Rus işğali başlanğanından berli vaqtınca işğal etilgen topraqlarda oturğan ukrayin vatandaşlarınıñ kündelik yaşayışı daima çeşit qıyınlıqlarğa oğratıla. Hususan eñ çoq zarar körgenler arasında yaşlardır, olar doğğanından berli Rusiye tarafından işğalci vesiqalarını almağa mecbur etile.

Bu vesiqalar işğal etilgen topraqlarda esas hızmet körmege çare berse de, Ukrayinanıñ nezareti altındaki bölgelerge kirişni mürekkepleştire.

Soñki vaqıtta haber meydanında yaşlarnıñ işğal etilgen Qırımdan ketmesinen bağlı bir sıra meseleler boyunca beyanatlar peyda oldı. Vaziyetni aydınlatmaq içün ayrı misaller ve kösterilgen yardımlar aqqında ikâye eterim.

№1. Adise

Bu yılnıñ oktâbr ayında Sevastopol şeerinde doğğan ve işğal etilgen Qırımda yaşağan ukrayin vatandaşımız Temcilciliknen bağlandı. 2025 senesi avgustnıñ soñunda o, Qazahistanğa yol aldı ve Ukrayinağa kirmek içün kimlik vesiqasını almağa tırıştı.

Lâkin bu memleketteki ukrayin diplomatik missiyasında kerekli vesiqa bermek içün iç bir sebep yoq edi, çünki qıznıñ tek ukrain doğum şeadetnamesi bar edi. O, 18 yaşına kirgeninden dolayı, doğum şeadetnamesine esaslanıp Ukrayinağa qaytmaq içün vesiqa çıqaruv mümkün degil.

Buña baqmadan, Temsilcilik qızğa yardım etmek içün Ukrayina devlet müessiselerinen faal bağ tuttı. Hususan, Temsilcilikniñ yardımınen ve Tışqı işler nazirliginen işbirlikte Ukrayina Adliye nazirligi vatandaşnıñ doğuv faktını tasdıqladı. Bu oña qaytmaq içün kimlik vesiqasını almağa ve soñunda Ukrainanıñ idare etilgen territoriyasına kirmege imkân berdi.

№2. Adise

2024 senesi noyabr ayında Temsilcilikke Qırımda doğğan ve yaşağan, soñra Ermenistanğa ketken daa bir ukrayin vatandaşı muracaat etti. O, bulunğan memleketteki Ukrayina diplomatik missiyası vastasınen qaytmaq içün kimlik vesiqasını almağa tırışqan, amma onıñ muracaatı red etilgen.

Keçken vaqiada olğanı kibi, o, çağına yetken edi ve onıñ tek doğum şeadetnamesi bar edi, bu ise yetişkenlerge Ukrayinağa qaytmaq içün vesiqa bermek içün yeterli degil. Temsilcilik bu işke kirişip, vaziyetiniñ çezilmesini qolaylaştırmaq içün vekâletli ukrayin müessiselerinen faal bağ tuttı.

Hususan, vatandaş Moldovada sıñırnı keçüvde qıyınlıqlarnen qarlılaşqanda ve Türkiyege sürgün etilgende, Temsilcilik qısqa vaqıtta bu iş boyunca Tışqı işler nazirligine bağğa keçti, bu sayede Ukrayinanıñ İstanbuldaki tışqı diplomatik missiyası oña qaytmaq içün kimlik vesiqasını çıqarttı, ve o, muvafaqiyetli şekilde Ukrayinağa kirip oldı.

Er eki vaqia da işğal sebebinden vaqtında berilgen ukrayin vesiqalarınıñ olmaması ve vaqtınca işğal etilgen topraqlarda rusiyeniñ mecburiy «pasportizatsiyası» ukrayin vatandaşlarını qaytaruv ceryanını mürekkepleştirgenini köstere. Böyle vaziyetler vaqıt, bir qaç qurulışnen alaqalaşuv ve individual yardım talap ete. Temsilcilik öz vazifeleri sıñırlarında bu arizalarnen sistematik sürette çalışa, vatandaşlarnıñ evlerine tez qaytması içün Tışqı işler nazirligi ve diger müessiselerinen özara tesirleşe.

Aynı vaqıtta, Temsilcilik öz nezareti altındaki topraqlarğa ukrayin vatandaşlarınıñ kirüvini qolaylaştırmağa yönelgen qanun deñişmeleri üzerinde çalışa. Bu er künki, çoq vaqıt körünmegen iştir, onıñ maqsadı birinci nevbette daa çoq adamğa evge sağ-selâmet qaytmağa yardım etmektir.

Ukrayina öz vatandaşlarını bekley ve evge ketirgen yolnıñ açıq ve havfsız olması içün ğayret köstere.