2020 senesi devamında Temsilcilik Kıyiv ve Herson şeerinde yerleştirilgen binalarda daimiy şekilde faaliyetini yürsete edi. Faaliyetimiz, vaqtınca işğal etilgen topaqlarda yaşağan vatandaşlarımızğa onlayn şekilde kündelik qol tutuvdan başlap, işğalden azat etüvge bağışlanğan tedbirlerde iştirak etüvge qadar, çeşit türlü yönelişlerde alınıp barıla edi.
🔗 Ğayrıdan integratsiya etüv ve alâqada bulunuv
Ukraina Prezidentiniñ Qırım MC Temsilciligi cemaat teşkilâtlarınen beraber Qırım sakinleri tarafından eñ çoq soralğan suallerge umumiy cevap bergen @CrimeaIsUaBot subet botunı Telegram kanalında çalıştırdı. Subet botunı toldurmağa devam etemiz ve onı başqa onlayn yazışuv hızmetlerine de yerleştirmege tırışamız.
Temsilcilikteki Muracaatlar hızmetininiñ faaliyetine yanaşuv deñişti. Onlayn yazısuv hızmetleri vastasınen yardım berilmege başladı. 2020 senesi devamında muracaatlar hızmeti umumen olaraq 5830 muracaat qabul etti, olardan 4332 ise onlayn ”sıcaq ağ” vastasınen yapıldı, böyleliknen vaqtınca işğal etilgen Qırım yarımadası sakinleriniñ keyfiyetli mesleatlarğa irişimleri qolaylaştırıldı ve poçta ile statsionar telefonlar vastasınen hızmet berüvden ibaret olğan formal yanaşuv hızmetniñ maksimal derecede insanlarğa yaqın olmasını maqsat etip qoyğan yanaşuvğa deñiştirldi.
Temsilcilik içtimaiy ağlardaki faaliyetini faaleştirdi, böyleliknen Facebook içtimaiy ağındaki saifesinden 2020 senesi devamında 800 yaqın insan muracaat etti, Facebooknıñ yazışuv hızmeti vastasınen ise biz 1538 sualge cevap berdik.
Temsilcilik, Ukraina Prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ iştiragi ile ilk kere teşkil etilgen ”Age of Crımea 2020” (”Qırım çağı 2020”) Forumınıñ teşkilâtçılarından biri ve faal iştirakçisi oldı. Forumda 500-den ziyade yüksek rütbeli memur ve diplomat, Qırımtatar Milliy Meclisi, cemaat ve halqara teşkilâtlarınıñ vekilleri iştirak etti. Matbuat vastalarında Forum aqqındaki haberlernen 14 milliondan ziyade insan tanış oldı.
COVİD-19 salğını başlanğan soñ, Temsilcilik Ukraina Prezidenti Ofisi ile beraberlikte Qırım ile memuriy sıñırdaki KÇNN-nı qapatılmasına dair Ukraina Naziler Şurasınıñ Qararına deñişmeler kirsetilmesini teklif etti – qıtadaki oquv yurtlarına kirmege niyetlengen şahıslardan ve olarnıñ refaqatçılarından özlerini etraf müitten ayıruv talap etilmeycek, PLR testleri menfiy netice köstergen şahıslarğa eki aftalıq müddetten evel özüni etraf müitten ayıruvnı toqtatmağa ruhset berildi.
Vaqtınca işğal etilgen topraqlarnı ğayrıdan integratsiya etüv meseleleri boyunca Ukraina nazirligi ve aq qorçalayıcı cemaat teşkilâtları ile beraberlikte KÇNN-lar tekrar qapatılsa, memuriy sıñırnıñ keçüvi içün ruhset bergen insaniy sebeplerni UNŞ mütenasip qararnamesinde pekitmek maqsadınen Ukraina Nazirler Şurası tarafından ”Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarına kiriş ve olardan çıqış tertibini qabul etüv aqqında” qabul etilgen 367 sanlı qararnamesine deñişmeler kirsetken 1161 sanlı qararınıñ UNŞ tarafından azırlanıp 2020 senesi boş aynıñ 25-de qabul etilmesine sebepçi oldı.
