Qırım, yıllarınen devam etken işğalge baqmadan, qarşılıq köstermege etmege devam ete. Repressiyalar, kütleviy tintüvler ve daimiy basqı yarımada sakinleriniñ qararlılığını bozıp olamadı. Yarımadada ukrain tili yañğıray, milliy añlılıq qorantalarda saqlanıla, ananeler ise hatıralarda ve ikâyelerde yaşay. Er kün qırımlılar – tınç, amma eminliknen, aqiqat, namus ve öz kimligine sadıqlılıqnı seçip, qarşılıq köstereler.

Milliy tirenüv Merkezi ile beraberlikte #qarşılıq_areketi adlı mahsus leyha çerçivesinde biz Qırım toprağında işğalcilerge Ukraina bulunuvını yoq etmege izin bermegenlerniñ ikâyelerini aydınlatamız.

İşğalci ükümet Ukraina ile bağlı olğan er şeyni yoq ete: ukrain tilli mekteplerni qapata, medeniy mirasnı yoq ete, eñ kiçik razıolmayuv içün bile taqip ete. Böylece sözde “rf ordusınıñ itibardan tüşürilmesi aqqında qanun” söz ve fikir serbestliginiñ bastırılması aletine çevirildi.

Er bir narazılıq aktsiyası — divar yazısı, levha ya da başqa bir areket — umumiy maqsatqa — Qırımnıñ rusiye işğalcilerinden azat etilmesine bir issedir.

• İşğalci “mahkeme” Bağçasaray rayonınıñ Alma Tamaq köyündeki “Atmosfera” klubınıñ müdirini 300 biñ rublege cezaladı, çünki eglence müessisesinde dicey Verka Serdüçkanıñ “Gülânoçka” yırını qoyğan ve bu yırda “Şçe ne vmerla Ukraina” (Ukraina daa ölmedi) satırları bar.

Bugün vaqtınca işğal etilgen Qırımnıñ narazılığı endi bir-eki razıolmayuv kösterüvinen sıñırlanmay — bu, 2022 senesi rusiyeniñ tam miqyaslı istilâsından soñ yañı seviyege keçken koordinatsiyalı bir areket oldı. Yarımadada, bütün telükelerge baqmadan, birlikte areket etken ve qarşılıq köstermege ıntıluvlarını ğayıp etmegen insanlarnıñ gizli, ama küçlü ağı çalışa.

Bu insanlar informatsion saada küreş alıp baralar, arbiy cinayetlerni qayd eteler, tınç qoltutuv şekillerini teşkil eteler ve Ukraina mudafaa quvetlerine müim malümat bereler. Olarnıñ areketleri – sadece cesaret degil de, açıq bir işaret: “Qırım teslim olmadı ve susmaycaq”.

Olarnıñ er bir adımı küreş devam etkenini isbatlay. Bu, “Biz bıysunmadıq, biz turamız, biz serbest Ukrainanıñ bir qısmımız” degen yarımadanıñ sesi.

• “ATEŞ” areketiniñ faalleri Qırımdaki işğalcilerniñ areketlerini toqtamadan taqip ete. Hususan, bu afta Aqyarda işğalci ordunıñ mobil ateş gruppalarınıñ, em de şeerniñ merkezinde arbiy bazalardan biriniñ köçürilmesi qayd etildi. Bundan da ğayrı, Aqyar civarında agentler, işğalcilerniñ anbarında “Nebo” 55J6U RLS ile işğalcilerniñ gizli ava mıdafaa radiolokatsiya bölügini taptılar.
• “Jovta striçka” (“Sarı şerit”) qarşılıq areketi vaqtınca işğal etilgen Qırım yarımadasında faaliyetini devam ete. Faaliyetçiler qarşılıq işaretlerini qaldırmağa devam eteler: işğalge qarşı levhalar, direklerde, qoralarda, toqtav yerlerinde sarı şeritler, em de binalarnen qaldırımlarda yazılar peyda olmağa devame ete. Çeşit şeerlerde bu timsaller memuriyet, mektep, bazarlar yanında – yahşı körüngen yerlerde peyda ola. Er bir böyle aktsiya qayd etile ve kütleviy haber vastaları, içtimaiy ağlar ve arhiv platformaları vastasınen tarqatıla. Bu, işğalcilerge bir hatırlatma: “Siz mında yatsıñız”.
• “Zla Mavka” (“Açuvlı Mavka”) qadın teşebbüsi qırımlılarnıñ seslerini saqlamaq içün areketlerini birleştire. Olar tintüv, sorğu, insanlarnıñ ğayıp oluvı, devamlı basqı ve nezaret aqqında malümat toplaylar. Bu ikâyeler, alıntılarnen resimlerge, audio ve qısqa videolarğa çevirile. Faaller, hususan qadınlarnıñ noqtaiy-nazarından işğal altındaki er künlik yaşayışnı köstergen onlayn sergiler teşkil eteler. Olarnıñ vazifesi – aqiqatnı bildirmek ve onı yoq etmege tırışqan yañlış malümatqa qarşı çıqmaq.
• “Krımski boyovi çaykı” (“Qırımnıñ cenkâver çağalaları”) areketi işğalci memuriyetniñ areketleri aqqında malümat toplav ve talil etüv üzerinde faaliyet yürsete. Olar tehnika köçürüvini, arbiy obyektlerniñ yerleşüvini qayd eteler, yerli memurlardan silâlı quvetler hadimlerine qadar işbirlikçilerni belgileyler. Faaller satqınlarnıñ bazasını teşkil ete, vesiqalarnı işlete, hassas malümat tapalar. Bu malümatnıñ bir qısmı ukrain mahsus hızmetlerine berile, diger qısmı cemiyet içün esabatlarda derc etile.

