Arman ayınıñ 9-da bütün dünya Halqara tamır halqları kününi qayd ete. Bu kün, sömürgecilik, topraqlarından ve resurslarından marum etüv neticesinde tarihiy adaletsizlikniñ qurbanlarına çevirilgen, bunıñ neticesinde ihtiyaclarına ve menfaatlarına köre inkişaf etip olamağan tamır halqlarğa qol tutmaq maqsadınen Birleşken Milletler teşkilâtı tarafından belgilengen edi. Umumen alğanda dünya cemiyeti ve ayrıca er bir devlet tamır halqlarnı qayğırmalı, olarnı temsil etken teşkilâtlarnı, medeniyetlerini ve ananelerini qorçalap quvetleştirmeli, ve tamır halqlarnıñ özleriniñ ıntıluvlarına ve ihtiyaclarına köre olarnıñ inkişaf etmelerini teşviq etmelidir.
Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen soñ, Ukraina tamır halqları, yani Qırım yarımadası topraqlarında millet olaraq şekillengen qırımtatarlar, qaraylar ve qırımçaqlar, Ukrainanıñ topraq bütünligine ve egemenligine printsipial şekilde qol tutqanları içün sıqıştırılıp taqip etilmege başladı.
Bu sebepten Ukraina içün işğalci devlet tarafından taqip etilgen tamır halqlarnı qorçalav meselesi – ciddiy çağıruv ve aynı vaqıtta topraq bütünligini ve egemenligini qorçalav meselesinde izçenliktir.
Bu munasebet ile Ukraina Prezidenti Ofisi qayd etkeni kibi, ”Bu maqsat ile Ukraina Prezidenti Volodımır Zelenskıy bir sıra vesiqa, şu cümleden vaqtınca işğal etilgen topraqlarda yaşap, Ukrainanıñ topraq bütünligine ve egemenligine qol tutqan Ukraina vatandaşlarınıñ cesürliklerine ve qaramanlıqlarına yüksek qıymet kesip, ”Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ ve Aqyar şeeriniñ işğal etilüvine qarşılıq kösterüv Künü aqqında” Fermanını imzalağan edi. Bu yıl kiçik aynıñ 26-da ise ”Vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri topraqlarınıñ işğalden azat etilüvi ile ğayrıdan integrasiya etilüvini maqsat etip qoyğan ayrı tedbirler aqqında” Ferman imzalandı, bu ferman ile şu cümleden Ukraina ükümetine 2022-2032 seneleri içinde qırımtatar tilini inkişaf ettirüv strategiyasını vucutqa ketirip tasdıqlamaq, qırımtatar tilini inkişaf ettirüvge dair ilk nevbetteki tedbirlerni temin etmek ve hususan latin urufatı esasında qırımtatar elifbesini tasdıqlamaq avale etilgen edi.
Bundan ğayrı, 2021 senesiniñ oraq ayında Volodımır Zelenskıynıñ teşebbüsi ile Ukraina Yuqarı Şurası tamır halqlarnıñ aq-uquqlarınıñ ve menfaatlarınıñ qorçalanmasını idare etken ”Ukraina tamır halqları aqqında” Qanunını qabul etti”.
Bularnıñ episi – tamır qırımtatar halqına ve diger Ukraina tamır halqlarına izçen ve açıq-aydın qol tutuv siyaseti olarnıñ yekâne tarihiy vatanları – Qırım yarımadasında devletimiz tarafından vaqtınca temin etilemey.
Vaqtınca işğal etilgen Qırımnı işğalden azat etüv ve ğayrıdan integratsiya etüv oğrunda qolumızdan kelgenini yapacaqmız. Bu maqsat bizni birleştire, o, deñişmez ve kerçekleşe bilir, onıñ öz strategiyası ve, eñ esası, oña taba ilerilegen ve onıñ içün küreşken insanları bardır.
Fotoresim: Ukraina Prezidenti Ofisi