Temsilcilik, epidemologik vaziyet ve COVİD-19 darqatıluvı sebebinden vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyeti ile memuriy sıñırdaki KÇNN-lerniñ faaliyetindeki sıñırlavlarnıñ lâğu etilmesinde iştirak etti. Herson devlet memuriyeti ile beraberlikte Qırım Muhtar Cumhuriyeti ile memuriy sıñırdaki kiriş-çiqış noqtalarında Wi-Fi irişim noqtaları çalıştırıldı.
Temsilcilik ”Çonğar” KÇNN-da ”Sokar Enerji” tarafından teşkil etilgen merkezde Qırım sakinlerine berilecek hızmelerniñ cedvelini azırladı.
2020 senesi, 6 yıllıq işğal şaraitlerinde, İnsan aqları, Donetsk ile Lugansk vilâyetlerinde, Qırım Muhtar Cumhuriyetinde ve Aqyar şeerinde vaqtınca işğal etilgen topraqlarnı işğalden azat etüv ve ğayrıdan integratsiya etüv, milliy azınlıqlar ve milletlerara munasebetler boyunca Ukraina Yuqarı Şurası Komitetiniñ ofisten tış oturışuvı Herson vilâyetinde ve doğrudan-doğru vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyeti ile memuriy sıñırdaki ”Çonğar” KÇNN-da 2020 senesi kiçik aynıñ 11-12-de ilk kere keçirildi. Ukraina Prezidentiniñ Qırım MC-deki Temsilciligi ofisten tış oturışuvınıñ teşkil etilmesine qoşuldı, ziyaretniñ kün tertibi ile tevsiyeler leyhasınıñ azırlanmasınen oğraştı ve oturışuvda şahsen iştirak etti.
Ukraina Prezidenti Ofisi ve Vaqtınca işğal etilgen topraqlarnı ğayrıdan integratsiya etüv meseleleri boyunca Ukraina nazirligi ile beraberlike alınıp barılğan faaliyet neticesinde Ukraina mustaqilliginiñ 29-yıllığı munasebetinen qırımlı Ukraina vatandaşları (Mitropolit Kliment, Nariman Celâlov, Server Mustafayev, Alim Aliyev ve Anife Kurtseyitova) Ukraina devlet yarlıqlarınen mukâfatlandırıldı.
Ukraina Ortodoks Kilisesiniñ Aqmescit ve Qırım Mitropoliti Kliment, Ukraina Ortodoks Kilisesiniñ Mitropoliti Epifaniy, çetel elçihanelerniñ ve mütenasip Ukraina devlet organlarınıñ vekilleri arasında Ukraina Ortodoks Kilisesiniñ Qırım Patrikhanesi etrafındaki vaziyetke bağışlanğan körüşüv teşkil etilip (2020 senesi arman ayınıñ 26-da Kıyiv şeerinde Mihayil adına Altın kubbeli manastırda) keçirildi.
Temsilcilik Kıyiv şeerinde ve Kıyiv vilâyetinde mektep çağındaki balalar içün tögerekler şekilinde çalışıp, yekâne medeniy-tasil qırımtatar merkezi vazifesini becergen ”Qırım ailesi” cemaat teşkilâtına qol tuta (şu cümleden, leyhaları içün maaliy destekni celp etmege yardım ete).
🌍 İşğalden azat etüv oğrundaki halqara tedbirler
Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Temsilciliginiñ faaliyetinde halqara yöneliş emiyetli yer almaqtadır.
Keçken sene ”Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Temsilciliginiñ 2020-2023 seneleri içün halqara tedbirlerge dair strategiyası” (https://cutt.ly/Tj4OHr8) azırlanıp tasdıqlandı.
2020 senesi devamında Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Daimiy Temsilcisi Anton Korınevıç ABD, Almaniya ve Gürcistan devletlerini ziyaret etti.
Damiy Temsilciniñ muavini Tamila Taşeva (Vaşıngton şeeri, Kolumbiya okrugı, Amerika Birleşken Devletleri, 2020 senesi qara qış ayınıñ 27-den kiçik aynıñ 1-nece) ABD Kongressi Helsinki komissiyasınıñ işğal etilgen Qırım mevzusına bağışlanğan diñlevlerinde çıqışta bulundı ve diñlevler çerçivesinde keçirilgen başqa tedbirlerde iştirak etti, İsviçre ve Estoniya devletlerine iş ziyaretlerini yaptı.
