Qırım, yıllar devamında Rusiye tarafından işğal etilse de, boysunmadı. Daimiy basqı, tintüvler ve repressiyalar yarımada sakinlerini ruhtan tüşürmedi. Evlerde ukrayin tili yañğıramağa devam ete, yüreklerde milliy hatıra yaşay, ananeler de nesilden nesilge keçe. Qırımlılar er kün menligine sadıq qalıp, sessiz ve israrlı şekilde qarşılıq köstereler.
Milliy qarşılıq merkezinen beraberlikte ömürge keçirilgen “#qarşılıq_areketi” leyhası çerçivesinde duşmanğa yarımadada ukrayin barlığını yoq etmege yol bermegenler aqqında ikâye etemiz.
İşğalci idare sistematik sürette Ukrayinağa ait olğan er şeyni yoq ete: ukrayin mekteplerini qapata, milliy timsallerni yoq ete, atta razı olmayuv içün insanlarnı taqip ete. “Rus ordusınıñ itibarını tüşürüv“ aqqında qanun er bir serbest fikirni nezaret etmek ve bastırmaq içün bir alet alına keldi.
Qarşılıq kösterüvniñ er bir köstergiçi — bir yazı, yarlıq, bir söz — Qırım kene serbest olacaq künni yaqınlaştıra.
- Rusiye mahkemesi vaqtınca işğal etilgen Sevastopolniñ 39 yaşındaki sakini Nadejda Grekovanı «terrorcılıq», «yüksek satqınlıq» ve «patlatıcı maddelerni saqlav» aqqında uydurılğan qabaatlavlarnen 22 yılğa maksimal havfsızlıq koloniyasına mahküm etti. Ukraina mahsus hızmetlerinen bağlanğanı ve işğalci küçlerniñ vekiliniñ kvartirasında patlav azırlağanı içün.
- Rusiyede mahkeme qırımlı siyasiy mabus Gennadiy Limeşkonı, idda etilgen «ekstremist faaliyetine cemaat çağıruvları» aqqında uydurılğan qabaatlavlarnen, maksimal havfsızlıq koloniyasına 2 yılğa mahküm etti. yıllıq qanunsız mahkeme müddetini keçirgen soñ, o ğayıp olğan dep sayıldı, amma 2025 senesi iyülniñ 30-da Kursk rayon mahkemesi yañı ceza çıqardı.
- Qırımdaki işğal «mahkemesi» Aqmescitniñ 31 yaşındaki sakinini 18 yılğa maksimal havfsızlıq koloniyasına, em de 1 yıl 10 ayğa serbestlikni sıñırlamaq içün mahküm etti, bu ise mahküm etilgen «yüksek satqınlıq» ve Ukrainanıñ Ministeri Intelligen of the Directora of the Defence Kefe yanında neft tankerlerinen parovoznıñ areketi aqqında malümatnı yetkizüv.
- Sevastopoldeki işğalciler 42 yaşındaki Viktoriya Strilets ve onıñ 24 yaşındaki qızı Aleksandra Striletsni umumiy rejim koloniyasına 12 yılğa mahküm ettiler, serbestlikni qoşma bir yılğa sıñırladılar, bunıñ içün mahküm etilgen qabaatlavlar berildi Ukrainanıñ küçleri.
Bugünde-bugün vaqtınca işğal etilgen Qırımda qarşılıq kösterüv çoqtan ayrıca areketlerden tışqa çıqtı – o, teşkilâtlı areketke çevirildi, 2022 senesi Rusiyeniñ tolu ölçüli agressiyası başlanğan soñ eppeyi faalleşti. muvafıqlaştırılğan şekilde qalmaq ve küreşte qararlı qalmaq.
Bu qarşılıq azaları malümat cebesinde çalışa, işğalcilerniñ cinayetlerini vesiqalaylar, qarşılıq kösterüvniñ tınçlıq şekillerini koordinatsiya eteler, ukrain mudafaa küçlerine müim malümatnı yetkizeler. Olarnıñ areketleri yalıñız cesürlik kösterüvi degil de, aynı vaqıtta: «Qırım qarşılıq köstere ve indemey turmay» degen açıq bir beyandır.
Olarnıñ er bir areketi küreşniñ devam eteyatqanını tasdıqlay. Bu Qırımnıñ bütün Ukrainada yañğırağan sesidir: “Biz teslim olmadıq. Biz turmaqtamız. Biz serbest devletniñ bir qısmımız.”
- «ATEŞ» areketiniñ faalcileri işğalci küçlerniñ areketlerini acınıqlı şekilde közetmege devam eteler. Bu afta olar işğalcilerniñ bir sıra strategik obyektlerinde, hususan, Sevastopoldeki quru pristan ve neft anbarında razvedka keçirdiler, malümatlar Ukraina Mudafaa Quvetlerine berildi.
