Vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeerinde vaziyet aqqında 9 fevral 2026 s. berilgen soñki malümat

Afta içinde olıp keçken esas vaqialar

▶ İşğal etilgen Kezlevde yalı kenarını pekitüv işleri vaqtında ruslar 172 million ruble (tahminen 52 million grivna) para masraf ettiler. Plaj zonatısınıñ donatılması içün icracı 140 biñ tonna mahsus çaqıl taşı ketirmek kerek edi, amma bunıñ yerine tek qurucılıq işleri içün yarağan adiy köşeli çaqıl ve graviy ketirilgen.

▶ Dmıtro Lubinets, işgalci idaresiniñ Qırımda sözde “lagerlerden” şekillengen bir ağ qurğanını ve olarnı ukrayin balaları içün ara filtrelev merkezleri olaraq qullanğanını söyledi. Bu merkezler ideologik basqı, seçme ve artından sürgün ya da rus ailelerde zornen “yañıdan terbiyelev” maqsadınen qullanılğanını da qayd etildi. 

İşğal cinayetleri

▶ Fevralniñ 9-na qadar işğalciler qanunsız şekilde 224 insannı tutıp aldı, olardan 133 – qırımtatarı.

▶ 2026 senesi fevralniñ 9-na qadar vaqtınca işğal etilgen Qırımda “rusiye federatsiyasınıñ silâlı quvetlerini itibardan tüşürüv” aqqında rf memuriy cinayetler kodeksiniñ 20.3.3 maddesine köre açılğan 1672 dava qayd etildi. 1542 davada para cezalarınıñ berilmesi ya da davalarnıñ birleştirilmesi aqqında qarar alındı. 17 davanıñ baqılması daa devam ete. Qararlarnıñ 816 (53%) qadınlarğa qarşı ve 724 (47%) erkeklerge qarşı çıqarıldı.

▶ Qırımtatar aq-uquq qorçalayıcısı ve jurnalist, rusiye tarafından mahküm etilgen Server Mustafayevniñ apayı, Serverniñ eki yıl devamında tambovnıñ 1-nci sanlı tüzetiş koloniyasında qattı şartlı barakta bulunğanını ve umumiy bölükke avuştırılma çaresi olmağanını bildirdi. Onıñ aytqanına köre, aqaynı daa 2024 senesi fevral ayında barakqa yerleştirgenler, müessiseniñ idaresi ise bunı mabüsniñ areketlerinen degil de, qabaatlav “maddesiniñ ciddiyliginen” añlata.

▶ Qırımlı vatandaş jurnalist, siyasiy mabüs İrına Danıloviçniñ soy-sopları, rusiye federatsiyasınıñ stavropol vilâyetinde zelenokumsk şeerindeki 7-nci sanlı koloniyada qanunsız aman-aman 4 yıldan berli qanunsız şekilde tutulğan 46 yaşındaki qadınnıñ, uzun vaqıt devamında tıbbiy yardım kösterilmegen tedaviylenmegen qulak iltihabı sebebinden eşitüv ğaybı keçirgenini ve daima şiddetli baş ağrılarından qıynalğanını bildirdi. Olarnıñ qayd etkenlerine köre, İrina sol qulağınen iç eşitip olamay, başında ve qulaqlarında daima şuvultı ve sızğırıq seslerinden şikâyet ete, amma ihtisaslı tibbiy yardım ve kerekli ilâclar yazılması içün defalarca muracaat etilgenine baqmadan, kerekli yardım temin etilmey.

Zorlavnen seferberlik

▶ Rusiye ordusınıñ Qırımda bulunğan bölüklerinden eñ az 2680 asker öldi. Olar arasında 1428 kişiniñ Ukrayina vatandaşı olğanı tahmin etile.  

▶ İşğal etilgen Qırımdan eñ az 125 rf arbiy hadiminiñ esirge alınğanı tasdıqlandı, olarnıñ çoqusı ihtimal Ukrayina vatandaşı. 

Qırım yarımadasınıñ askeriyleştirüvi

▶ “Jovta Striçka” areketiniñ faalleri, işğalci idarelerniñ Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarınıñ sakinlerini rus ordusı saflarında cenkleşmeleri içün teşviqat kampaniyasını quvetleştirgenleri aqqında haber ettiler. Olarnıñ bildirgenine köre, munasip teşviqat materialları çeşit şeerlerde, şu cümleden Qırımda kütleviy sürette peyda olmaqta.

İşğalci memuriyetleriniñ propagandası ve duşmanlıqnı qızıştırma

▶ Teşviqatçı bir media-resursında sözde “«Artek» halqara bala merkezi” faaliyeti aqqında material derc etildi, onı rusiye federatsiyasına sadıq yaşlarnı şekillendirüv aletleri ve “yımşaq küç” elementi olaraq taqdim eteler. Neşirde qayd etilgenine köre, 2026 senesinden başlap “Artek”te deñişmelerniñ esas mündericesi “vatanperverlik”, “rusiye tarihına ürmetni terbiyeleme”, “ruhiy degerlikler” ve “milliy menlikniñ esası olaraq medeniyetke ziyade emiyet berüv” olacaq.

Temsilciligimizge, işğalge ve total propagandağa dayanalmayıp Qırımdan ketmege istegen Ukraina vatandaşlarından mektüpler  kelmege devam etmekte. İşğal etilgen Qırımdan çıqış hususında talimatnamemiz aqqında hatırlatamız: https://cutt.ly/FwtiajlS

İşğal etilgen Qırımda yaşağan ve yarımadadaki vaziyet, içtimaiy-iqtisadiy vaqialar, rus ordusınıñ yerini deñiştirüvi, qarşılıq areketleri ve başqa adiseler aqqında haber etken añlayışlı Ukrayina vatandaşlarına teşekkürlerimizni bildiremiz. Tafsilâtlı malümatnı Temsilcilikniñ matbuat hızmetiniñ e-mail adresine yollañız:  [email protected].    

Ukrayinağa şan şerefler olsun!