2018 senesi yanvar 17 künü Odessa şeerinde ‘‘Ukrainanıñ vaqtınca işğal olunğan topraqlarında doğuv ve ölüm şeadetnameleriniñ berilüvi saasındaki ayırımcılıqnı yoq etüv yolları’’ serlevalı tögerek masa olıp keçti. Tedbir devamında ‘‘Uquqiy ve siyasiy araştırmalar merkezi’’ ve ‘‘İnsan aqları boyunca Ukrain Helsinki birligi’’ cemaat teşkilâtları mütenasip meseleler boyunca analitik esabatını taqdim ettiler. Tögerek masağa Odessa vilâyeti devlet memuriyetiniñ, Odessa vilâyetinde Baş territorial adliye idaresiniñ, Odessa vilâyeti Apellâtsiya mahkemesiniñ, cemaat teşkilâtlarnıñ, BMT İnsan aq-uquqları boyunca közetüv taqımınıñ, AHIT Ukrainada Mahsus közetüv missiyasınıñ temsilcileri davet etildi. Ukraina Prezidentiniñ Qırım MC Temsilciligi ise tedbirniñ teşkilâtçıları tarafından davet etilmedi.

Cemaat teşkilâtlarınıñ yuqarıda qayd etilgen esabatında Ukrainanıñ vaqtınca işğal olunğan topraqlarında doğuv ve ölüm şeadetnameleriniñ berilüv ceryanını ciddiy şekilde deñiştirmege teklif etile. Bu cümleden, müellifler Ukraina Grajdanlıq protsesual kodeksinde qayd etilgen mahkeme yol-yoruğı vastasınen vaqtınca işğal olunğan topraqlarda Ukraina vatandaşlarınıñ doğuv ve ölüm adiseleriniñ qayd etilüvini Qırım sakinleri içün deñiştirip, Ukraina Şarqında vaqtınca işğal olunğan topraqlarda yaşağanlar içün devam etmesini teklif eteler. Böyle farqlı munasebetni esabatnıñ müellifleri Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ ayrı rayonları, olarnıñ fikirince, istilâcı memleket tarafından işğal etilmegeninen añlatalar.

Qanunğa deñişmeler leyhasında esabatnıñ müelifleri, başqa deñişmelernen beraber, vatandaşlıq vaziyeti aktlarınıñ resmiyleştirüv organlarına Ukrainanıñ vaqtınca işğal olunğan topraqlarında doğuv ve ölüm adiseleriniñ tasdıqlanması içün ‘‘vaqtınca işğal olunğan Qırım MC ve Aqyar şeerinde qanunsız organlar, vazifeli şahıslar, ya da bu topraqlarda çalışqan başqa teskilâtlar  tarafından berilgen vesiqalarnı qabul etmege’’ teklif eteler.

Yazıqlar osun ki, tedbirniñ teşkilâtçıları tarafından evelden haber etilmegeni içün, Temsilcilikniñ esabatnı teşkermek ya da mütenasip tekliflerni tögerek masada muzakere etmek imkânı olmadı.

Bir de bir teşkilâtlar tarafından istilâci memleketniñ Qırımdaki akimiyet organlarını resmiyleştirmek ve resmiy şekilde qanunsız anneksiya olıp olmağanına baqmadan,  vaqtınca işğal olunğan topraqlarda yaşağan vatandaşlarnı nasıldır diskriminatsiyağa oğratmaq ıntıluvlarına Temsilcilik kesen-kes qarşı çıqmaqta.

Bundan da ğayrı, doğuv ve ölüm şeadetnameleriniñ işni mahkemede baqmadan berilüvi bu saada qaparçılıq telükesini arttıra, bunı ise mıtlaqa istilâcı memleketniñ mahsus hızmetleri ve vaqtınca işğal olunğan Qırımda areket etken cinaiy teşkilâtlar qullanır.

Temsilcilik, öz nevbette, vekâleti çerçivesinde vaqtınca işğal olunğan Qırımda Ukraina vatandaşlarınıñ doğuv ve ölümlerininiñ qayd etilüvini qolaylaştırmaq içün keregini yapmağa tırışa. Bu saadaki esas ameliy meselelerniñ arasında – vaqtınca işğal etilgen Qırım topraqlarına yaqın olğan rayonlarda makemeci ve advokatlarnıñ qıtlığı, olarda halqara gumanitar uquq ve insan aqları boyunca bilgi zayıflığı ve  Grajdanlıq protsessual kodeksinde olğan qusurlar. Bu menfiy faktorlarnıñ tüzetilmesi Rusiye tecavüziniñ vaqtınca işğal olunğan Qırım topraqlarından qıta Ukrainağa keñişlemesine qarşılıq kösterüv, Ukraina devletiniñ, vatandaşlarınıñ ve uquqiy şahıslarınıñ menfaatlarınıñ qorçalavı boyunca Temsilcilik tarafından al-azırda azırlanğan Planğa kirsetilecek.