BMT Insan aq-uquqları boyunca Yuqarı Komissarınıñ idaresi Qırımda 2017 senesi (noyabr) bos ay 16 kününden başlap 2018 senesi (fevral) kiçik ay 15 kününe qadar insan aq-uquları saasında vaziyet boyunca nevbetteki Maruzasını derc etti. Maruzada işğalci akimiyet tarafından insan aq-uqularınıñ bozuluvına ayrıca diqqat etildi. Bu cümleden, qırımtatar faalcilerge tınç narazlıq aktsiyaları içün para cezaları kesilgeni qayd etildi. BMT idaresi Qırımda ‘‘esas serbestliklerniñ qullanuvında ve adaletniñ tiklenüvinde durğun problemalar mevcüt olğanını’’ farq etip, Qırımğa kelip olmağanına baqmadan, işbu devir devamında yüz bergen 18 insan aqlarınıñ bozuluvını qayd etti. Jurnalist-frilanser Mıkola Semenağa çıqarılğan ‘‘ükümge’’ ve Qırımda ukrain tilinde oquğan talebelerniñ azlaşqanına ayrıca diqqat etildi.

Maruzada Ukraina ükümetine Qırım sakinleri içün bank hızmetleriniñ ve şahısnı tasdıqlağan vesiqalarnıñ berilüvini qolaylaştırmağa rica etile. BMT Insan aq-uquqları boyunca Yuqarı Komissarınıñ idaresi öz Maruzasında işğalci devletiniñ ükümetine aşağıdaki talaplarda buluna:

• BMT Baş assambleyasınıñ 72/190 sanlı rezölütsiyasını yerine ketirmek, bu cümleden, Qırımğa halqara közetici taqımlarınıñ ve cemaat uquq qorçalayıcı teşkilatlarınıñ kelmesine ruhset bermek;
• Tınç toplaşuvlar serbestliginiñ halqara uquq boyunca bütün çeşitlerini, bu cümleden, bir kişilik piketlerni bütün Qırım sakinleri içün sıñırlamamaq, olarnı iç bir türlü diskriminatsiyağa oğratmamaq;
• Tınç areketler ve söz serbestliği içün cezalavlardan vazgeçmek, resmiy noqtayi nazarından, bu cümleden, Qırımnıñ statusı boyunca farqlı fikirleri olıp, qabaatlanğan ve azatlıqtan marum etilgen bütün adamlarnı azat etmek;
• Halqara gumanitar uquqqa riayet etip, vaqtınca işğal etilgen Qırımnıñ sakinlerini RF silâlı quvetlerinde hızmet etmege zorlamamaq; Qırımda bu aqta çıqarılğan bütün qabaatlayıcı ükümlerni lâğu etmek ve RF silâlı quvetlerinde hızmetten qaçınğan şahıslarnıñ taqip etilüvini toqtatmaq;
• Ukrain tilinde tasil aluv imkânlarnı yaratmaq.

Maruzanıñ tolu metini:

http://www.ohchr.org/Documents/Countries/UA/ReportUkraineNov2017-Feb2018_UKR.pdf