Karantin sıñırlamaları devirinde Qırım mevzusına bağışlanıp, onlayn şekilde keçirilgen çoqtan-çoq halqara tedbirlerde iştirak etildi. Meselâ, Daimiy Temsilci BM Baş Assambleyasınıñ 75-nci toplaşuvında iştirak etken Ukraina eyetiniñ terkibine kirsetildi.
2020 senesi devamında elçiler ve elçilerniñ muavinleri seviyesinde körüşüvler teşkil etilip, ABD, Kanada, Almaniya, Türkiye, Felemenk, Estoniya, Yaponiya, Cenübiy Afrika, Finlandiya, Avstraliya, Litvaniya, Letoniya, Danimarka, Moldova, Gürcistan, Büyük Britaniya, Sloveniya, Qaradağ, İspaniya, Avstriya, Slovakiya, Romaniya, İsveçiya, Azerbaycan, Belçika devletleri, Avropa Birligi, NATO, Ukrainada insan aqları boyunca BM nezaret etici missiyasınıñ reberiyeti, Ukrainada BM sistemasınıñ koordinatorı ile bağ quruldı.
Temsilcilik taqımı BM Baş Assambleyası 2019 senesi ilk qış ayınıñ 18-de qabul etken ”Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen Qırım MC ve Aqyar şeerinde insan aqları saasında vaziyet” mevzusında 74/168 sanlı qararname metininiñ ve BM Baş Assambleyasınıñ 2020 senesi içün mütenasip qararnamesiniñ azırlavında iştirak etti.
Daimiy Temsilci vaqınca işğal etilgen Qırımda insan aqları saasında vaziyetke dair ”Formula Appia” boyunca BM Havfsızlıq Şurasınıñ oturışuvında (2020 senesi saban ayınıñ 6-da Nyu-York şeeri, ABD) ilk kere iştirak etti.
Ukraina eyetiniñ azası olaraq, Qırım Muhtar Cumhuriyeti ile Aqyar şeeriniñ vaqtınca işğal etilmesiniñ uquqiy neticelerine bağışlanğan AB-Ukraina muzakerelerinde iştirak etti.
Vaqtınca işğal etilgen Qırım MC ve Aqyar şeeri ile memuriy sıñırda yerleşken KÇNN-ğa yüksek seviyede ziyaretler teşkil etilmege başladı, al-azırda Kanada, Büyük Britaniya ve Litvaniya devletleriniñ Fevqulâde ve Tolu vekâletli Elçileri memuriy sıñırnı ziyaret etti.
RF tarafından siyasiy sebeplerden taqip etilip, azatlıqtan marum etilgen şahıslarnı qorçalav ve olarğa qol tutuv
(2020 senesi kiçik aynıñ 29-da) Ukraina Ortodoks Kilisesiniñ Kıyiv ve Bütün Ukraina Mitropoliti Epifaniy tarafından Kreml mabuslarınıñ, esir etilgen ve habersiz ğayıp olğan Ukraina vatandaşlarınıñ qoranta azaları içün mahsus tedbir teşkil etilip keçirildi.
Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetinindeki Temsilciligi Rusiye Federatsiyasınıñ silâlı tecavüzi neticesinde azatlıqtan marum etilgen şahıslar meselelerine ve olarnı içtimaiy ceetten qorçalavğa dair İdarelerarası komissiyanıñ faaliyetinde faal şekilde iştirak ete. Daimiy Temsilciniñ muavini Tamila Taşeva işbu İdarelerarası komissiyanıñ azası vazifesini becermekte. İdarelerarası komissiya Rusiye Federatsiyası tarafından qanunsız şekilde azatlıqtan marum etilgen Ukraina vatandaşlarına tölevler belgiley.
📚 Normativ-uquqiy faaliyet
Temislcilik 2020 senesi Qırım Muhtar Cumhuriyetini ve Aqyar şeerini işğalden azat etüv Strategiyası üzerinde çalışuvnıñ ğayrıdan tiklenmesine sebepçi oldı. Al-azırda işbu yönelişteki faaliyet Ukraina Havfsızlıq ve Mudafaa Şurası tarafından idare etile.
