İlk qış ayınıñ 22-de Ukraina Milliy hatıra institutı, Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Temsilciligi, Baş Prokurorı Ofisi, ”Renaissance” halqara fondu ve ”Prometey” telükesiz müitlerni tedqiq etüv merkezi Ukrainada Rusiye tecavüziniñ qayd etilgen delilleriniñ saqlap qaldırılması oğrunda ğayetlerini birleştirmek maqsadınen işbirlik aqqında Memorandum imzaladılar.

İşbirlik Rusiye Federatsiyası tarafından Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen Qırım ve qısmen Lugansk ve Donetsk vilâyetleriniñ topraqlarında yüz bergen esas vaqialar ve cinayetler aqqında İnternet portalınıñ teşkil etilmesini közde tutmaqta.

Er kesniñ cenk aqqındaki aqiqatlarğa irişmesini temin etmek maqsadınen dünyanıñ birinci dijital vastalarından biri olıp aynı vaqıtta cenk aqqında hatıralarnıñ qorçalanması içün müim bir vasta rölüni oynaycaqtır. Resursta vaqialarnı öz közünen körgen adamlarnıñ şaatlıqları, arhiv menbaları, sözlü menbalar, matbuat vastalarından haberler, halqara teşkilâtlarnıñ qararları ve qararnameleri, fotosuretler ve videoleyhalar kibi (ukrain ve ingliz tillerinde) çeşit türlü malümatlarnıñ bulunması beklenmekte.  Bütün leyhalar içün temel şart, aqiqiylik, tarafsızlıq ve resmiy malümatlarğa esaslanuvdır. Portalda hususan silâlı davalarda yapılğan cinayetler boyunca açılğan davalarnı nezaret etken Departament, Baş Prokuror Ofisi ve Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri Prokuraturası faaliyetleriniñ neticeleri ve cemaat teşkilâtları tarafından qayd etilgen adiseler ve şaatlıqlar toplanacaqtır.

Internet portalı 2014 senesi kiçik ayında Qırım işğal etilgenden ve Rusiye istilâsı neticesinde Ukraina şarqında cenk başlağandan soñ bu küngece yüz bergen esas vaqialar, Rusiye ordusınıñ faaliyeti, Ukraina akimiyetiniñ ve halqara cemiyetniñ istilâğa cevabı ve ayrıca bu yıllar devamında işğalniñ tesirine oğrağan muayyen şahıslarnen esas saalar aqqında malümat toplaycaqtır. İlk nevbette portalda Qırım işğaline bağışlanğan tematik bölük peyda olacaqtır.

Rusiye istilâsı başlanğandan berli Ukraina topraqlarındaki silâlı dava esnasında yüz bergen cinayetlerni ve qanun bozuvlarnı qayd etip, başqa müim malümatlarnı toplağan, cenk qurbanlarına yardım etken itibarlı ukrain cemaat teşkilâtları al-azırda leyha üzerindeki çalışuvlarğa qoşuldı. Şu cümleden, İnsan aqları boyunca Ukraina-Helsinki birligi, Qırım uquq qorçalav gruppası, ”Strategiya XXI” Global araştıruvlar merkezi ve ”Qaradeñiz havfsızlığı” mecmuası, Qaradeñiz strategik araştıruvlar institutı, İnformatsion matbuat merkezi, İnsan aqları regional merkezi, Pılıp Orlık adına demokratiya institutı, Strategik taqiqatlar Qırım institutı, Kreml mabuslarınıñ aqrabaları birligi, Mecburen memleket içinde avuşqanlar merkezi, ZMİNA İnsan aqları merkezi, QırımSOS, Orta Şarq tedqiqatları merkezi al-azırda leyha iştirakçileri arasındadır. Leyha teşebbüsçileri ve iştirakçileri başqa fikirdeş devlet ve cemaat teşkilâtlarınen işbirlikke açıqtır.

Ukraina Prezidentiniñ avalesine binaen ve Ukrainanıñ topraq bütünligini ğayrıdan tiklemek, Qırım Muhtar Cumhuriyetini ve Aqyar şeerini işğalden azat etmek ve ğayrıdan integratsiya etmek maqsadınen Temsilcilik taqımı keçici devirde adaletni amelge keçirüv yönelişinde muntazam sürette çalışa. Er kesniñ Qırım işğali adiseleri aqqında aqiqatnı bilmek aqqı, elbette, bu yönelişteki faaliyetimizniñ müim ve vacip qısımlarından biridir. Beraberlikte başlatılğan işbu leyha adaletke ketirecek uzun yolda müim bir adım olmaqnen sıñırlanmayıp, aynı vaqıtta devlet ile cemaat teşkilâtlarınıñ ğayretlerini bu yolda birleştirmek içün küçlü meydançıq olacağına eminmiz”, – dep qayd etti Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Daimiy Temsilcisi Anton Korınevıç. 

İşbirlik aqqında añlaşmanıñ resmiy imzalanması vaqıtında Ukraina Baş Prokuror muavini Gündüz Mamedov öz nevbette Ukraina uquq qorçalav ve prokuratura organları Ukrainanıñ vaqtınca işğal olunğan topraqlarında yüz bergen cinayetlerni qayd etip taqiq etkenini hatırlattı. Al-azırda 20 biñden ziyade cinayet qayd etildi, olarnıñ arasında cenk cinayetleri ve insaniyetlikke qarşı cinayetler de bardır. 

Bundan ğayrı, Gündüz Mamedovnıñ qayd etkenine köre, «işbu leyhada iştirak etüv, taqiq etilgen cinayetler aqqında haber etmek, insan aqları ve halqara gumanitar uquq qaba şekilde bozulğanını vesiqlarnen tadıqlap köstermek içün bir fırsattır. Taqiqat esnasında meydanğa çıqqan ayrı şaraitler, silâlı davanıñ sebepleri ve ondan evelki adiseler, vaqialarnıñ ardısıralığı, aqibetleri ve kelecekte böyle vaqialarnıñ tekrarlanmaması içün yapıla bilecek adımlar cemiyetke bildirilecektir. Portalnıñ dijital formatında yapılması dünyanıñ er bir köşesinde yaşağan er keske Ukrainada deyerlik 7 yıl devamında neler olayatqanını ve ”olarnıñ anda olıp-olmağanını” haber etecektir».

Ukraina Prezidenti Ofisiniñ matbuat hızmeti yapqan fotosüret