2018 senesi ekim (oktâbr) ayı 8-9 künleri Temsilcilikteki halqara alâqalar hızmetiniñ reisi Yevgen Samuha AHİT Muşaveresiniñ insan ölçevi boyunca (SHDM) III ‘‘İnsan aqları ve tasil: tasil vastasınen AHİT regionında insan aqlarını, beraberlikte tınç yaşamaqnı ve havfsızlıqnı rağbetlendirüv’’ mevzusında Viyanada (Avstriya) keçirilgen içünci qoşma toplaşuvında iştirak etti.
‘‘AHİT regionında tasilni insan aqları saasına qoşuv oğrundaki siyasetni şekillendirüv’’ mevzusında 1-nci iş sessiyasında ve ‘‘Tasil aqlarına semereli şekilde yerine ketirüv tınçlıqqa ve havfsızlıqqa teşvik etüv vastası olaraq’’ mevzusında 3-nci iş sessiyasında çıqışları devamında Ukrainada qırımlılar içün mahsus teşkil etilgen tasil leyhalarnı, bu cümleden, uzaqtan tasil aluv ve qıta Ukrainadaki mekteplerde eksternat şekilinde tasil aluv, Ukraina aliy oquv yurtlarına qolaylaştırılğan usulnen oqumağa kirüv imkânlarını tarif etti.
Memleketimizniñ bütün regionlarında 35 çeşit türlü aliy oquv yurtlarınıñ temelinde ‘‘Qırım-Ukraina’’ mahsus tasil merkezlerniñ teşkil etilüvi aqqında haber etildi. Qırımlılarnıñ tasil aqlarına riayet etüv saasında Temsilcilikniñ faaliyetine, bu cümleden, haber kampaniyasında faal iştirak etüvge ve içtimaiy video leyhalarnı darqatuvda, vaqtınca işğal etilgen Qırımdan kelgen abituriyentlerniñ meselelerini çezüvde ve bu cümleden şahıslarını belgilegen vesiqalarını ğayrıdan tiklevde yardımğa ayrıca diqqat etildi.
Temsilcilik yarımadada yaşamağa devam etken ya da qıtağa köçken qırımlılarnıñ ihtisaslarını yükseltüvde de faal iştirak ete. Bu cümleden, Temsilcilikniñ reberiyeti ve hadimleri cemaat teşkilâtları ile beraberlikte Ukrainanıñ nezareti altında bulunğan topraqlarda Qırımdan kelgen faalciler, adliyeciler ve abulkatlar içün bir sıra trening ve seminarlar keçirdiler.
Temsilcilik AHİT DİİAB ile beraberlikte 2018 senesi ilk yaz ayı (iyün) 14 künü Herson şeerinde Qırımda insan aqları ve vaqtınca işğal etilgen topraqlarda çalışqan uquq qorçalayıcılar ögünde turğan meseleler boyunca keçirgen ekspert muşaveresine ayrıca diqqat etildi.
Başqa meselelernen beraber, Yevgen Samuha bir kere daa tasil aqlarında milliy ya da siyasiy mensübiyet boyunca ayrımcılıqnı, ana tilde tasil aqlarınıñ sıñırlanuvını ve RF işğalci akimiyeti tarafından ırqçılıqnıñ bütün çeşitlerini yoq etüv aqqında Halqara konventsiya bozulğanını bir kere daa qayd etti. Yuqarıda qayd etilgen bozuluvlar, bundan da ğayrı, UNESCO-nıñ ve BMT insan aqları boyunca Yuqarı komissar idaresiniñ neşir etilgen vesiqalarında ve Ukraina Rusiyege qarşı davası boyunca BMT Halqara mahkemesiniñ qararları ile tasdıqlana.
RF tarafından işğal etilgen Ukraina topraqlarında, yani Qırımda ve Donetsk ile Lugansk vilâyetleriniñ ayrı rayonlarında AHİT DİİAB, AHİT milliy azınlıqlarnıñ meseleleri boyunca Komissarı ve AHİT Mahsus nezaret etici missiyası tarafından ana tilinde tasil aqlarını temin etüvni nezaret etmek kerek olğanı qayd etildi. Em de ukrain tilinde tasil aqlarını temin etüv boyunca BMT Halqara mahkemesi 2017 senesi çiçek (aprel) ayı 19 künü qabul etken qararını RF yerine ketirmesine qadar AHİT aza memleketleri tarafından istilâci devletke basqı yapılmasını devam etmek kerek olğanı da qayd etildi.
Estoniya ve Latviya resmiy eyetlerniñ vekilleri Ukrainağa qol tutuvnı ve devletimiz ile birdemliklerini beyan ettiler, Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarında RF işğalci akimiyetniñ areketlerini takbih ettiler. AQŞ, Kanada ve AB eyetleriniñ AHIT-da vekilleri öz çıqışlarında Ukrainanıñ egemenligi ve topraq bütünligi boyunca sarsılmaz mevamlarını kene de tekrarladılar.