Ukraina Prezidenti Petro Poroşenko Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavinleri İlmi Umerov ve Ahtem Çiygoz ile körüşti. Ukraina devletiniñ reisi qayd etkenine köre, azat etilgen mabüsler «ukrain ruhunıñ küçüni» kösterdiler. «Qırımnıñ azat etilüvi epimiz – ukrain ve qırımtatar halqları içün kerçek azatlıqnı temsil etecek. O zaman kerçek azatlıqqa irişecekmiz», – dep qayd etti Ukraina Prezidenti.
Prezident İlmi Umerov ve Ahtem Çiygoznen 1994 senesinden berli tanış olğanını ayttı. Devletniñ reisi qayd etkenine köre, Ahtemnen İlmi Qırımnıñ azat etilip Ukraina terkibine qaytacağına inanğanları içün «ölüm cezasına bile azır ediler». Ilmi Umerov ve Ahtem Çiygoznıñ azat etilüvi halqara birdemliginiñ temsili oldı. Devlet reisi aytqanına köre, Almaniyanıñ Federal Kantsleri Angela Merkelniñ ofisi azat etilgen Ukraina vatandaşlarınıñ teddaviylevinde ve raatlanuvında yardım etmege azır olğanını tasdıqladı.
”Yalıñız tedaviylevde yardım kerek olğanı içün degil. Bu, İlmi Umerov, Ahtem Çiygoz ve Rusiye Federatsiyasınıñ topraqlarında bulunğan bütün reinelerniñ, siyasiy mabüslerniñ meselesi bütün halqara cemiyeti içün muim olğanını temsil ete”, – dep qayd etti Petro Poroşenko.
”Ukraina işğalden azat etilecegini bilemiz, buña inanamız. Em işğal etilgen Donbasnı, em de qanunsız alda Rusiye terkibine kirsetilgen Qırımnı közde tutam’’, – dep qayd etti Petro Poroşenko. Prezident, BMT-nıñ Baş Assambleyasında Ukraina Qırımnı azat etilüvi içün dostlar taqımını teşkil etmege teklif etkenini, BMT-nıñ Halqara makemesi ise Meclisniñ faaliyetini ğayrıdan tiklemeknen bağlı qararnı çıqarğanını hatırlattı.
«Biz iç bir vaqıt teslim olmamız. Ve bütün bunlar içün istilâcı mıtlaqa cevap berecek», – dep vade etti Prezident.
Qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev öz nevbette bu künni «büyük bayram» dep adlandırdı. «Devletimizniñ kerçek vatandaşlarını – bizim eki qaramanımıznı Putin rejimi pancasından çıqara bildik. Şübesiz ki, bunda Prezidentimizniñ rölü büyüktir», – dep ayttı Mustafa-ağa. O, Ukraina Prezidentniñ BMT Baş Assambleyasınıñ oturuşında 2017 senesi sentyabr 21 künü yapqan çıqışını hatırlattı: ”Siz bütün dünyağa muracaatta bulunıp İlmi Umerov ve Ahtem Çiygoz aqqında aytqan ediñiz, men ise öz Prezidentimnen ğururlanğan edim”.
Mustafa Cemilev Avropa Şurası Parlament Assambleyasınıñ rölüni ve Ukraina devleti başınıñ AŞ Baş kâtibi Turbyorn Yagland ile körüşüvini de qayd etti, bu körüşüv devamında Petro Poroşenko ukrain mabüslerniñ azat etilüvi aqqında israrlıqnen aytqan edi.
Bundan da ğayrı, Mustafa Cemilev ukrain mabüslerini azat etmege daimiy şekilde talap etken Avropa Parlamentine, AŞPA, AQŞ Devlet Departamentine ve «Amnesty International» teşkilâtına öz teşekkürini bildirdi. Mustafa-ağa doğru malümat bergen jurnalistlerge de ayrıca teşekkür etti. ”Ahtem ve İlminiñ azat etilüvi – bu yalıñız birinci adımdır. Er bir vatandaşımız içün küreşecekmiz. Soñki vatandaşımıznıñ azat etilmesine, toprağımıznıñ işğalcilerden bütünley azat etilmesine qadar küreşecekmiz”, – dep qayd etti o”.
Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov yalıñız Qırımdaki siyasiy mabüsler azat etileceginde degil, Qırımnıñ Ukraina terkibine qaytadağından da emin olğanını ayttı. ”Ukrain cemaatını bizni pek eyecanlandırğan meseleleriniñ cezilüvine celp etmege kerekmiz. Bu işke epimizge azırlanmağa kerek, biz bunı yapamız ve yapmağa devam etecekmiz.
Şimdiki devirde işğalniñ bitkenine qadar ertürlü zıddiyetlerni ve davalarnı toqtatıp, bizim ukrain birdemligimizniñ etrafında bütün dünyanı toplamağa kerekmiz”, – dep qayd etti Milliy Meclis reisi. Refat Çubarov Prezidentke ve Ukraina akimiyetine bu yönelişte yapqan areketleri içün teşekkür etti. ”Öz birdemligini numayış etken ve başqa memleketlerni etrafında birleştirgen Ukraina – Qırımğa qaytacağımıznıñ, Qırımtatar haqınıñ aqlarını ğayrıdan tikleycegimizniñ ve bütün Qırım sakinlerine teñ aqlarnı temin etecegimizniñ kefaletidir”, – dep ayttı Refat Çubarov.
”Menim devletim bu seneler devamında nasıl deñişkenini maña köstergeniñiz içün sağ oluñız” – dep ayttı Prezident Petro Poroşenkoğa azat etilgen Ahtem Çiygoz.
”Prezident efendi, birinci nevbette meni azat etmege yardım etkeniñiz içün degil de, devletimiz bu seneler devamında nasıl qaviyleşkenini maña köstergeniñiz içün sizge teşekkür etmege isteyim”, – dep ayttı Prezident Petro Poroşenko ile körüşüvinde İlmi Umerovnen beraberlikte azat etilip Ukrainağa qaytqan Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz.
”Men ”mustaqil” degenimiz Ukrainanıñ episi Prezidentlerini kördim. Amma apıste bulunıp yalıñız Rusiye telekanallarını baqmağa mecbur olğan arada, olarnıñ yayınlardan bile menim devletim qaviyleşkenini kördim. Ukrainanıñ kerçekten de mustaqil olğanını kördim. Bu memlekette küçlü ordu peyda olğanını kördim. Bir çoq devletni qorqutqan devlet menim Prezidentimden qorqqanını da kördim. Bunu kördim, bunı is ettim ve bunınen ğururlandım”, – dep qayd etti Ahtem Çiygoz.
Onıñ qayd etkenine köre, Ukraina vatandaşınıñ pasportı – bu yalıñız devletniñ öz vatandaşları ögünde mesuliyetniñ temsili degil, vatandaşnıñ da öz devleti ögünde mesuliyetini temsil ete. ”Bu vesiqağa saip olğan vatandaşnıñ öz devleti ögünde borcu büyüktir. Ve men ğururnen aytam – men Ukraina vatandaşı olam”, – dep ayttı Çigoz. Onıñ fikirince, sarı-mavı bayraqlı pasportnıñ saibi bu renklerge, öz toprağına sadıq qalmalı ve olarğa hainlik yapmamalı.
”Menim Prezidentim, menim memleketim, menim halqım” dep aytmağa kerek. O vaqıt bütün duşmanlarımız bu millette olarğa devletniñ içinden yardım ete bilecek ayrı zümreler, ayrı taqımlar olmağanını añlar”, – dep qayd etti Ahtem Çiygoz.
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Petro Poroşenkoğa onıñ azat etilüvine yardımcı olğanı içün ve azatlıqnıñ birinci saatlarında sabıq mabüslerge telefon açqanı içün de teşekkür etti. ”Bu, devletniñ Prezidenti tarafından öz vatandaşlarına olğan ürmetiniñ köstergiçidir. Rusiye ise aksine insan namusına ürmetsizlik, ihmal ve qabalıqnen yanaşa. Men o ükümetniñ vatandaşı olmağa istemeyim. Makemede de bunı ayttım. Men Rusiyeniñ vatandaşı olmam. Olmağa istemeyim”, – dep qayd etti Çiygoz.