Ukraina Prezidentiniñ Qırım MC-deki Daimiy Temsilciligi ”Qırım Muhtar Cumhuriyeti ile Aqyar şeeriniñ işğal etilmesine qarşılıq kösterüv künü aqqında” Ukraina Prezidenti Fermanınıñ leyhasını azırlap, onı Ukraina Prezidenti Ofisine taqdim etti. 58/2020 sanlı Ferman 2020 senesi kiçik aynıñ 26-da Ukraina Prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ iştiragi ile ilk kere keçirilgen “Age of Crimea 2020” Forumından soñ tantanalı sürette imzalandı.
Rusiye Federatsiyasınıñ Ukrainağa qarşı devamlı silâlı tecavüzini, Donetsk ve Lugansk vilâyetlerindeki ayrı rayonlarnıñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri topraqlarınıñ işğal etilmesini, Ukraina vatandaşlarına qarşı siyasiy cezalavlarnı takbih etüvge ve Ukraina vatandaşları – siyasiy mabuslarnıñ azat etilmesini talap etüvge dair Ukraina Yuqarı Şurası adından Çetel devletlerniñ parlamentlerine ve halqara teşkilâtlarınıñ parlament assambleyalarına muracaat etilmesini teklif etken Temsilcilik Ukraina Yuqarı Şurası Tışqı siyaset meseleleri ve parlamentlerara işbirlik Komiteti içün muracaatnıñ metinini azırladı (Ukraina Yuqarı Şurası 2020 senesi çiçek ayınıñ 30-da işbu muracaatqa 309 rey ile qol tuttı).
Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Daimiy Temsilcisi Anton Korınevıç Ukraina Prezidenti yanındaki uquqiy islâat meseleleri boyunca Komissiya terkibindeki vaqtınca işğal etilgen topraqlarnı ğayrıdan integratsiya etüv meseleleri boyunca iş gruppasına reberlik yapa, Temsilcilik taqımı ise işbu gruppanıñ faaliyetini yönete.
Yuqarıda añılğan İş gruppası Ukraina topraqlarında silâlı davanıñ aqibetlerini aşuv şaraitlerinde insan aqlarını qorçalavğa dair devlet siyaseti Kontseptsiyasınıñ leyhasını azırlap, onı Ukraina Prezidenti Ofisine taqdim etti.
Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Temsilcilginiñ teşebbüsi ile Ukraina Prezidenti 2020 senesi ilk qış ayınıñ 17-de imzalağan №573/2020 sanlı Fermanı ile 2018 senesi ilk qış ayınıñ 7-de Ukraina Prezidenti imzalanğan ”Levko Lukyanenko adına devlet stipendiyaları aqqında” 417 sanlı Fermanına deñişmeler kirsetildi. Endiden başlap, Ukraina Prezidentiniñ Qırım MC-deki Daimiy Temsilcisi Ukraina vatandaşlarınıñ qanuniy aqlarını ve menfaatlarını qorçalağan, olarğa qol tutqan devlet organları, cemaat teşkilâtları ile beraber Levko Lukyanenko adına devlet stipendiyalarını tayin etüv içün Vaqtınca işğal etilgen topraqlarını ğayrıdan integratsiya etüv meseleleri boyunca Ukraina Nazirligine muracaat ete bile.
📌 Analitik faaliyet
Ukrainanıñ devlet egemenligini ve Ukrainada insan aqlarını qorçalav boyunca strategik meselelerge dair Temsilcilik ile işbirlikke analitik merkezlerni ve ayrı mütehassıslarnı celp etmek maqsadınen izçen faaliyet başlatıldı (üç analitik merkez ile işbirlik aqqında añlaşmalar imzalandı).
