İşğalci memleket tarafından Qırımda insan aq-uquqlarınıñ bozuluvı meselesi uquq qorçalayıcı ‘‘Human Rights Watch’’ nufuzlı umum cian teşkilâtınıñ Ukrainada insan aq-uquqları saasındaki vaziyet boyunca maruzasında müim yer aldı. Maruzada qayd etilgenine köre, ‘‘Rusiye akimiyeti Qırımda Rusiyeniñ areketlerini alem-aşkâre teñkid etmege bütünley yasaqladı’’ ve ealini işğalni teñkid etkeni içün cezalay.
Maruzada qayd etile ki, matbuat vastaları ve insan aqları saasında çalışqan mustaqil faalleriniñ ekseriyeti yarımadanı terk etmege mecbur oldı, Qırımda qalğanlar ise işğalci akimiyetniñ devamlı şekilde artqan basqısı altında bulunmaqta.
”Human Rights Watch” Rusiye akimiyeti Qırımda ”separatizm” ve ”terrorizm” ile bağlı esassız qabaatlavlarnı qullanıp, asılında qırımtatar halqını Ukrainağa qol tutqanı içün cezalağanını qayd ete. Uquq qorçalaycılar işğalci rus akimiyetini vatandaşlarnıñ yaqalanuvı ve taqip etilüvine qarşılıq olaraq tınç bir kişilik piketlerni keçirgen qırımtatarlarnı yaqalağanında ve olarğa para cezasını bergeninde qabaatlaylar. İşğalcilerniñ yerli cezalav organları ukrain faalcilerni tınç medeniy ve siyasiy tedbirlerni lâğu etmege zorlağanları qayd etile. İşğal şaraitlerinde Qırımda ukrain tilinde oquğan talebelerniñ miqdarı 30 kere (2013 senesi olğan 13,589 talebeden 2016 senesi 371 talebege qadar) eksilgeni de qayd etildi.
Qırımtatar halqı Milliy Meclisinde reis muavinleri vazifelerini becergen İlmi Umerov ve Ahtem Çiygoznıñ işğalci akimiyet tarafından taqip etilüvine ve muzakere ceryanında Rusiyeniñ reineleri olaraq tutulğanlarına maruzada ayrı diqqat etildi. ‘‘Human Rights Watch” maruzasında Ukrainanıñ Avropağa integratsiyası şaraitlerinde Rusiyeniñ Qırımdaki cinayetleri Avropa Birligi tarafından takbih etilgenini ayrıca qayd ete.
”Human Rights Watch” teşkilâtınıñ umum cian maruzasınıñ tolu metinini ingliz tilinde oqumağa mümkün:
https://www.hrw.org/…/world_repo…/201801world_report_web.pdf