Bu künde biz Qırım ve bütün Ukrayina tarihınıñ eñ facialı saifelerinden birini añamız. 1944 senesi sovet totalitar rejimi qırımtatarlarnı tarihiy Vatanından zorbalıqnen sürgün etti. Bir qaç kün içinde 200 biñden ziyade insannı zorbalıqnen Özbekistan, Qazahistan, Ural, Sibir ve Sovet Birliginiñ diger uzaq regionlarına alıp kettiler. İnsanlarnı gece uyandırıp, toplanmaq içün bir qaç daqqa berdiler ve yük vagonları içinde konvoy ile belli olmağan yerge alıp kettiler.

Biñlernen qoranta içün bu yol soñki oldı. Açlıq, zayıflıq, hastalıqlar ve tibbiy yardımnıñ yoqluğı sürgünlikniñ ilk yıllarında çoq adamnıñ yaşayışını aldı. İnsanlarnen beraber olarnıñ Qırımda bulunuvı aqqında hatıralarnı da silmege tırıştılar.

Sürgünlikniñ maqsadı qırımtatarnı bir halq olaraq yoq etmek ve yarımadanıñ tarihından silmek edi. Misal olaraq, sovet akimiyeti:

• 640 başlanğıç mektepniñ kitaphanelerini, 221 orta mektep kitaphanelerini, 360 oquv evini yoq etti;
• 861 qırımtatar mektebini yoq etti;
• 80 biñ qırımtatar evini tartıp aldı;
• 2400 mezarlıqnı yernen bir etti, baştaşlarnı, muqaddes yerlerni yoq etti.

Buña baqmadan, qırımtatar halqı öz tili, medeniyeti, ananeleri ve menligini saqlap qaldı. Sürgünlik yerlerinde insanlar balalarına tuvğan topraqlarına sevgi, Qırım hatırasını ve evge qaytma inancını aşlamağa devam ettiler.

Bugün, Qırım işğali şaraitlerinde, rusiye qırımtatar halqına qarşı kene repressiv tecribesini qullana. Qanunsız tintüvler, tevqifler, faaller, jurnalistler ve uquq qoruyıcılarnıñ taqip etilüvi, yarımadada er bir serbestlik sesini bastırma ıntıluvları aqqında işaret ete.

Qırımtatar halqınıñ genotsidi qurbanlarınıñ hatırasını añğanda, sürgünlikni başından keçirmegenlerni de ve halqnı eñ ağır vaqıtlarda qorçalağanlarnı añamız. Olarnıñ sebatı Ukrayina tarihınıñ bir qısmı ve eñ büyük facialardan soñ bile halq özüni, medeniyetini ve kelecekke aqqını saqlap qala bilgeniniñ örnegi oldı.