Anton Korınevıç çıqışını Ukraina tamır halqları mevzusına bağışladı.

”Tamır halqlar ve milliy cemiyetler mevzuları bir-birine yaqın olıp, çoq milletli devletimizde müim röl oynamaqta, bu milletler, qaydan asıl olğanlarına baqmadan, umumiy ukrain siyasiy milletni teşkil etmektedir. Uquqta ”tamır halq” degen ayrı bir bölük bar, böyleliknen, bu mananı taşığan ibareler ingliz, frenk ve, şübesiz ki, halqara saada işletilgen başqa tillerde de mevcüttir. Tamır halq – ayrı uquqiy sinif, o, tarihiy sebeplerden asırlar ve atta biñ yıllar devamında bir-de-bir topraqta yaşağan, bu topraqnen hususiy bağı olğan, devletinde azınlıqnı teşkil etken ve ana devleti tışında başqa devleti olmağan bir-de-bir halq bar olğanı aqqında haber etmektedir. Böyleliknen tamır halq milliy azınlıqtan farqlana, çünki milliy azınlıqlarnıñ, meselâ ruslarnıñ ya da macarlarnıñ, Ukraina tışında öz milliy devletleri bardır. Buña köre, Rusiye Federatsiyasınıñ ruslarnı Ukraina tamır halqı olaraq adlandırğanını uquqiy ceetten ya da devlet organlarınıñ faaliyeti ceetinden izaatlamağa bile kerek yoq, çünki bu iddia emiyetsizdir”. – dep qayd etti öz çıqışında Anton Korınevıç.

Bundan ğayrı, Anton Korınevıçnıñ aytqanına köre, ”Mayıs 18-de, qırımtatar halqı soyqırım qurbanlarını añma kününde, Ukraina Prezidenti Volodımır Zelenskıy Ukraina Yuqarı Şurasına acele sürette baqılması talap etilgen ”Ukraina tamır halqları aqqında” Ukraina qanunını taqdim etti ve oraq ayınıñ 1-de Ukraina Yuqarı Şurası çoqluq olıp işbu qanunnı qabul etti.  Bu müim qanun devletimizde Qırım yarımadasından ğayrı başqa tarihiy vatanları olmağan üç tamır halq – qırımtatarlar, qaraylar ve qırımçaqlar yaşağanını qayd etmektedir. Elbette, Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri topraqlarınıñ vaqtınca işğal etilmesi şaraitlerinde bu halqlarnıñ aq-uquqlarını qanun ile belgilev ve pekitüv pek müimdir, çünki tamır qırımtatar halqınıñ vekillerine qarşı kütleviy sürette arbiy cinayetler, insaniyetke qarşı ciyanetler, qanunsız yaqalavlar, qanunsız tintüvler, qanunsız apis etüvler işlene, sözde Rusiye Federatsiyası ”mahkemeleri” muayyen kitapnı oquğan ya da muayyen dinni kütken insanlarğa qarşı uzun müddetli apis cezalarını kesmektedir. 15, 17, 19 yıllıq ve atta ondan ziyade ve ekseriy allarda qattı tertipli şekilde… Bu qanun çerçive olaraq hızmet etmekte, amma o, tamır halqlarnıñ devletimiz tarafından tanılğan aq-uquqları bar olğanını bildirmektedir.
Medeniy, til, haber aqları, şu cümleden, öz mabuat vastalarına saip olmaq aqqı ve, elbette, devlet akimiyeti organları ile qanuniy, uquqiy seviyede munasebetlerni qurmaq vekâletleri olğan temsilci organlarına saip olmaq aqqı da pek müimdir. Temsilci organlarınıñ Ukraina devlet akimiyeti organları ile tamır halqlarnıñ aq-uquqlarını muzakere etmek imkâniyetini yaratqan mahsus statusı bardır.

Şübesiz ki, böyleliknen müim bir adım yapıldı, çünki Ukraina tamır halqlarnı ve tamır halqlarnıñ aq-uquqlarını tanımaqnen sıñırlanlayıp, Ukraina devlet akimiyeti organları ile munasebetlerinde tamır halqlarnıñ menfaatlarını temsil etmek aqqına saip olğan temsilci organlarını da tanımaqtadır. Bu qanun ile biz içki yöneliş olaraq adlandırılğan Qırımnı işğalden azat etüv ve ğayrıdan integratsiya etüv yönelişinde pek ileriledik.
Biz halqara teşkilâtlarnıñ qararnameleri, ecnebiy devletlerniñ, ecnebiy parlamentlerniñ ve ükümetlerniñ beyanatları aqqında pek çoq laf ete edik, amma elimizde vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri topraqlarına ve şu toprlaqlarda yaşağan tamır halqlarına dair pek az miqdarda küçlü içki resmiy qararlarımız bar edi. Soñki vaqıt devamında, hususan ağımdaki yıl içinde qanuniy seviyede pekitilgen eki müim neticege irişip oldıq.

Olardan birisi, ”Vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri topraqlarını işğalden azat etüv ve ğayrıdan integratsiya etüv strategiyası” ve ekincisi, Devlet başlığı tarafından imzalanıp neşir etilgen soñ amelge keçecek ”Ukraina tamır halqları aqqında” Ukraina qanunıdır. Fikirimce, bu tarihiy qararnı devletimiz 30 yıl devamında beklegen edi, tamır halqları da aynı şekilde 30 yıl devamında bunı beklediler.

Böyleliknen devletimiz kâmilligini, imkâniyetlerini, istiqrarlığını numayış ete, böyle müim meselelerni mütenasip şekilde çeze bilgenini numayış etmektedir.”

”Ukrainada milliy cemiyetler aqqındaki qanun” mevzusında munaqaşanıñ diger iştirakçileri:

Vasıl Bodnar, Ukraina çetel işler Naziriniñ muavini
Dmıtro Lubinets, insan aqları, vaqtınca işğal etilgen Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinde, Qırım Muhtar Cumhuriyetininde ve Aqyar şeerindeki Ukraina topraqlarını işğalden azat etüv ve ğayrıdan integratsiya etüv, milliy azınlıqlar ve halqara munasebetler meseleleri boyunca Ukraina Yuqarı Şurası Komitetiniñ başlığı
Anastasiya Gudıma, Ukraina Milliy cemiyet televizion ve radio kompaniyasınıñ milliy azınlıqlar içün yayınlav merkeziniñ müdiri

Moderator: Sevgil Musayeva, ”Ukrainska pravda” matbuat vastasınıñ baş muarriri.

Ukraina 30. Bütünukrain forum aqqında tafsilâtlı malümat:  https://ukraine30.com/