2022 senesi aprelniñ 29-nda vatandaş jurnalist ve insan aqları faali İrina Daniloviç vaqtınca işğal etilgen Qırımnıñ Köktebel qasabasında FSB hadimleri tarafından qaçırıldı. O, iş yerinden evge qaytayatqanda, avtobus toqtav yeri yanında eki belli olmağan adam onı zornen maşinağa süyreklep, belli olmağan tarafqa alıp kettiler.

Aynı kün işğalci telükesizlik küçleri Kefe civarındaki Vladislavivka köyünde Daniloviçler qorantasınıñ evine keldiler. Resmi vesiqalarnı köstermeyip, tintüv keçirgen soñ, İrinanıñ noutbukını, qoranta azalarınıñ telefonlarını ve şahsiy şeylerini elge keçirdiler, ana-babasına da iç bir alâqa vastası qaldırmadılar. İrinanıñ babası Bronislav Daniloviçniñ aytqanına köre, tintüv ciddiy qanun bozuvlarnen ve tehditlernen keçirilgen.

“Bu sıradan bir kün edi, İrina öz işini bitirip, evge qaytacaq edi. Ondan bir saat evel bizim evge eki maşina keldi. Maalle milisi çıqıp, bizni tintmege kelgenlerini ayttı. Bir mahkeme qararı oqudılar, kopiyasını rica ettim, amma bermediler. Soñ tintüv keçirdiler. Men şaştım, lâkin qorqmadım – qorqmağa iç bir sebep yoq edi. Bizde mında bir şey yoq, eger olar qoysalar, o vaqıt bu başqa mesele”, — dedi İrinanıñ babası.

Soñra eki afta devamında qorantası İrinanıñ bulunğan yerini bilmey edi. Sözde politsiyağa berilgen arizalar ve resmiy qıdıruv muracaatları iç bir netice bermedi. Aile mustaqil şekilde közetüv kameralarınıñ videolarını baqıp, olardan birisinde İrinanı eki adam qaçırğanını kördiler.

İrina Daniloviç qaçırılğan soñ sekiz kün devamında FSB podvalında tutuq statusı olmadan tutuldı. Onıñ sözlerine köre, o vaqıt devamında onı psihologik basqığa oğrattılar, poligraf yardımınen sorğu yaptılar, fizikiy zorbalıqnen qorquzdılar, şu cümleden ormanğa ya da Mariupolge alıp ketmeknen tehdit ettiler. Onı künde tek bir kere aşattıp, ayaqyolğa kirmesini sıñırladılar, suvuqta tuttılar, boğdılar, işbirlikke ya da sahte qabaatlavlarnı itiraf etmesine mecbur etmek içün köteklediler.

“Advokatqa İrinanıñ SİZO-da olğanı aqqında haber berildi. O vaqıtqace onı köteklemege ve işkence çektirmege toqtağan ediler. Aprelniñ 29-dan mayısnıñ 7-ne qadar qayda olğanını biz şimdi de bilmeymiz. Anda oña ne yapılğanından da haberimiz yoq”, – qayd etti siyasiy mabüsniñ babası.

Yoq olğanından tek 13 kün keçken soñ, İrina Daniloviç Aqmescit şeeriniñ SİZOsında olğanı belli oldı. Belli olğanına köre, işğalci idare onıñ tutıp alınğanını bir aftadan soñ qayd etti ve tek ondan soñ oña qarşı rf cinaiy kodeksiniñ 222.1-nci maddesine köre “patlatıcı maddeler taşıma” aqqında uydurma qabaatlav çıqardı.

2022 senesi dekabrniñ 28-nde işğalci “mahkemesi”»” qanunsız üküm çıqarıp, qadınğa 7 yıl umumiy rejimli apis cezası ve 50 biñ ruble cöreme belgiledi. Qanunsız ükümde patlatıcı maddelerni satın aluv qabaatı çıqarılıp, tek olarnı taşıma qabaatı qaldırıldı. Apiske alınuv müddeti ise 29 aprelden başlap esaplandı.

2023 senesi mart ayında sağlığı bozulğanı ve kerekli tibbiy yardım olmağanından İrina Daniloviç açlıq ilân etti. Babası Bronislav Daniloviçniñ aytqanına köre, İrinanıñ alı ağır edi: qadın sol qulağında eşitüv qabiliyetini coyğan, başı pek ağırğan, koordinatsiyası bozulğan, belki de, mikroinsult keçirgen.

2023 senesi iyün ayında “istinaf mahkemesi” İrina Daniloviçniñ cezasını qısmen deñiştirip, apis müddetini bir ayğa qısqarttı. Lâkin çıqarılğan ceza aqqında umumiy qarar öz quvetinde qaldı.

İrina Daniloviç cezasını rf-niñ Stavropol bölgesi Zelenokumsk şeerindeki qadınlar koloniyasında keçire. Tutuluv şaraitleri soñ derece ağır qalmaqta, oña kerekli tibbiy yardım kösterilmey.

İrina Daniloviçniñ davası Qırımnıñ işğalci idaresi tarafından insan aqlarınıñ sistemalı bozulmaları ve halqara uquqqa bütünley riayet etilmemeniñ açıq misalidir. 2022 senesi aprelniñ 29-nda qaçırılğanı, uquqiy statusı olmadan tutuluv, çekiştirüv, advokatqa kerekli irişüv olmaması, uydurılğan qabaatlavlar ve qanunsız ceza berüv Vatandaşlıq ve siyasiy aqlar aqqında halqara añlaşma, İnsan aqları aqqında Avropa konventsiyası ve Jeneva konventsiyasında pekitilgen esas kefaletlerni boza. Daniloviçniñ taqip etilmesi vaqtınca işğal etilgen Qırımda mustaqil seslerni bastırmağa ve işğalci rejiminiñ siyasetinen razı olmağanlar arasında qorqu müiti yüklemege yönelgen daa keniş repressiya ameliyatınıñ bir qısmıdır.