Bundan da ğayrı Ahtem Çiygoznıñ qayd etkenine köre, Ukraina Prezidentiniñ Türkiye Prezidenti, Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov ve qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev ile birlikte mabüslerniñ Rusiye apısından azat etilüvi içün yapqan areketleri pek muim ve manalı oldı. ”Bu adımlar halqımıznıñ ruhunı köterdi. Andan (Qırımdan) kelgen telefon bağları – bu, bir qaç kederli seneden soñ umumiy quvançtır. Bu pek manalı azat etilüv”, – dep, yekün çekti Milliy Meclis reisiniñ muavini ve Qırımnıñ işğalden bazı adamlar istemese de, tezden azat etiliceğine işançını bildirdi.
Milliy Meclis reisiniñ muavini İlmi Umerov da öz nevbette Prezidentke yardımı ve azat etilüvde destegi içün teşekkürlerini bildirdi. ”Amma eki muayyen adamnıñ taqdiri – büyük küreşniñ küçük levhasıdır. Kureş devam etmekte. Onıñ maqsadları – yalıñız bizim ya da başqa reinelerniñ ve siyasiy mabüslerniñ azat etilüvi degil, Ukrainanıñ territorial bütünliginiñ ğayrıdan tiklenmesi ve Lugansk ve Donetsk vilâyetleriniñ Rusiye tarafından işğal etilgen qısımlarınıñ azat etilüvidir”, – dep qayd etti İlmi Umerov.
Bundan da ğayrı o, eki devletniñ başlarına, halqara cemiyetine, BMT, AB, AŞPA ve cemaat teşkilâtlarına yardımları içün öz teşekkürini bildirdi.
”Ağır alda olğanına baqmadan, boysunmağan tuvğan qırımtatar halqıma da öz minnetdarlığımnı bildirmege isteyim. Büyük qısmı işğalni qabul etmedi ve mevcüt vastalarnen oña qarşı küreşmege devam etmekte. Fikirimce, Qırım bazı adamlar istemese de, pek tez vaqıtta işğalden azat etilir”, – dep qaıd etti İlmi Umerov ve er kez çaresine köre bu işke öz issesini qoşmaqa borçlu olğanını qoştı. Bundan da ğayrı, İlmi Umerovnıñ qayd etkenine köre, qırımtatar halqnıñ aq-uquqları qayrıdan tiklenmesi ve temin etilmesi içün çalışmağa kerek.
İşğalcilerniñ reinelerine çevirilgen ukrain vatanperverlerniñ azat etilüvi meselesi Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerovnıñ Ukrainağa qaytarılmasınen bitmey. Küreş, mabüslerniñ qayerde olğanlarına baqmadan, devam etecek. Bunı Prezident Petro Poroşenko azat etilgen vatandaşlarnen devlet reisiniñ iş odasında olıp keçken körüşüvinde vade etti. ”Ukrain reinelerniñ qayerde olğanlarına – işğal etilgen Qırımda mı, ya da işğal etilgen Donbasta mı, Rusiye Federatsiyasınıñ apıshanelerinde mi – bizim ilk nevbetteki vazifemiz olmağa devam etecek”, – dep qayd etti Petro Poroşenko. Onıñ aytqanına köre, başqa devletlerniñ liderleri ile olıp keçken halqara körüşüvler devamında da bu mesele kün mevzusında birinci yerni tutmaqta.
”Bügünki quvançlı vaqianıñ kerçekleşmesine büyük ğayret köstergen dünya halqlarına, devlet reberlerine ve ukrain halqımızğa pek minnetdarmız”, – dep qayd etti Ukrainanıñ reberi.
Petro Poroşenko zenaatdaşı Türkiye Cumhuriyetiniñ Prezidenti Recep Tayip Erdoğanğa samimiy teşekkürini bildirip, öz-ara añlaşmaları ve beraberlikte yapılğan areketleri neticesinde Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerovnıñ azat etilgenini bildirdi.
”Ukrain reineleri evlerine qaytacaqlarına inanamız. Ukraina işğalden azat etilecegine de inanamız. Em işğal olunğan Donbasnı, em de qanunsız şekilde Rusiye terkibine kirsetilgen Qırımnı közde tutam”, – dep qayd etti Prezident.
Prezident Petro Poroşenko qırımtatar halqınıñ azat etilgen vekillerine yüksek devlet mukâfatlarnı taqdim etti. Ahtem Çiygoz «Yararlıqlar içün» III derece orden ile, İlmi Umerov «Yararlıqlar içün» II derece orden ile taqdirlendi.