Станом на 30 липня 2025 року щонайменше 220 осібу утримують під вартою через політично мотивовані переслідування, організовані окупаційною адміністрацією росії в Криму. Серед них — 133 представники корінного кримськотатарського народу, яких безпідставно звинувачують у “тероризмі”, “екстремізмі” або “державній зраді”. Такі репресії є елементом цілеспрямованої політики, що має на меті придушення спротиву, обмеження базових прав і витіснення корінного народу з його землі.

2025 senesi iyülniñ 30-na qadar rusiye işğalci memuriyeti eñ az 220 insannı qanunsız alda tuta, olardan 133 – tamır qırımtatar halqınıñ temsilcisidir. Olarnı “terrorizm”, “ekstremizm”, “devlet hainligi” ve diger uydurılğan qabaatlavlarnen qabaatlaylar. Böyle repressiyalar, tamır halqnıñ narazılığını bastırmaq, temel aqlarını sıñırlamaq ve topraqlarından sürgün etmek maqsadınen yapılğan siyasetniñ bir parçasıdır.

Mabüsler izolâtsiya, işkence ve devamlı maneviy basqı şaraitlerinde tutula. Amma bu sert şaraitlerde bile olar öz işançlarından vazgeçmeyler ve öz menligini ve milliy kimligine sadıq qalalar. Olarnıñ küçü tirenüvniñ timsali ve ruh boysunmamazlığınen serbestlik ıntıluvınıñ örnegi oldı.

Soñki künlerniñ adise ve vaqiaları bu azimkârlıqnı ve iradeniñ küçüni daa bir kere taqdim ete.

• İşğalciler Bağçasaray rayonınıñ Alma Tamaq köyünde “Atmosfera” klubınıñ diceyi, 34 yaşındaki Pavlo Korotkiyni tutıp aldı. Onı Verka Serdüçkanıñ “Şçe ne vmerla Ukraina” (Ukraina daa ölmedi) satırları olğan “Gülânoçka” yırını qoyğanında qabaatlaylar. Korotkiy ve müessise müdirine qarşı memuriy protokolar tizildi, iş materialları işğalci “mahkemege” yiberildi.
• İşğalciler 23 yaşındaki yerli sakinni sözde “ukrain yerastında” iştirak etkeninde sahte qabaatlavlarnen tutıp aldılar. Dava “mahkemege” yiberildi, tutulğan kişini 20 yılğa qadar azatlıqtan marum etebileler.
• Kezlev rayonında işğalciler, içtimaiy ağlarda işğalci ordunıñ areketlerini tenqit etken ve Ukrainanı desteklegen 46 yaşındaki sakinni tutıp aldılar. İşğalciler aqaynı kamerağa afu soramağa mecbur ettiler, protokol tizildi, iş meterialları “mahkemege” yollanıldı

İşğalge baqmadan, Qırımdaki qarşılıq areketi toqtamay, atta daa da büyükleşip ve birleşip inkişaf ete. İşğalci memuriyet tarafından repressiya basqısı artqanı bunı tasdıqlay. 2025 senensi 30 iyülge qadar vaqtınca işğal etilgen Qırımda rusiye federatsiyasınıñ memuriy uquq bozuvları kodeksiniñ 20.3.3 maddesine istinaden 1472 dava qayd etildi.

1340 adisede memuriy cezalar, esasen para cezaları ya da diger davalarğa qoşulıp umumiy tedbir alınması aqqında qarar çıqarıldı; 55 dava ala daa baqıla. Cınısqa köre qadınlarğa qarşı 683 (51%), erkeklerge qarşı ise 656 (49%) qarar çıqarıldı. Ermeni Bazarda vaziyet eñ kritik: tek 2025 senesiniñ ilk altı ayı devamında 164 dava açıldı, bu ise Qırımdaki bütün davalarnıñ yarısı.

Telükege baqmadan, qarşılıq köstermege devam etken er keske minnetdarmız. Er bir söz, er bir şerit, er bir sarı-mavı çizgi – bu bir işaret ve o, “Biz ğayıp olmadıq. Biz susmaymız. Biz qarşı turamız” demege devam ete.

Bir yazı ya da mavı-sarı ufaq-tüek şey bile para cezasına, tintüvge ya da apiske atuvğa yol aça bilse de, bu bir areket degil, bu büyük bir cesaret ifadesidir. Siz qarşılıqnıñ yüregisiñiz. Qırım boysunmadı. Qırım küreşe. Qırım – Ukrainadır.