Векялетхане тарафындан виляет девлет мемуриетлерининъ ве Украинанынъ ички юрьме шахысларыны укъукъ ве азатлыкълары иле темин этилюв вазиети суаллеринден февкъульаде аллары боюнджа девлет хызметининъ малюматлары даима незарет этильмекте. 2017 сенеси 1 июньге къадар вакътынджа ишгъаль этильген Къырым Мухтар Джумхуриети ве Акъяр шеэри территорияларындан чыкъып, Украинанынъ къыта къысымында 22903 ватандашы ерлештирильди/яшамакъта.
Меджбурий кочип кельгенлернинъ сайысындан 65,8%(15061 шахыс) – ишлеп олгъан эркек ве къадынлар, 26,2%(6006 шахыс) – балалар, 8%(1836 шахыс) – сакъатлыгъы олгъан ве эсли-башлы инсанлар.
Къырым сакинлерининъ чокъусы Киев шеэринде (4665 шахыс) ве Львов(3587 шахыс), Одесса (2043шахыс), Николаев (1372 шахыс), Киев (1217 шахыс), Херсон (1227 шахыс), Харьков (898 шахыс), Чернигов (872 шахыс) виляетлеринде ерлештилер.
Бу йылнынъ январь – майыс айларында вакътынджа ишгъаль этильген Къырым Мухтар Джумхуриети ве Акъяр шеэри территория – ларындан чыкъып, Украинанынъ къыта къысымына 249 шахыс кечти ве къайд олунды, амма, шу сатте, Украинанынъ легетим акимиетинен контроль этильген территорияларындан, чешит себеп иле, 135 ватандашы чыкъты . Николаев виляетинден 108 , Донецк – 20, Винница – 7, ички юрьме шахыслары кочьти. Бойлеликнен, кечкенлернинъ микъдары 114 ватандашына чокълашты.
Ичтимаий адаптация ве къол тутув, аятий керекли ихтияджыларынен темин этюв, ички юрьме шахыслар укъукъларыны гъайрыдан тикленюв ве ерине кетирилюв – ерли девлет акимиетлери тарафындан чезильген эсас меселелеридир.
Къырым ярымадасынынъ ишгъаль этильгенинден башлап 2017 сенесининъ 1 майыс кунюне къадар виляет девлет мемуриетлеринен умумен 86317 ариза / 10577 шу сене январь – майыс айларында къабул этильди. Украина къанунлары иле бельгиленген весикъаларнынъ янъартувы ве алынувы, ичтимаий ярдым, ички юрьме шахыс шеадетнамесининъ алынувы, иш тапув, тасиль алув киби ватандашлар мураджааты иле Девлет миграцион мемуриетлерининъ ерли болюклеринен чезильген меселелернинъ эсасыдыр.
Къырым сакинлерини ве ички юрьме шахысларыны ишгъаль этилюв заманындан башлап, эсас раатсызлагъан суаллеринден бири – миг- рацион хызметлерининъ алынувы (умумий сайысындан 70,3 файызы, яни 60724 мураджаат, олардан 7336 бу йылнынъ беш айы ичинде).
Херсон виляетиндеки Украина девлет миграцион хызмети идаресининъ оператив малюматларына коре, сынъыр дживары регионына ме – мурий хызмет алмакъ макъсадынен 49712 (яни, Украина боюнджа умумий сайысындан 81,7 файызы) ички юрьме шахыс – къырымлылар мураджаатта булундылар, олардан 5964 шу сенесининъ беш айы ичинде, 1270 майыс айында. Сынъырдан тыш чыкъув Украина граждан – лыкъ паспортыны авуштырмакъ, ресмийлештирмек, алмакъ ( 30231 ариза / 3100 январь – майыс айларында); 25 – 45 йылыны толдурув себебинден Украина гражданлыкъ паспортына фотосуретини япыштырмакъ ( 11381 мураджаат / 1602 январь – майыс айларында); Украина гражданлыкъ паспортыны ресмийлештирмек, алмакъ, авуштырмакъ( 3287 ариза / 85 январь – марйыс айларында); ID-варакъа шекилинде весикъасыны алмакъ (936 ариза/714 январь – майыс айларында) киби суаллер мураджаатта булунгъан эсасыны тешкиль этмектелер.
