oraza martnıñ 20-nde küneş batqance devam etecek.

Ramazan – İslâm taqviminiñ doquzıncı ayı ve iman şeadeti, kündelik namaz, sadaqa ve hacnen beraber İslâmnıñ Beş Direginden biridir. İşte, bu vaqıtta, İslâm ananelerine köre, Muhammed Peyğamber Qurannıñ ilk vahiylerini alğan.

Ramazannıñ maiyeti tek aş ve suvdan cısmen vazgeçüv degil. Orazanıñ daa teren manası bar: bu nizam, ahlâq, qavğalardan, yaramay tilden, aqaretlerden qaçınuv vaqtıdır. Dindar adamlar bu muqaddes ayda duağa, Quran oquvğa, muhtac olğanlarğa yardım etüvge daa çoq diqqat ayıralar. Küneş batqan soñ sıñırlavlar bitse de, artqaçlıq yapmağa olmay – Ramazan itidal ve minnetdarlıqqa ögrete.

Ukrayina içün Ramazan ayı da onıñ vatandaşlarınıñ, hususan qırımtatarlarnıñ yaşayışınıñ bir parçasıdır. Olar içün İslâm tek din degil, tarihiy hatırlav, medeniyet, menlikniñ bir qısmıdır. Rusiye Qırımnı zapt etkenden berli aman-aman on eki yıl devamında yarımada musulmanları muqaddes aynı Rusiye tarafından diniy taqipler şaraitinde qayd eteler.

Rusiye işğalci akimiyeti din serbestligini sistematik sürette sıñırlay: olar musulmanlarnıñ evlerinde tintüvler keçireler, musulman cemiyetleriniñ faaliyetine qarışalar. Qırımtatarlar sadece diniy, barışıq toplaşuvlarda iştirak etüv, ya da diniy edebiyatqa saip olğanı sebebinden “terrorizm” ve “ekstremizm”de qabaatlana. İşler çoq vaqıt uydurma delillerge esaslana, on yıllıq mahkeme cezaları çıqarıla.

Buña baqmadan, Ramazan Qırımda qayd etile. O, ortaq dualarda, aqşam iftarlarda, qanunsız apiske alınğanlarnıñ serbestliklerine qavuşması ve yarımadanıñ işğalden azat etilmesi aqqında dualarda devam ete. Bir çoq qoranta içün bu ay, apislerde olğan semetdeşlerimizniñ yaqınlarından ayrılıq ağrısınen keçe. Amma aynı vaqıtta Ramazan içki tayanç ve repressiyalarnen tartıp alınmaycaq menlikniñ bir timsali ola.