Vaqtınca işğal etilgen topraqlarnı ğayrıdan integratsiya etüv meseleleri boyunca Ukraina Nazirligi ve İnsan aqları ve vaqtınca işğal etilgen topraqlarnı işğalden azat etüv ve ğayrıdan integratsiya etüv meseleleri boyunca Ukraina Yuqarı Şurası Komiteti ile beraber Temsilcilik tarafından azırlanğan ”Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri vaqtınca işğal etilgeni munasebetinen devlet siyasetiniñ aktual yönelmeleri” mevzusında qullanma taqdim etildi. Vesiqanıñ devlet organları tarafından qullanılacağı közde tutulıp, vaqtınca işğal etilgen Qırım MC ve Aqyar şeerindeki vaziyetni anlamaq içün umumiy yanaşuvlar meydanğa ketirile, Ukraina devlet organlarınıñ esas mevzularındaki umumiy mevamları ve teklif etilgen ıstılaat (terminologiya) taqdim etile Qullanma
Aq qorçalayıcı teşkilâtları ile beraberlikte ”İşğal munasebetinen Qırım: S&C- matbuat vastaları içün qullanma” meydanğa ketirilip, taqdim etildi Qullanma
Vaqtınca işğal etilgen Qırımda su menbalarına irişim, medeniy miras ve etraftaki müitni qorçalav saalarındaki bozuluvlar mevzusında misli olmağan analitik malümatlar azırlanıp, Tışqı işler Nazirligi, Ğayrıdan integratsiya etüv Nazirligi ve başqa akimiyet organları tarafından muntazam şekilde işletile. Bundan ğayrı, insan aqlarınıñ bozuluvlarına ve cenk cinayetlerine alâqası olğan şahıslar Temsilcilik tarafından azırlanğan cedvelge kirsetilip, Ukraina uquq qorçalav organlarınıñ cinayet davalarına qoşuldı, olarğa qarşı saktsiyalarnıñ kirsetilmesi teklif etildi.
🏦 İşğalden azat etüv oğrunda başqa akimiyet organları ile işbirlikni inkişaf ettirüv
Temsilcilik Donetsk ve Lugansk vilâyetleri, Qırım MC ve Aqyar şeeri ve şu cümleden işğal etilgen topraqlarnıñ ve memleket içinde avuşqan şahıslarnıñ problemli meselelerini çezüv boyunca idarelerarası iş gruppasınıñ, Vaqtınca işğal etilgen topraqlarnı ğayrıdan integratsiya etüv ve içtimaiy siyaset meseleleri boyunca Devlet komitetiniñ, Hususiy şaraitlerde ğayıp olğan şahıslar meselesi boyunca Komissiyanıñ, Ukrainada halqara insaniy uquq şartlarına riayet etüv meseleleri boyunca idarelerarası komissiyanıñ ve Herson vilâyeti devlet memuriyeti kollegiyasınıñ faaliyetinde faal şekilde iştirak ete.
Temsilcilik 1944 senesi mayıs 18 künü qırımtatar halqı soyqırımınıñ qurbanlarını añma künü munasebetinen (Ukraina Prezidentiniñ qırımtatar halq deputatları ve faalleri ile körüşüvi, ”Bütünukrain onlayn mektep” çerçivesinde qırımtatarlarnıñ sürgün etilüvi aqqında video dersni azırlav, Ukraina Prezidentiniñ video muracaatını azırlav, çetelde Ukraina Elçihaneleri ve Taras Şevçenko adına Kıyiv milliy universiteti üzerinde qırımtatar bayraqlarını köterüv kibi) çeşit türlü tedbirler teşkil etip keçirdi.
Temsilcilik ”Vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyetini işğalden azat etüv ve Ukrainağa ğayrıdan integratsiya etüv boyunca Strategiya” mevzusında Qırım boyunca 2016 senesinden berli ilk kere keçirilgen parlament diñlevleriniñ teşebbüsçisi olıp, olarnı azırlamağa yardım etti (tedbir karantin sıñırlamaları sebebinden başqa vaqıtqa avuştırıldı).
2020 senesi ilk qış ayınıñ 22-de Ukraina Milliy hatıra institutı, Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Temsilciligi, Baş Prokurorı Ofisi, ”Renaissance” halqara fondu ve ”Prometey” telükesiz müitlerni tedqiq etüv merkezi Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen Qırım ve qısmen Lugansk ve Donetsk vilâyetleriniñ topraqlarında Rusiye tecavüziniñ qayd etilgen delilleriniñ saqlap qaldırılması oğrunda ğayetlerini birleştirip, mütenasip İntenet portalını teşkil etmek maqsadınen işbirlik aqqında Memorandum imzaladılar. Añlaşma Ukraina Prezidenti Ofisinde imzalandı.
Ukraina Prezidentiniñ Qırım MC-deki Temsilciligi 2020 senesi devamında Temsilcilik ile işbirlikte bulunğan devlet akimiyeti organlarına, cemaat ve halqara teşkilâtlarına, diplomatlarğa, jurnalistlerge ve hususan em vaqtınca işğal etilgen Qırımda, em de yarımadanıñ sıñırları tışında işğalden azat etüv oğrunda küreşmege devam etken er keske öz minnetdarlığını bildire!