”Qırımnıñ işğalden azat etilmesine bağışlanğan Qırım platformasınıñ birinci sammitinde 46 devlet ve halqara teşkilâtnıñ iştirak etmesi BM esas ilkelerine sadıqlığımıznı numayış ete. Men bu devletlerniñ er birine minnetdarım.
Halqara uquq ve işğal meseleleriniñ çezilmesini maqsat etip qoyğan meydançıq BM tarafından körmemezlikke urulğanı ise, bu nasıldır yañı, iç bir kimse tarafından qol tutulmağan ilkelerdir. BM-ni canlandırmağa istesek, mında toqunmaz seçilgenler mevcut olmağanını hatırlayıq. BM – bu biz epimiz, 193 memleketniñ episidir.
Ve men bu memleketlerniñ episini Qırım platforması iştirakçileriniñ umumiy beyannamesine qoşulıp, işğalni takbih etmege ve dünyadaki sıñırlarnıñ zorbalıqnen deñiştirilmesine qarşı çıqqanlarını köstermege davet etem.
Bu, kinaye ya da mısqıl degil, amma bu imkâniyet RF içün de daima açıq olıp qalacaqtır. Ve men bunıñ sebebini añlatmağa azırım.
Çünki dünyada artıq iç bir kimse özüni telükesizlikte sezmey. Bunı qayd etem: iç bir kimse özüni telükesizlikte sezmey. Ve halqara uquqnı taş divar olaraq qullanıp, onıñ arqasında saqlanıp olamay.
”Bu, bütün halqara munasebetler tertibatını boza bile. Böyle alda bizde kerçekten de tek küçlü olğanlarnıñ aqları qalacaq. Böyle dünyada ortaq faaliyet yerine nefishorlıq üküm sürecek, böyle dünyada diktatorlıq kün-künden artacaq, teñ uquqlılıq, kerçek demokratiya ve azatlıq ise kün-künden azlaşacaq.
Devlet egemenligi ne demektir? Bu, ilk nevbette er bir insan, millet ve devlet içün azatlıq, öz taqdirini serbest şekilde seçmek aqqıdır”.
Şimdi rus tilinde aytqanlarımnıñ episi, bu sözlerniñ episi RF Prezidenti Vladimir Putın tarafından 2007 senesi Münhende ve 2015 senesi BM Baş assambleyasında aytılğan edi.
Olarnıñ episi yalan edimi?
Yazıqlar olsun ki, Moskovanıñ cevabını biz bilmeymiz. Bu sene berim ayınıñ başında Qırımda Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl yaqalandı. RF bu siyasetşınasnı, belli jurnalistni, televizion alıp barıcısını, uquq ve tarih ocasını gaz borusını patlatqanında qabaatlay.
Serbestlikniñ fiyatı, öz aqları, insan aqları içün küreşiniñ fiyatı budır.
Onı azat etüv ve vaqtınca işğal etilgen Ukraina topraqlarında ve RF-da qanunsız şekilde tutulğan 450 yaqın Ukraina vatandaşını azat etüv meselesinde men halqara cemiyetniñ qol tutuvına işanam.
Sizni bu seneniñ soñuna qadar Baş assambleya tarafından baqılacaq vaqtınca işğal etilgen Qırımda insan aqları saasında vaziyet ve işğal etilgen ukrain yarımadamıznıñ arbiyleştirilüvine dair yañartılğan qararnamelerge qol tutmağa çağıram.
”Vaqtınca işğal etilgen Ukraina topraqlarındaki vaziyetke” dair madde işbu Assambleyanıñ kün tertibine kirsetilgeni içün minnetdarmız. Kerçekten de, işğal etilgen Qırım ve Donbas kün tertibinden nasıl yoq ola bile? Bunı añlağanlar tek biz degilmiz. Bu sene öz çıqışlarında Ukraina aqqında hatırlatqan er bir devletke minnetdarlığımnı bildirem. Bu, pek müimdir. Ve Ukraina olarnıñ dostı ve ortağı olğanından utanmağan başqa devletlerge de minnetdarım.
Kimdir bu salonnı kösterici şekilde terk eter, dep qorqmayıp, işğalge ”işğal” dep ayta bilgen, tecavuzğa ”tecavuz” dep ayta bilgenlerge minnetdarım. Bunı yapmağa kerekmey, bu, subet meydanıdır. Bu areket Ukrainağa baht ketirmez. Kimlerdir tarafından devletimizge ait topraqlarnıñ, bizim devlet sıñırlarımıznıñ kösterici şekilde terk etilmesi ise Ukrainağa baht ketire bilir edi.
1945 senesi Qırımda keçirilgen Yalta konferentsiyasında yañı dünya ilkelerine temel qoyuldı ve BM teşkil etilmesi maqsadınen birinci Konferentsiyanıñ keçirilmesine dair qarar alındı. Yalta da, Qırım da 8 yıldan berli işğal altındadır.
BM ğayesi meydanğa ketirilgen yer BM Havfsızlıq Şurasınıñ daimiy azası tarafından işğal etilgen soñ, BM-ni nasıl etip canlandırmağa isteymiz?
76-nci toplaşuvnıñ Başlığı seyaremizdeki iklim deñişmeleri ve tabiatnı ve etraftaki müitni qorçalav aqqında pek çoq laf etti. Bu munasebet ile Qırım BM-niñ diqqatına daa ziyade muhtacdır. Unikal tabiat arbiy bazağa çevirildi. Ayvanlar ve ösümlikler yerine anda flot ve askerler buluna. Qırım sakinleriniñ gönüllerinde ise başqa mesele – global isinüv degil de, global viranelik üküm sürmektedir”, – dep bildirdi Devlet Başlığı.
Vaqtınca işğal etilgen topraqlar meselesini küçlü şekilde halqara seviyege kötergen Ukraina Prezidentine minnetdarlığımıznı bildirip, halqara cemiyet ve hususan Birleşken Milletler teşkilâtı Qırım platforması vastasınen de Ukrainağa qol tutuvlarını quvetleştireceklerine ümüt etemiz.