❗️Bu, pek müim bir qarar, çünki Ukraina al-azırda 7 yıl devamında Rusiye Federatsiya ile halqara silâlı dava vaziyetinde buluna, Ukraina Ceza Kodeksi ise ale daa insaniyetke qarşı kriminal mesüliyetni belgilemedi, Ceza kodeksinde cenk cinayetleri içün mesüliyet belgilegen maddeler ise (Ceza kodeksiniñ 438-nci maddesi) blanket ya da kodeksniñ çeşit türlü bölüklerinde yer alğandır. Bu nuqsanlarnıñ sebebi, Ukraina ceza qanunınıñ maddeleri zemaneviy halqara uquqnen ve halqara cinayetler içün kriminal mesüliyet hususında onıñ milliy uquqiy tertibatta amelge keçirüvniñ hususiyetlerinen muntazam şekilde uyğunlaştırılmağandadır.
🖊 Qabul etilgen qanun (soyqırım, tecavüz, insaniyetlikke qarşı cinayetler ve arbiy cinayetler kibi) halqara cinayetler içün kriminal-uquqiy ceetten taqip etüvge dair halqara kriminal ve gumanitar uquq maddeleriniñ amelge keçirilüvini közde tuta ve böyle cinayetlerni işlegen şahıslar içün mesüliyetniñ qaçınmaz olmasını maqsat etip qoymaqtadır, şu cümleden:
Ukraina Ceza ködesiniñ 8-nci maddesine soyqırım, tecavüz, insaniyetlikke qarşı cinayetler ve arbiy cinayetler içün universal yurisdiktsiya printsipini amelge keçirgen bölük kirsetildi;
Ukraina Ceza kodeksine ”Arbiy komandanlar ya da aslında arbiy komandanlar kibi areket etken diger şahıslar ve başqa müdürlerge tabi olğan şahıslarnıñ işlegen cinayetleri içün kriminal mesüliyetniñ hususiyetleri” mevzusında VII bölük ve mütenasip halqara cinayetler işlegen arbiy komandanlar ya da aslında arbiy komandanlar kibi areket etken diger şahıslar ve başqa müdirler içün belgilengen kriminal mesüliyetniñ hususiyetlerini beyan etken 311 madde kirsetildi;
Soyqırım, tecavüz, insaniyetlikke qarşı cinayetler ve arbiy cinayetler içün kriminal mesüliyetniñ hususiyetlerini belgilemek maqsadınen Ukraina Ceza kodeksiniñ 44-nci (”Kriminal mesüliyetten azat etüvniñ uquqiy esasları ve tertibi”), 49-ncı (”Eskilik müddeti bitkeni içün kriminal mesüliyetten azat etüv”), 68-nci (”Bitirilmegen cinayet ve beraberlikte işlengen cinayet içün belgilengen ceza), 69-ncı (Qanun ile belgilengen ceza yerine daa yumşaq ükümni çıqaruv”), 74-nci (”Cezadan azat etüv ve cezanı çeküv”), 80-nci (”Qabaatlayıcı ükümniñ eskilik müddeti bitkeni sebebinden cezanı çeküvden azat etüv”) maddelerine deñişmeler kirsetildi.
Ukraina Ceza kodeksinden 432-nci (”Yağmacılıq”), 433-nci (”Arbiy areketler alınıp barılğan topraqlarda ealige qarşı zorbalıq”), 435-nci (”Qızıl Haç, Qızıl Ay, Qızıl Kristall işaretlerini qanunsız şekilde qullanuv ve suistimal”) maddeleri çıqarıldı;
Ceza kodeksindeki Mahsus bölükniñ XX-nci qısmında tınçlıqqa, insaniyetniñ havfsızlığına ve halqara uquqiy tertipke qarşı cinayetler içün kriminal mesüliyetniñ hususiyetleri belgilendi.
”Ukraina Yuqarı Şurası halqara ceza ve insaniy uquqnıñ şartlarını qabul etüvge dair bazı Ukraina uquqiy-normativ senetlerine ve şu cümleden Ukraina Ceza kodeksine deñişmeler kirsetüv aqqında 2689 qanun leyhasını qabul etti.
Niayet Ukraina Ceza kodeksinde insaniyetke qarşı cinayetler içün ceza ve arbiy cinayetlerge dair mütenasip cedvel bulunacaq. Ukraina Ceza kodeksi artıq silâlı dava ve vaqtınca işğal vaziyetlerini de aks etmege başladı. Bu müim adım Qırım ve Donbas içün adaletniñ tiklenmesine, arbiy cinayetlerni ve insaniyetke qarşı cinayetlerni işlegen şahıslarnıñ mütenasip şekilde mesüliyetke çekilmesine hızmet etecek.
Çeşit türli basamaqlarda ve çeşit türlü şekilde bu ceryanda iştirak etken meslekdeşlerime minnetdarlığımnı bildirem. ”İşbu qanun leyhasınıñ müelliflerinden biri olğanımdan memnünim”, – dep izaatladı qabul etilgen Qanunnı Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Daimiy Temsilcisi Anton Korınevıç.
Bu qanun leyhasını kerçekleştirgen zenaatdaşlarımızğa minnetdarlığımıznı bildiremiz:
Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri Prokuraturası
Center for Civil Liberties / Grajdanlıq serbestlikleri merkezi
Ukrainian Legal Advisory Group,
müelliflerine ve teşebbüsçilerine:
Denis Monastırskıy, Oleksandr Bakumov, Galına Mıhaylük, Volodımır Areşonkov, Andriy Osadçuk, Sergiy Minko, Vladlen Neklüdov, Vâçeslav Medânık.