Шу сенесининъ беш айы ичинде , миграцион суаллери боюнджа, дигер регионларда 746 ватандашы мураджаатта булунды. Чокъусы – За – порожье виляетининъ ДММ -261, Николаев – 119, Житомир – 101, Львов – 76, Днепропетровск – 64.
Озь сорав муимлигинен экинджи дереджеде тургъан суаль – чешит ичтимаий одевлерининъ ресмийлештирильмесидир . Шу сенеси ички юрьме шахысларынынъ яшав масрафыны, шу сырада мескен-комуналь хызметлерини одемеге берильген эр айлы адрес ярдымы ичюн – 748 шахыс, пенсион теминлемеси меселеси боюнджа – 63 ватандашы мураджаатта булундылар. Ички юрьме шахысларынынъ джедвелин- де къайд олунгъаныны бильдирген малюмат кягъытыны алмакъ макъсадынен 1138 шахыс мураджаат эттилер.
Девлет мемуриетлери тарафындан маариф саасынен багълы олгъан суаллерине муим дикъкъат айырыла. Бойлеликнен, Къырым ярымадасынынъ ишгъаль олунгъан заманындан башлап, балаларны мектептен алдын окъув юртларына, умумтасиль мектеплерине ерлештирюв, экстернат шекилинде тасиль алув, орта тасиль алынувыны исбатлагъан Украин шекилиндеки весикъасыны эльде этюв, зенаат-техник ве алий тасиллерини алув киби суаллери боюнджа 4212 мураджаат / 326 январь-майыс айлары ичинде къабул этильди.
Эписи тиббий, тедавий – профилактик муэссиселеринен хастаханеге ятув, ашыланув, тиббий джедвельге алынув, профилактик бакъынув, флюорография киби арекетлеринде ихтисаслы ярдым косьтерильмекте. Тиббий муэссиселеринде къайд олунгъан кечкенлер имтиязлы иляджларынен таминленмектелер. Бойлеликнен, шу сенеси Украинанынъ тиббий муэссиселерине 617 ички юрьме шахысы мураджаатта булунды.
Дигер суаллери боюнджа, шу сырада мескен, шахсий мескен къурулмасы ичюн арсаларынынъ алынувы, маддий ве хайрие ярдымынынъ эльде этюви, виляет девлет мемуриетлерине 12406 ички юрьме шахыслары, олардан 199 шу сенесининъ майыс айы ичинде, мураджаат эттилер.
2014 сенеси 1 октябрь 2017сенесининъ 1 майыс девири ичинде , ишке ерлештирилюв ярдымы иле Украинанынъ девлет мешгъуль
хызметлерининъ ерли меркезлерине 2016 Къырым сакини мураджаат этти. Олардан 1575 къайд олунгъан ишсиз статусыны алгъалады (2017 сенесинде 112).
Вакътынджа ишгъаль этильген Къырым ярымадасы территориясындан кочькен ватандашларнынъ 718 ишке ерлештирильди (2017 сенеси ичинде 54), 214 вакътынджа шекилини ташыгъан ичтимаий ве башкъа ишлерине джельп этильди ( шу сенесининъ дёрт айы ичинде 16), 254 зенаат-унер тасилини алды, ихтисас юксельтме курсларында окъуды (2017 сенесинде 25), 178 ишсиз статусында къалмакъта ве девлет мешгъуль хызметининъ ярдымынен къулланмакъта.
Иш къыдыргъан кечкенлернинъ эсас сайысы Киевде (275 шахыс), Львов (212 шахыс), Херсон (144 шахыс), Киев (129 шахыс), Днепро (121 шахыс),Николаев (111 шахыс) виляетлеринде къайд этильди.
Ички юрьме шахыслар-къырымлыларнынъ чокъусы Киев шеэринде (235), Львов (166), Киев (105), Херсон (109), Николаев (86), Винница (70), Днепропетровск (95), Запорожье (71) виляетлеринде ишке ерлештирильген.