2014 senesi berim (sentâbr) ayı 12-14 künleri Temsilcilikteki halqara alâqalar ve uquqiy talil hızmetleriniñ baş mesleatçıları Valeriya Pahomova ve Ruslan Seydametov Ukraina eyetiniñ terkibinde Lehistannıñ Varşava şeerinde er sene keçirilgen insaniyetlik ölçevi boyunca mesüliyetlerni yerine ketirüvnen bağlı olğan AHIT muşaveresinde iştirak ettiler. Ruslan Seydametov ‘‘Esas serbestlikler’’ Muşaveresiniñ yedinci iş toplaşuvındaki çıqışında RF tarafından işğal etilgen Qırımda fikir, vicdan ve din serbestliklerini sıñırlavnı tarif etti. Hususan Qırımnıñ işğal etilüvinden soñ ayrıca dinlerge qarşı yapılğan areketler, bu cümleden, cinayetler yapılmadan işğalcilerniñ cezalav organları tarafından çıqarılğan esassız qabaatlavlar neticesinde din serbestligi havf altına qoyulğanını qayd etti.
2014 senesinden başlap istilâcı devlet Qırımda din serbestligine bir sıra basqı çesitlerini, yani memuriy yaqalavlarnı, diniy teşkilâtlarınıñ binalarında tintüvlerni, ‘‘terroristik’’ ya da ‘‘aşırıcı’’ teşkilâtta azalıqta qabaatlavnı, diniy teşkilâtlarnı mülkiyetinden marum etüvni, diniy gruppalarğa nisbeten duşmanlıq tilini, ayrımcılıqnı qullanğanı qayd etildi.
Qırımnıñ işğalinden evel onıñ toprağında 2000-den ziyade diniy teşkilât mevcut olğanı, 2017 senesi ise işğalciler 800 yaqın diniy teşkilâtnıñ faaliyetine ruhset bergeni de qayd etildi.
Temsilcilikniñ hadimi öz çıqışında RF Yuqarı mahkemesi tarafından ‘‘aşırıcı teşkilât’’ cedveline kirsetilgen ‘‘İyegova Şaatları’’ teşkilâtını 2017 senesi Qırımdaki işğalci akimiyet tamamen yasaq etkenini bildirdi. Qırımdaki camilerniñ imamlarına çoqtan çoq cöreme kesilgeniniñ misalleri ketirildi, Ukraina vatandaşları olğan musulmanlarnıñ diniy baqışlari içün olarğa qarşı açılğan ‘‘cinaiy davalar’’, mahkemeden tış idamlar, qırımtatar faalcilerniñ zorbalıqnen ğayıp oluvı ve qıynavı aqqında malümat berildi.
Muşavere esnasında ve muşavereniñ iştirakçileri tarafından teşkil etilgen ‘‘Qırımda insan aqlarını ve halqara uquqnı bozuv’’, ‘‘Qırımtatar halqı: tamır halqınıñ ananelerini ve medeniyetini nasıl amelge keçirmek ve canlandırmaq mümkün’’, ‘‘Kelecekte Slovakiya yolbaşçılığı şartlarında AHIT-nıñ esas yönelişlerini taqdim etüv’’, ‘‘Adiy insanlar soyqırım vaqıtında nasıl areket eteler’’, ‘‘Gençlerniñ siyasette istiragini siyasiy ve uquqiy tedbirler vastasınen temin etüv’’, ‘‘Qadın jurnalistlerniñ İnternette havfsızlığı: şahsiy malümatlarnı qorçalav’’, ‘‘Qıynavlarnıñ qurbanları: mahkeme ceryanlardan red etüvniñ global şekilde artuvı şaraitlerinde qıynavlarnı ve zorlavnı qullanmamasınıñ kefaleti’’ kibi tedbirler (side event) devamında Temsilcilikniñ hadimleri işğal etilgen Qırımda insan aqları meselesini faal şekilde aydınlattılar.
AHIT Muşaveresiniñ side eventlerinde yapqan çıqışlarında Temsilcilikniñ hadimleri Qırımda esas uquqlarnı ve serbestliklerni bozuv, jurnalistlerni taqip etüv, meskenge qanunsız alda ücüm etüv, RF işğalci akimiyetindeki cezalav ve taqip etüv organlarnıñ faaliyeti, qırımtatar halqına nisbeten ayrımcılıq ve Bağçasaraydaki Han Sarayını yoq etüv meselelerini köterdiler.