- «Jovta Striçka» areketi vaqtınca işğal etilgen Qırım yarımadasında faaliyetini devam ete. Faalciler daima qarşılıq kösterüv izlerini qaldıralar: sarı lentalar, cenkke qarşı listovkalar, binalarda ve trotuarlarda yazılar. Bu timsaller memuriy müessiseler, oquv yurtları yanında, avtobus duraqta ve cemaat yerlerinde peyda ola – olarnı er kes köre bile. Er bir qarşılıq areketi media meydanında yazıla ve darqatıla – bu işğalcilerge açıq signal: «Siz mında degilsiñiz».
- “Zla Mavka” adlı qadın-qızlar teşebbüsi Qırım sakinleriniñ sesini saqlap qaluvğa diqqat ayıra. Olar taqipniñ şaatlıqlarını vesiqalaylar: tintüvler, adam qaçıruvlar, sorğular, psihologik basım. Toplanğan ikâyeler sanat şekillerine – resimlerge, audiofayllarğa, qısqa videoroliklerge çevirile, olar soñra onlayn sergilerniñ bir qısmı ola. Bu leyhalar vastasınen faalciler işğal altındaki ömürniñ aqiqatını köstere, qadınlarnıñ tecribesine ayrıca emiyet bere. Olarnıñ maqsadı – aqiqatnı qorçalamaq ve kerçeklikniñ bozulmasına qarşı turmaqtır.
2025 senesi iyülniñ 30-na köre, muvaqqat işğal etilgen Qırımda Rusiye işğalci akimiyeti tarafından teşkil etilgen siyasiy sebeplerden taqipler sebebinden eñ azdan 220 adam apshanede tutulmaqta. Olarnıñ arasında qanunsız olaraq «terrorizm», «ekstremizm» ya da «yüksek satqınlıq»ta qabaatlanğan qırımtatar halqınıñ 133 vekili bar. Bu areketler qarşılıqnı bastırmaq, aqlarnı sıñırlamaq ve tamır halqnı öz vatanından köçürmek maqsadında yapılğan sistemalı siyasetniñ bir qısmıdır.
Siyasiy mabusler qattı şaraitlerde tutulalar – izolâtsiyada, psihologik ve fizikiy basımda, azaplavlarda. Amma böyle insaniyetsiz şaraitlerde bile olar öz inançlarına hiyanetlik etmeyler, şerefke, serbestlikke ve öz menligine sadıq qalalar. Olarnıñ areketleri qırım qarşılığınıñ temsili – ruh quvetiniñ ve serbestlikke iradeniñ canlı tasvirine çevirildi.
Soñki aftanıñ vaqiaları tek bu insanlarnıñ içki qararlılığı olarnıñ qarşılıq kösterüvini sındırmaq içün yapılğan er bir areketten küçlü olğanını tasdıqlay.
- Sudaq şeerindeki işğal idaresiniñ havfsızlıq quvetleri 37 yaşındaki yerli sakin Arsen Suleymanovğa qarşı avtomobilniñ nөmre levhasına qırımtatar bayrağını qoyğanı içün maqale tizdiler. Maşina elge keçirildi.
Yıllar devamındaki işğalge baqmadan, Qırımda qarşılıq kösterüv areketi tek saqlanıp qalmay – o, ep quvetlene, teşkilâtlı ve közge körüngen ola. İşğalcilerniñ artqan basımı onıñ tek öskenini tasdıqlay. Böyleliknen, 2025 senesi avgust 7 kününe eñ azdan 1508 iş cedvelge alındı, olar Rusiye Federatsiyasınıñ Memuriy cinayetler aqqında Kodeksiniñ 20.3.3-nci maddesine köre «mahkemeler» dep adlandırılğan mahkemelerge berildi – bu norma – bu norma serbestligine qarşı küreşniñ aletleri olaraq qullanıla.
1353 iş boyunca cezalar endi çıqarıldı — ekseriyetle cerime ya da başqa repression sanktsiyalar şeklinde. Daa 48 iş baqıla. Cevapkârlıqqa çekilgenler arasında cıns nisbeti deyerlik musaviy: 688 qadın (51%) ve 663 erkek (49%). Ermânsk şeerindeki vaziyet ayrıca ağır — tek 2025 senesi birinci yarısında anda 184 iş açıldı, bu ise bu devirde Qırımda keçirilgen bütün böyle işniñ aman-aman 50%-ni teşkil ete.
Serbestligini telükege qoyıp, qarşılıq köstermege devam eteyatqan er keske minnetdarmız. Qabaatsız neşir ya da milliy renkler bile taqipke sebep ola bilgen bir devirde er bir qarşılıq kösterüv areketi teren cesaretniñ ifadesidir.
Er bir söz, er bir işaret, er bir sarı-mavı timsal hatırlatuvdır: “Biz barmız. Bizim sesimiz bar. Biz syaqtamız.” Siz qarşılıq kösterüvniñ yüregisiñ. Qırım küreşe. Qırım – bu Ukrayina.