PosibnykAnton Korınevıçnıñ çıqışı em Qırım yarımadasında Rusiye Federatsiyası tarafından insan aqlarınıñ bozuluvı aqqında kerçek malümat berüvge, em de munaqaşa iştirakçilerini vaqtınca işğal etilgen Qırımdaki vatandaşlarımıznen bağlarımıznı qorçalamaq maqsadınen Ukraina akimiyeti tarafından yapılğan areketler ve Qırımdan memleket içinde avuşqan şahıslarğa berilgen hızmetler aqqında haberdar etüvge bağışlanğan edi.
”Siyasiy sebeplerden taqip etüv Ukrainağa qol tutqan vatandaşlarımıznıñ yaqalanmasına ve olarnı aşıcırıq ya da ekstremizmde qabaatlanğan siyasiy mabuslarğa çevirilmesine ketire. Al-azırda eñ azından 94 Ukraina vatandaşı, işğalci akimiyet tarafından yaqalanğan siayasiy mabuslardır. Olarnıñ ekseriyeti – qırımtatarlardır. Server Mustafayev, Seyran Saliyev, Emir-Useyin Kuku, Volodımır Dudka, Oleksiy Bessarabov ve daa bir çoq Ukraina vatandaşı iç bir türlü cinayet yapmağanlarına baqmadan, ale daa Rusiye apishanelerinde bulunalar.
Qırımdaki Rusiye işğalci akimiyeti halqara gumanitar uquqnı qaba şekilde bozıp, gençlerni zorbalıqnen işğalci ordusına çağıra. Zorbalıqnen orduğa çağıruv 2015 senesi baarde başlandı, bu vaqıtqace al-azırda Qırımda yaşağanlardan 25000 yaqın Ukraina vatandaşı zorbalıqnen Rusiye Silâlı quvetlerine çağırıldı. Orduğa zorbalıqnen çağıruv COVİD-19 salğınına baqmadan devam ete. İşğalci akimiyetniñ silâlı quvetlerine zorbalıqnen çağıruv halqara gumanitar ve halqara cinayet uquqı boyunca vaqtınca işğal etilgen Qırımda Rusiye işğalci akimiyeti tarafından muntazam sürette yapılğan arbiy cinayetlerden biri sayılmaqtadır.
Arbiyleştirüv vaqtınca işğal etilgen Qırımda oquv ceryanına da tesir etmekte. Mektepteki balalar ”Yunarmiya” (”Genç ordu) areketi, ”kazak” mektepleri ve ”kazak” sınıfları çerçivesinde arbiy esaslarnı ögreneler. Bizim Qırımdaki balalarımıznı cenkke azır olmağa ögreteler.
Vaqtınca işğal etilgen Qırımdaki oquv ceryanınıñ daa bir problemli tarafı bar – qırımtatar tilinde tasil imkânlarını sıñırlağan ve Qırımnı ukrain tilinde tasil bergen mekteplerden marum etken işğalci Rusiye akimiyeti qırımtatar ve ukrain milliy mensübiyetini silmege tırışa. Böyleliknen işğalci akimiyet ukrain ve qırımtatar milliy ve medeniy mensübiyetini ve Ukraina vatandaşı olaraq balalarnıñ ve geçlerniñ kimligini yoq etmege istey.
Bundan ğayrı işğalciler Rusiye Federatsiyasınıñ vatandaşlarını vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyetine ve Aqyar şeerine köçüre. Böyle areketler Qırım ealisiniñ demografik haritasını deñiştirmek niyetinen yapıla. Bu kibi tedbirler halqara uquq ceetinden arbiy cinayetler olaraq tanıla.
Ukraina Ortodoks Kilisesi – Qırımda pek qıyın vaziyette qalğan diniy cemiyetlerden biridir. Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri işğal etilgen soñ, Ukraina Ortodoks Kilisesi pek qıyın vaziyetke tüşti. İşğalden evel Ukraina Ortodoks Kilisesiniñ Qırımda 49 patrikhanesi, 25 kilisesi ve 20 din adamı bar edi, şimdi ise yarımadada yalıñız bir qaç patrikhanesi ve bir qaç papazı qaldı.
Mitropolit Klımentniñ başlığında Qırım patrikhanesiniñ tarafdarları ve din adamları taqip etilmege başladı, bir çoq kilise binaları zapt etildi, Qırım patrikhanesi tarafından teşkil etilip, ukrain tilinde ders bergen bazar künü mekteplerini işğalci akimiyet qapattı. Patrikhaneniñ esas binasını qullanmaq imkâniyetleri sıñırlandı, işbu binada Ukraina Ortodoks Kilisesi ile beraber yerleşken akimiyet organını qorçalamaq niyetinen sözde Qırım ”samooboronasınıñ” vekilleri de yerleştirildi.
”Yehova şaatları” ve bazu musulman cemiyetler de vaqınca işğal etilgen Qırımda taqip etilmekte.
Vaqtınca işğal etilgen Qırımda ve Rusiyege boysunğan mahkemelerde siyasiy mabuslarnı qorçalağan abulqatlar da qıyın vaziyettedir. Pek çoq allarda abulqatlar Qırımda neler olayatqanını añlamağa yardım etken yekâne haber menbası vazifesini becere, onıñ içün Rusiye işğalci akimiyeti olarnıñ siyasiy mabuslarnı qorçalamaq qabiliyetlerini sıñırlamağa tırışa.
Vaqtınca işğal etilgen Qırımda COVİD-19 salğını ceetinden vaziyet felâketke yaqın olğanını, işğalci Rusiye akimiyeti Qırım sakinleriniñ canlarını ve sağlıqlarını qurtaramağanını da qayd etmek kerekmiz. Hastahanelerde yer ve yataqlar yetişmey, vatandaşlarnı hastanelerge yatqızmaylar, hastalarnı tıbbiy yardımdan marum etip, hastahanelerden sanatorilerde avuştıralar, bedava COVİD testini tapşırmaq imkânı yoq, acele yardım arabalarınıñ kelmesini kimerde 24 saatten ziyade beklemege kerek, ilâçhanelerde esas ilâçlar yoq, Qırımdaki COVİD-19 boyunca statistik malümatlar işğalci akimiyet tarafından deñiştirile, eali COVİD-19 telükeleri aqqında obyektiv malümat alıp olamay, cemaat yerlerinde ve adam çoq olğan yerlerde şahsiy qorçalav vastalarnıñ işletilmesi nezaret etilmey” – dep haber etti Ukraina Prezidentiniñ Qırım MC-deki Daimiy Temsilcisi Anton Korınevıç.
Tedbir Kıyiv, Nyu-York, Jeneva, Viyana ve Strasburg şeerinde çalışqan siyasetçi ve diplomatlarnı birleştirdi.
Tedbirde Ukraina çetel işler Naziriniñ Birinci muavini Emine Caparova, Ukraina Halqara uquq derneginiñ prezident yardımcısı Mıkola Gnatovskıy, Ukraina Ortodoks Kilisesiniñ episkopı, Qırım ve Aqmescit Mitropoliti Klıment, ”ZMİNA” aq-uquq merkeziniñ başlıqı Tetâna Peçonçık, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Nariman Celâl ve yaqınlarda azat etilgen grajdan jurnalisti Nariman Memedeminov iştirak ettiler.