Ukraina tış işler nazirligi BMT Baş Assambleyası 2017 senesi dekabr 19 künü ‘‘(Ukraina) Qırım Muhtar Cumhuriyetinde ve Aqyar şeerinde insan aq-uquqları saasında vaziyet’’ adlı rezolütsiyasını qabul etkenini alğışlay. Halqara cemiyet Ukrainanıñ territorial bütünligine qattı sürette qol tutuvı ilk olaraq 2014 senesi BMT Baş Assambleyasınıñ 68/262 sanlı rezolütsiyasında qayd etilip, 2016 senesi 71/205 sanlı rezolütsiyasınen devam etti.
Rusiye Federatsiyası BMT Baş Assambleyasınıñ evelki rezolütsiyasını sistematik şekilde yerine ketirmegeni, Qırım MC topraqlarına halqara közetüv taqımlarınıñ kelmesine qarşılıq köstergeni, işğal olunğan Qırımda insan aq-uquqları saasında vaziyetniñ kerginleşkenine sebep ola. Bunıñ içün, Baş Assambleya vaziyetni öz nezareti altında tutmağa devam etmekte.
Yañı rezolütsiya Qırım MC-ni ve Aqyar şeerini açıq-aydın Ukraina territoriyasınıñ bir qısmı olaraq belgiley. BMT Baş Assambleyası Qırım yarımadasınıñ Rusiye Federatsiyası tarafından vaqtınca işğal etilgenini kene de takbih ete ve işğalci memleketniñ anneksiya teşebbüsini qabul etmey. Baş Assambleya Qırımnı işğalden azat etüv ğayretlerimizge bu sene bir kere daa qol tutqanını alğışlaymız.
Qırımnıñ Risiye tarafından qanunsız işğali neticesinde insan aq-uquqlarınıñ qorçalavı saasında vaziyet ceetten rezolütsiyada 1949 senesi qabul etilgen Jeneva konventsiyasına ve 1977 senesi imzalanğan qoşma protokolına atıf etüv pek müimdir. Silâilı dava şaraitlerinde Rusiye işğalci memleketniñ vazifelerini eda etmeli, bu cümleden, işğal olunğan topraqlarnıñ ealisine qarşı insaniy munasebette bulunmalı ve halqara gumanitar uquq boyunca, ealiniñ aq-uquqlarına riayet etmeli.
Rezolütsiyanıñ merkeziy noqtalardan biri –halqara közetüv teşkilâtlarınıñ, bu cümleden Ukrainda insan aq-uquqları boyunca BMT közetüv missiyasınıñ vaqtınca işğal etilgen yarımadağa irişiminlerine ve öz mandatları boyunca vaziyetni közetüv ve esabatına Rusiye tarafından bu küngece maniyalar qoyulğanıdır.
BMT Baş Assambleyası, Ukrainanıñ Rusiyege qarşı davası boyunca 2017 senesi 19 aprel künü BMT Halqara mahkemesinde çıqarılğan aradaki qararını (emirini) yerine ketirmege talap etkenine de qol tutamız. Halqara cemiyet ğayretlerini birleştirip RF-dan bu qararnıñ yerine ketirilmesini talap etmeli.
İşğalci Rusiye akimiyeti tarafından insan aq-uquqlarınıñ muntazam şekilde bozuluvı, bu cümleden, mahkemeden tış idamlar, insanlarnıñ hırsızlanuvı, siyasiy sebepten taqip etüv, Qırım sakinleriniñ esas aq-uquqlarınıñ sıñırlanuvı BMT Baş Assambleyasınıñ rezolütsiyasında qayd ve takbih etilgeni işğal şaraitlerinde bulunğan Ukraina vatandaşlarınıñ aq-uquqlarınıñ qorçalavına muim adım olmalı.
Halqara cemiyet Qırım meselesinde noqta-i nazarımızğa kütleviy şekilde qol tutip, işğalci Rusiye akimiyetine Qırım meselesi qapalı olmağanını bildire. Dünya işğalciniñ areketlerini diqqatnen taqip ete, bunıñ içün Qırım sakinleriniñ aq-uquqlarını bozğanlar ille de mesüliyetke çekilecekler. İşğalci devlet vaqtınca işğal etilgen topraqlarda qanunsızlıqnı toqtatıp, halqara uquqqa riayet etmelidir.
BMT Baş Assambleyasınıñ ‘‘(Ukraina) Qırım Muhtar Cumhuriyetinde ve Aqyar şeerinde insan aq-uquqları saasında vaziyet’’ rezolütsiyasına qol tutqan er devletke Ukraina öz samimiy minnetdarlığını bildire. Ukrainanen beraberlikte rezölütsiyanıñ müellifdeşleri – dünyanıñ çeşit türlü qıtalarda yerleşken 42 devlet. Olarnıñ arasında Avropa birliginiñ aman-aman episi memleketleri, AQŞ, Kanada, Avstraliya, İslandiya, Qaradağ, Türkiye, Yaponiya, Kiribati, Marşall Adaları, Mirkoneziya, Palau ve başqaları).
Nevbetteki adımımız- yarımadanıñ işğalden azat etilüvi olmalı. Bügün bunıñ temeli qoyuldı.