İyünniñ 6-nda Ukrainada Jurnalist künü qayd etille. Bu zenaat, tek malümat yetkizüvniñ vastası degil, azatlıq oğrunda küreşniñ cebe şekillerinden biri oldı. Sözlerniñ kerçekni deñiştirme küçü olğan bir dünyada mustaqil matbuat vastaları diktatorlıq içün esas mania alına kele. İşte bu sebepten Qırımda rusiye işğalcileri endi 11 yıldan berli jurnalistlerge qarşı cenk alıp baralar, yarımadadan er angi malümatnı sıñırlamağa tırışalar.
2014 senesinden başlap Qırımda mustaqil jurnalistika telükeli olmağa başladı, vaqialarnı obyektiv şekilde aydınlatuv içün insanlar azatlıqtan marum etile. Ukraina matbuat vastaları Qırım informatsion meydanından çıqarıldı, olarnıñ dalğalarını ise qanunsız şekilde rus teşviqat telekanalları tarafından zapt etildi. İşğalciler ukrain tilcileriniñ haberlerini boza, mustaqil haber menbalarına irişimni blok ete ve jurnalistlerge qarşı davalarnı uydura.
Bugün Rusiye apishanelerinde 30 ukrain jurnalisti buluna, olardan 18 qırımlı. Olarnıñ arasında Vladislav Esipenko, Nariman Memedeminov, Ayder Kadırov ve digerleri bar, olarnı “ekstremizmde” ve “Rusiye ordusınıñ diskreditatsiyasında” qabaatlaylar. Mahkemeler delilsiz ükümlerni tasdıqlay, jurnalistler ise işkencege oğratıla, tibbiy yardım berilmey ve acınıqlı şaraitlerde tutula.
Repressiyalarğa baqmadan, Qırımda vatandaş jurnalistikası ⁇ spontan areket peyda oldı, o, professional jurnalistlerniñ taqip etilmesi, kiriş yasağı, ukrain tillilerniñ apiske alınması ve blok etilmesi ile informatsion boşluqqa cevap oldı. Bu areket, hususan, 2016 senesinden soñ faalleşti, Qırım faalleriniñ qıdıruvları ve tutuluvları muntazam sürette keçe başladı, Rusiye kütleviy haber vastaları ise ya bu vaqialarnı sustı, ya da olarnı yañlış, propagandistik şekilde köstere edi.
Vaqıt keçkeninen olar, professional jurnalistlernen ve muarririyetlernen işbirlikte çalışmağa, jurnalist standartlarına riayet etmege ve informatsion cepheniñ müim bir qısmı olmağa ögrendiler. Bu areket qanunsız tintüvler, apis cezaları, mahkeme esnaslarına baqmadan inkişaf etmege devam ete.
Ukrain jurnalistleri işğalde vatandaşlıq tirenüvi temsilcileri rolünde bulunalar. Olar öz serbestligini telükege oğratqanını bileler, amma küreşmege devam eteler. Qanunsız sürette apiske alınğan jurnalist Vladislav Esipenkniñ qadını Katerina Esipenko forumlarnıñ birinde şunı qayd etti: “FSB içün söz serbestligi qabul etilmey, çünki repressiyalar sistemasına qarşı çıqa”.
Bugün bizler aqiqatnı ögrenmek içün apishanelerden keçkenlerniñ adlarını añamız. Biz halqara toplulıqnı sessiz qalmayıp, işğal şaraitinde çalışqan ukrain jurnalistlerine qol tutmağa çağıramız.
Jurnalistika – bu zenaat degil, bu küreş. Ve jurnalistler teslim olmağance, aqiqat kerçekten de bar.